https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=KlinknagelKlinknagel - Bewerkingsoverzicht2026-04-24T05:50:03ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Klinknagel&diff=80867&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-03-30T16:20:22Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Rivet Profile.svg|thumb|120px|Een klinknagel]]<br />
[[Bestand:Rivet Profile Step 2.svg|thumb|120px|De roodgloeiende klinknagel wordt, in dit geval voor een [[lapnaad]], in positie gebracht in het klinkgat...]]<br />
[[Bestand:Rivet Profile Step 3.svg|thumb|120px|... en vastgeklonken]]<br />
Een '''klinknagel''' is een bevestigingsmiddel, bestaande uit een metalen pen die voorzien is van een verdikt uiteinde; de zetkop. De meest toegepaste klinknagels hebben een ronde bolle of een verzonken zetkop. De kop die erop wordt geklonken heet de sluitkop, ook deze kan bol of plat uitgevoerd zijn.<br />
<br />
Klinknagels zijn vaak vervaardigd van zacht staal, maar soms ook van koper, messing of aluminium. Ze dienen om onderdelen zoals platen en profielen door middel van [[Klinken (verbinding)|klinken]] met elkaar te verbinden. Klinknagels werden in het verleden onder andere in de [[Bouw (bedrijfstak)|bouw]] en [[scheepsbouw]] toegepast. Zo werden ze in de [[Eiffeltoren]] en in metalen [[brug (bouwwerk)|bruggen]] gebruikt. Ook in [[denim|spijkerkleding]] komen klinknagels voor en een [[luikenbout]]je is ook een klinknagel. <br />
<br />
== Klinken ==<br />
De steel van de klinknagel moet iets langer zijn dan de gezamenlijke dikte van de aan elkaar te bevestigen delen. Bij het klinken wordt het uiteinde van de klinknagelsteel met een hamer plat geslagen, de andere kant wordt hierbij tegengehouden. De geklonken kop wordt nabewerkt met een snapper, waardoor een fraaie gladde sluitkop ontstaat. Bij het verzonken klinken, wordt het [[Soevereinen (bewerking)|gesoevereinde]] gat geheel gevuld met het materiaal van de gestuikte klinknagel, dit geeft extra houvast. Grote klinknagels worden eerst gloeiend heet gestookt. Tijdens het slaan wordt de klinknagel dikker en korter, waardoor deze zich in het gat vastzet. Tijdens het verder afkoelen krimpt de klinknagel en trekt de delen nog strakker tegen elkaar.<br />
<br />
Het koud klinken gebeurt nagenoeg op dezelfde wijze, alleen het verhitten van de klinknagel vervalt. De klinknagels die men hiervoor gebruikt zijn van een zachter materiaal en meestal niet dikker dan zes millimeter. Ze zijn daardoor alleen geschikt voor lichte constructies.<br />
<br />
== Verbindingen ==<br />
De meestvoorkomende verbindingen met klinknagels zijn<br />
# [[lapnaad]] (zie figuur)<br />
# enkele [[stripverbinding]]<br />
# dubbele stripverbinding.<br />
<br />
== Gebruik ==<br />
[[Bestand:Riveted buffer beam.jpg|thumb|400px|Een geklonken [[Buffer (stootbalk)|bufferbalk]] van een [[stoomlocomotief]]]]<br />
[[Bestand:Riveted hull.png|thumb|Detail van een oude geklonken scheepsromp, met de klinknagels duidelijk zichtbaar]]<br />
Tegenwoordig worden in staalconstructies geen klinknagels meer gebruikt. Het is vaak te duur omdat er te veel manuren nodig zijn om op deze manier staalverbindingen te maken. Ze worden nog wel gebruikt in de [[luchtvaart]]industrie, maar ook hier wordt de techniek vervangen door onder andere [[Lijm|lijmverbinding]]en. Op veel kleinere schaal wordt in de metaalnijverheid nog wel gebruikgemaakt van [[popnagel]]s, een klein soort klinknagel van [[aluminium]]. Voor [[Leer (stof)|lederwerk]] en [[Schoenmaker (beroep)|schoenmaken]] was klinken de eenvoudigste verbinding.<br />
