https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=KloosterregelKloosterregel - Bewerkingsoverzicht2026-04-27T15:22:16ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kloosterregel&diff=86460&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-04-07T18:46:38Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zijbalk kloosters}}<br />
[[Bestand:Sodoma - Benedict Presents the Olivetan Monks with His Rule - WGA21585.jpg|thumb|left|Benedict geeft de Olivetaanse monniken zijn regelgeving, [[Il Sodoma]] (ca 1505)]]<br />
[[Bestand:Archive-ugent-be-D9CCA378-8968-11E5-922B-C0ACD43445F2 DS-149 (cropped).jpg|miniatuur|Pagina uit de algemene regelen en statuten van een vrouwenklooster in Vlaanderen. Manuscript uit de 17de eeuw.<ref>{{Citeer web|url=https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be:D9CCA378-8968-11E5-922B-C0ACD43445F2#?c=&m=&s=&cv=15&xywh=-674,-290,11416,6374|titel=Regelen en statuten van een vrouwenklooster|bezochtdatum=2020-08-27|werk=lib.ugent.be}}</ref>|alt=|links]]<br />
Een '''kloosterregel''' is het geheel van op papier vastgelegde voorschriften die zaken regelen als doel, gedrag, werkwijze, eetgewoonte, geloofsbelijdenis en huisregels waarnaar de leden van een [[kloosterorde]] zich als gemeenschap in een [[Klooster (gebouw)|klooster]] hebben te richten. Ook waren er maatregelen in opgenomen voor het niet aanhouden van de voorschriften. Het oordeel of iemand zich al dan niet aan de regels hield lag in eerste instantie bij het kloosterhoofd. Ze worden gezien als een vertaling van de beginselen uit het evangelie naar de praktijk van alledag. Andere begrippen voor kloosterregel zijn ''Regula'', ''Formula vitae'', ''Formula institutionis'', ''Consuetudines'' (gebruiken, gewoontes), ''Constitutiones'' (constituties) of ''Statuta'' (statuten).<br />
<br />
== Regels ==<br />
Binnen de organisatie van de [[Rooms-Katholieke Kerk]] zijn een aantal belangrijke kloosterregels opgesteld, hier opgesomd in chronologische volgorde:<br />
<br />
*de Regel van [[Pachomius (monnik)|Pachomius]]<br />
*de Regel van [[Basilius de Grote|Basilius]]<br />
*de Regel van [[Johannes Cassianus]]<br />
*de Regel van [[Aurelius Augustinus]] - feitelijk een vijftal teksten, namelijk drie (bewerkte) brieven en twee andere geschriften<br />
*de [[Regula Benedicti]], geschreven door [[Benedictus van Nursia]], die een anonieme ''Regula Magistri'' bewerkte<br />
*de ''Regula monachorum'' en de ''Regula coenobialis'' van [[Columbanus (heilige)|Columbanus]]<br />
*de Regel van [[Chrodegang]] van Metz (754)<br />
*de Regel van de [[Karmelieten|Karmel]] (1209)<br />
*de Regel van [[Franciscus van Assisi]] - de ''Regula non bullata'' (1221) en de ''Regula bullata'' (1223).<br />
<br />
== Verspreiding ==<br />
De regel van Chrodegang van Metz gold in eerste instantie voor [[seculiere kanunnik|kanunnik]]en, niet voor [[monnik (christendom)|monniken]]. [[Caesarius van Arles]] schreef ook een kloosterregel, maar deze vond geen navolging.<br />
<br />
De Regel van Benedictus is een boek met 73 hoofdstukken dat door de grote verspreiding van de kloosters der [[benedictijnen]] lange tijd de kloosterregel bij uitstek is geweest. Op verzoek van de kerk stelde de wereldlijke koning [[Karel de Grote]] deze regel in zijn rijk verplicht in ruil voor politieke ondersteuning. Basisbeginselen ervan waren ''Stabilitas loci'' („plaatsgebondenheid“), ''Conversio morum'' („bekering van de zeden“) en gehoorzaamheid aan de regels van de kerk. Ze bevatten ook voorschriften voor het voorbereiden van voedsel en wat men mocht eten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.erbe-und-auftrag.org/archiv/heftarchiv/heft.1_07/index.html |titel=Erbe und Auftrag {{!}} Heft-Archiv {{!}} Heft 1/07 |bezochtdatum=2023-07-01 |werk=www.erbe-und-auftrag.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230701062651/https://www.erbe-und-auftrag.org/archiv/heftarchiv/heft.1_07/index.html|archiefdatum=2023-07-01}}</ref><br />
<br />
De meer algemeen geformuleerde Regel van Augustinus werd midden dertiende eeuw door de [[paus]] verplicht gesteld als te kiezen regel voor nieuwe kloosterorden. Onder de Regel van Augustinus verstaat men overigens feitelijk vijf verschillende teksten. Een brief over het kloosterleven bestaat zowel in een versie voor vrouwen als voor mannen. Niet alleen de [[Augustijnen (kloosterorde)|augustijnen]] volgen deze regel. Met name de [[bedelorden]] kozen voor deze regel, met uitzondering van de [[franciscanen]].<br />
<br />
De [[clarissen]] volgen de regel van hun stichteres [[Clara van Assisi]], maar een aantal hieruit ontstane [[congregatie (kloostergemeenschap)|congregaties]] doet dit juist weer niet.<br />
<br />
Kloosterregels kunnen bepalingen over allerlei aspecten van het kloosterleven betreffen. Een basisgegeven zijn de [[evangelische raden]], de oproep om te leven in gehoorzaamheid, kuisheid en armoede. Men vindt men er ook regelingen voor de gebedstijden en het [[getijde (gebed)|getijdengebed]], inclusief het aantal en soms ook de keuze van de te bidden [[psalm]]en. Ook het [[novice|noviciaat]], de gang van zaken bij de maaltijden, de te verrichten werkzaamheden, voorschriften voor geestelijke lectuur en [[meditatie]], de verdeling van taken en speciaal de rol van de [[abt (abdij)|abt]] of andere overste kunnen erin zijn vastgehouden.<br />
<br />
== Constituties ==<br />
Aan een kloosterregel werden naargelang de precieze inhoud van de betreffende regel en de gewenste strengheid bij de navolging ervan vaak ''constituties'' toegevoegd die meer gedetailleerde regelingen bevatten voor de dagelijkse gang van zaken in een klooster. Deze specifieke documenten beschrijven het vereiste gedrag, de houding en de [[spiritualiteit]].<br />
<br />
De kloosters die in de tiende eeuw de hervormingen van de [[Abdij van Gorze]] en de [[Abdij van Cluny]] overnamen, volgden eigen ''consuetudines'', "gewoonten". In het leven van de [[cisterciënzers]] speelden in de twaalfde eeuw documenten als het ''Magnum exordium'' en de ''Carta caritatis'' – geschreven door [[Etienne Harding|Stephan Harding]] – en de geschriften van [[Bernardus van Clairvaux]] een belangrijke rol. Bij de [[jezuïeten]] moet men verplicht de ''Exercities'' van [[Ignatius van Loyola]] lezen.<br />
<br />
== Referenties ==<br />
{{References}}<br />
<br />
[[Categorie:Kloosterorde in het christendom]]<br />
[[Categorie:Geschrift in het christendom]]<br />
[[Categorie:Christelijke ethiek]]</div>Colani