https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Kindermoord_van_BethlehemKindermoord van Bethlehem - Bewerkingsoverzicht2026-04-27T06:30:53ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kindermoord_van_Bethlehem&diff=190272&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2026-04-11T11:06:10Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="nl">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Oudere versie</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Versie van 11 apr 2026 13:06</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">Regel 24:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Regel 24:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><gallery widths="180" heights="180"></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><gallery widths="180" heights="180"></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:Pieter Brueghel de Jonge (1564 - 1637-38) Kindermoord in Bethlehem - Alte Pinakothek 25-01-2017 16-35-34.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />[[Pieter Brueghel de Jonge]]<br />[[Alte Pinakothek]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:Pieter Brueghel de Jonge (1564 - 1637-38) Kindermoord in Bethlehem - Alte Pinakothek 25-01-2017 16-35-34.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />[[Pieter Brueghel de Jonge]]<br />[[Alte Pinakothek]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:BRUEGEL the Elder, Pieter - Massacre of the Innocents (1565-7).<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">JPG</del>|''De moord op de Onnozele Kinderen te Bethlehem''<br />[[Pieter Bruegel de Oude]], 1565<br />[[Koninklijke Collectie (Verenigd Koninkrijk)]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:BRUEGEL the Elder, Pieter - Massacre of the Innocents (1565-7).<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">jpg</ins>|''De moord op de Onnozele Kinderen te Bethlehem''<br />[[Pieter Bruegel de Oude]], 1565<br />[[Koninklijke Collectie (Verenigd Koninkrijk)]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:Peter Paul Rubens (1577-1640) Kindermoord te Bethlehem - Alte Pinakothek 25-01-2017.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />[[Peter Paul Rubens]]<br />Alte Pinakothek</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:Peter Paul Rubens (1577-1640) Kindermoord te Bethlehem - Alte Pinakothek 25-01-2017.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />[[Peter Paul Rubens]]<br />Alte Pinakothek</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:Peter Paul Rubens Massacre of the Innocents.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />Peter Paul Rubens<br />Art Gallery of Ontario</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Bestand:Peter Paul Rubens Massacre of the Innocents.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />Peter Paul Rubens<br />Art Gallery of Ontario</div></td></tr>
</table>Colanihttps://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kindermoord_van_Bethlehem&diff=182072&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2026-02-15T10:27:42Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Banded mail German.jpg|thumb|''De Kindermoord van Bethlehem'' uit een Duits manuscript van omstreeks 1350]]<br />
De '''Kindermoord van Bethlehem''' is het verhaal in [[Evangelie volgens Matteüs|Matteüs]] 2 over de [[infanticide]] die plaatsvond na de geboorte van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]]. Er zijn geen bewijzen dat deze gebeurtenis ook daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.<br />
<br />
== Het verhaal ==<br />
Koning [[Herodes de Grote|Herodes]] hoorde van de [[wijzen uit het oosten]] dat er een koning der Joden geboren zou zijn. De wijzen werden naar eigen zeggen geleid door een ster. Herodes gaf de wijzen de opdracht het kind te vinden en hem hierover te informeren, opdat ook hij hulde zou kunnen gaan brengen. De wijzen werden in de nacht dat ze bij het kindje Jezus geweest waren in een droom gewaarschuwd niet terug te keren naar Herodes. Ze trokken via een andere route terug naar hun land. Toen Herodes besefte dat de wijzen niet terug zouden keren, zond hij manschappen uit om alle jongetjes in [[Bethlehem]] van twee jaar oud en jonger om het leven te brengen.<br />
<br />