<br />
== Varianten ==<br />
=== halfholle klinknagel ===<br />
Een '''halfholle klinknagel''' (en: ''semi tubular rivet'') is een klinknagel met een holle pen of nagelbuis en gesloten zetkop. Door de holle pen is minder kracht nodig om hem vast te zetten, maar is de verbinding minder sterk.<ref>{{en}}Rivet Fore, [http://www.rivet-fore.fr/en/products/semi-tubular-rivets.php semi tubular rivet]. [https://web.archive.org/web/20230128002346/http://www.rivet-fore.fr/en/products/semi-tubular-rivets.php Gearchiveerd] op 28 januari 2023.</ref><br />
<br />
=== holle klinknagel ===<br />
Een '''holle klinknagel''' (en: ''hollow rivet'' of ''tubular rivet'') is een klinknagel met een holle pen of nagelbuis en open zetkop. Door de holle pen is minder kracht nodig om hem vast te zetten, maar is de verbinding minder sterk.<ref>{{en}}Rivet Fore, [http://www.rivet-fore.fr/en/products/hollow-rivets.php semi tubular rivet]. [https://web.archive.org/web/20230128002346/http://www.rivet-fore.fr/en/products/hollow-rivets.php Gearchiveerd] op 28 januari 2023.</ref><br />
<br />
=== holniet ===<br />
Een '''holniet''' is een zeer lichte holle klinknagel. Holnieten worden hoofdzakelijk gebruikt bij de productie van [[Textiel|stoffen]] en [[Leer (stof)|lederen]] producten zoals [[Spijkerbroek|(spijker)]][[Broek (kleding)|broeken]], [[Tas (voorwerp)|tassen]], [[schoeisel]] en [[Riem (kleding)|riemen]]. Ze worden bevestigd met een losse handstempel of met een holnieten[[Tang (gereedschap)|tang]]. Verwante artikelen zijn [[Drukknoop|drukknopen]] en ([[zeildoek]])oogjes.<br />
<br />
=== blindklinknagel of popnagel ===<br />
{{Zie hoofdartikel|Blindklinknagel}}<br />
Een '''[[blindklinknagel]]''' of '''[[popnagel]]''' (en: ''blind rivet'' of ''pop rivet'') is een [[aluminium]] variant van de [[#holle klinknagel of holniet|holle klinknagel]]. De holle nagelhuls met kraag is voorzien van een trekpen. De blindklinknagel of popnagel kan toegepast worden bij verbindingen die slechts van één kant toegankelijk zijn. Hij wordt vastgezet met een [[Popnageltang|blindnageltang]] (ook wel [[popnageltang]]).<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* Een bijzondere klinknagel is het [[luikenbout]]je, dat wordt gebruikt om de [[Luik (schip)|scheepsluiken]] van de [[Friese kap]] te maken. Het wordt nog toegepast bij de luiken van [[Varend monument|varende monumenten]]. In de beroepsbinnenvaart worden geen houten luiken meer gebruikt.<br />
* Een lekkende klinknagel kan men vervangen door een [[visbout]].<br />
* De [[scheepsramp]] met de [[Titanic (schip, 1912)#De_ramp|Titanic]] was mede te wijten aan de slechte kwaliteit van de klinknagels in de romp.<br />
* Zie [https://www.youtube.com/watch?v=EdDECW5FLAM] vanaf 4:00 minuten voor het hydraulisch vastklinken van hete klinknagels in staalconstructies voor de bouw van het [[Empire State Building]] in New York.<br />
<br />
== Bronnen ==<br />
{{Appendix|1=Bronnen|2=<br />
* [[Eerste Nederlandse Systematisch Ingerichte Encyclopaedie|ENSIE]] deel VIII<br />
* [http://www.binnenvaarttaal.nl/ Binnenvaarttaal]<br />
* [https://www.encyclo.nl/begrip/klinknagel Encyclo]<br />
;Referenties<br />
{{References}}<br />
}}<br />
<br />
{{Commonscat|Rivets}}<br />
<br />
[[Categorie:Metaaltechniek]]<br />
[[Categorie:Bouwkundig onderdeel]]<br />
[[Categorie:Bevestigingsmiddel]]</div>Colani