[[Jozef van Nazareth|Jozef]] kreeg in een droom een waarschuwing van een [[engel]] om samen met [[Maria (moeder van Jezus)|Maria]] en hun baby te [[Vlucht naar Egypte|vluchten naar Egypte]], omdat Herodes onderweg zou zijn om het kind te doden.<br />
<br />
=== Achtergrond van het verhaal ===<br />
Volgens Matteüs werd met de kindermoord een [[profetie]] van [[Jeremia (profeet)|Jeremia]] vervuld: "Een stem werd gehoord in Rama, geween en veel geweeklaag; het was [[Rachel (aartsmoeder)|Rachel]], die weende om haar [[Benjamin (stam)|kinderen]], en zij wilde zich niet laten troosten, omdat zij er niet meer zijn" ([[Jeremia (boek)|Jeremia]] 31:15 / Matteüs 2:18). Aartsmoeder Rachel werd in Bethlehem begraven.<br />
<br />
De auteur van Matteüs legde ook bewust diverse verbanden tussen Jezus en [[Mozes]]. Zo grijpt het verhaal over de kindermoord terug op het verhaal over Mozes, die een vergelijkbare moord op zijn generatiegenoten overleefde ([[Exodus (boek)|Exodus]] 1:12-23). Verder verbleef Jezus door de vlucht, net als Mozes, een tijd in Egypte.<ref name="Harris Matthew">Stephen L. Harris (1985): ''Matthew'', in ''Understanding the Bible'', Palo Alto: Mayfield, pag. 272-285</ref><br />
<br />
== Historiciteit ==<br />
Er zijn geen historische of archeologische bronnen over deze gebeurtenis. Er is geen archeologisch bewijs van bewoning van Bethlehem rond de tijd van Jezus.<ref>Zie [[Awieram Oshri]] van het [[Israëlisch Archeologisch Instituut]], 'Where was Jesus born', ''Archaeology'' 58.6 (2005), [https://www.archaeology.org/0511/abstracts/jesus.html Samenvatting].</ref> [[Flavius Josephus]] tekende de misdaden van Herodes op, een lijst van ongeveer 100 bladzijden, maar de kindermoord van Bethlehem wordt hierin niet vermeld. Het is mogelijk dat Bethlehem wel bewoond was in betreffende periode en er maar weinig mensen woonden. In dat geval zou deze kindermoord misschien enkele kinderen hebben betroffen en daardoor in de vergetelheid zijn geraakt.<ref>R.T. France (1979): ''Herod and the Children of Bethlehem'', ''Novum Testamentum'' 21, pag. 109-120</ref><br />
<br />
[[Ambrosius Theodosius Macrobius|Macrobius]] (4e / 5e eeuw n.Chr.) zinspeelde in zijn boek ''Saturnalia'' op de kindermoord,<ref>Macrobius: ''Saturnalia'', 2.4.11</ref> maar de verwijzing is onderdeel van een (hoogstwaarschijnlijk apocriefe) grap van [[Augustus (keizer)|Augustus]], die suggereert dat Herodes bij deze kindermoord zijn eigen zoons heeft laten doden. Er zijn onderzoekers die de verwijzing als een plausibele externe onderbouwing zien van de gebeurtenis.<ref>Craig E. Evans (2012): ''Matthew'', Cambridge University Press, pag. 59,60</ref><br />
<br />
== Herdenking ==<br />
De gebeurtenis wordt in de christelijke traditie jaarlijks herdacht op de dag van de [[Onschuldige Kinderen]] (28 december).<br />
<br />
== Doorwerking in de kunst ==<br />
De kindermoord is de inspiratie geweest voor vele schilderijen en andere afbeeldingen.<br />
<gallery widths="180" heights="180"><br />
Bestand:Pieter Brueghel de Jonge (1564 - 1637-38) Kindermoord in Bethlehem - Alte Pinakothek 25-01-2017 16-35-34.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />[[Pieter Brueghel de Jonge]]<br />[[Alte Pinakothek]]<br />
Bestand:BRUEGEL the Elder, Pieter - Massacre of the Innocents (1565-7).JPG|''De moord op de Onnozele Kinderen te Bethlehem''<br />[[Pieter Bruegel de Oude]], 1565<br />[[Koninklijke Collectie (Verenigd Koninkrijk)]]<br />
Bestand:Peter Paul Rubens (1577-1640) Kindermoord te Bethlehem - Alte Pinakothek 25-01-2017.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />[[Peter Paul Rubens]]<br />Alte Pinakothek<br />
Bestand:Peter Paul Rubens Massacre of the Innocents.jpg|''Kindermoord te Bethlehem''<br />Peter Paul Rubens<br />Art Gallery of Ontario<br />
Bestand:Massacre of the Innocents - Capella dei Scrovegni - Padua 2016.jpg|''De heilige onschuldigen''<br />[[Giotto di Bondone]]<br />
Bestand:Peter Paul Rubens (1577-1640) De kindermoord te Bethlehem - Rubenshuis Antwerpen 27-09-2018.jpg|''De kindermoord te Bethelehem''<br />
</gallery><br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Commonscat|Massacre of the Innocents|Massacre of the Innocents}}<br />
<br />
[[Categorie:Nieuwe Testament]]<br />
[[Categorie:Evangelie volgens Matteüs]]</div>Colani