Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-03-08T13:10:11Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

'''Kerkuittreding''' is de beëindiging van het lidmaatschap in een [[kerkgenootschap]] door het betrokken lid. Dit is vooral bekend in landen zoals [[Duitsland]], [[Oostenrijk]] en [[Zwitserland]] («Kirchenaustritt»), waar het lidmaatschap in bepaalde kerkgenootschappen door de burgerlijke overheid wordt bijgehouden, omdat deze kerkgenootschappen daar [[belasting (fiscaal)|belastingen]] van hun leden kunnen innen. Om in het kader van een dergelijk stelsel de godsdienstvrijheid van de burgers te vrijwaren, was de staat genoodzaakt om in een procedure te voorzien waardoor het lid zijn lidmaatschap kan opzeggen.

== België ==
In [[België]] is een kerkuittreding, tenminste wat de [[Rooms-Katholieke Kerk]] betreft, een louter symbolische daad, aangezien geen rechtsgevolgen aan het lidmaatschap in die kerk zijn verbonden. Daarbij wordt meestal een brief of e-mail aan het bisdom van de woonplaats gestuurd, waarin men verklaart, om op geen enkele wijze meer bij de Rooms-Katholieke Kerk betrokken te willen zijn en wenst uit te treden. <ref>{{Citeer web|url=https://www.sepastop.eu/blog/nl-be/ontdoping-hoe-doopregister-schrappen/|titel=‘Ontdoping’ – Hoe laat ik me uit het doopregister schrappen?}}</ref> Het bisdom verzoekt de parochie waar de doop geregistreerd werd om schrapping uit het doopregister. De uittreding wordt in het doopregister geannoteerd en de aanvrager ontvangt van het bisdom een bevestiging. Vroeger was dit een «actus formalis defectionis ab Ecclesia catholica», maar die notie is in 2009 uit het kerkelijk wetboek geschrapt. De Rooms-Katholieke Kerk beschouwt een dergelijke aanvraag echter nog steeds als een daad van [[geloofsafval]], [[ketterij]] of [[schisma]]. Na de schrapping kan men geen [[Sacrament|sacramenten]] meer ontvangen. Schrapping heeft echter geen financiële gevolgen voor de Kerk.

Dit soort kerkuittreding wordt met name door [[vrijzinnige]] organisaties gepromoot.<ref>[https://humanistischverbond.be/dienstverlening/kerkuittreding/ Humanistisch verbond: Kerkuittreding]</ref>

In Vlaanderen zag men in 2010 een stijging van het aantal mensen dat volgens de katholieke ritus gedoopt werd en zich wou laten schrappen uit het doopregister. <ref>{{Citeer web|url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2010/09/15/aantal_ontdopingenditjaarspectaculairgestegen-1-864191/|titel=Aantal ontdopingen dit jaar spectaculair gestegen}}</ref>Een voorname aanleiding hiervoor was het bekend worden van seksueel (kinder)misbruik door een bisschop en andere dienaren van de Kerk.<ref>[http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=DMF20100703_008 Nieuwsblad, ''Steeds meer Vlamingen laten zich ontdopen,'' 3 juli 2010]</ref> Elke keer dat bepaalde uitspraken of daden door functionarissen van de katholieke kerk uitlekken, merken de bisdommen een stijging in aanvragen tot kerkuittreding. <ref>{{Citeer web|url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/03/18/hetze-rond-homoparen-uitschrijvingen-uit-doopregister-lopen-op/|titel=Tientallen mensen laten zich "ontdopen" na commotie over holebistandpunt Katholieke Kerk}}</ref>

== Nederland ==
Een kerkuittreding zoals in België kan ook in [[Nederland]]. In Nederland is er echter nog het bijkomend aspect dat bepaalde kerkgenootschappen via de [[Stichting Interkerkelijke Ledenadministratie]] (SILA) gegevens over hun leden uit de [[Gemeentelijke Basisadministratie Persoonsgegevens]] (GBA) verkrijgen. Er wordt daarom soms aangeraden, de uittreding niet alleen tegenover de parochies van de woon- en doopplaats, het bisdom, en het centrale bureau van het kerkgenootschap<ref>[http://www.sila.nl/1-SILA/03-Adressenkerken.html Sila]</ref> te verklaren, maar ook de SILA te vragen, alle gegevens over de uittredende persoon te wissen en bij de gemeente te vragen dat geen gegevens meer aan de SILA worden verstrekt.

De [[Rooms-Katholieke Kerk]] biedt een "modelformulier verzoek tot kerkverlating" aan, waarmee men zich kan laten uitschrijven.<ref>[https://www.zoekparochie.nl/pdf/20160907_kerkverlatingformulier.pdf Modelformulier verzoek tot kerkverlating] op www.zoekparochie.nl.</ref>

== Luxemburg ==
In de Katholieke Kerk in [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] kan men uittreden door een brief gericht aan de [[vicaris-generaal]]. Het aartsbisdom stelt hiervoor een voorbeeldbrief ter beschikking. De uittreding wordt dan in de kerkregisters geregistreerd.<ref>Archevêché de Luxembourg / Äerzbistum Lëtzebuerg: [https://web.archive.org/web/20150923200916/http://www.cathol.lu/vivre-sa-foi-sai-glawe-liewen/prier-celebrer-bieden-feieren/sacrements-sakramenter/article/kirchenmitgliedschaft Kirchenmitgliedschaft].</ref>

== Actus formalis defectionis ab Ecclesia catholica ==
Een ''actus formalis defectionis ab Ecclesia catholica'' was een formele, juridische procedure die iemand kon stellen waarmee hij aangaf de [[rooms-katholieke Kerk|Katholieke Kerk]] te willen verlaten. De procedure stond niet beschreven in het [[Codex Iuris Canonici]], maar er werd wel naar verwezen (onder andere in canon 1086, 1117 en 1124). Op 13 maart 2006 publiceerde de [[Pauselijke Raad voor de Wetteksten]] een document waarin werd uitgelegd wat een ''actus formalis'' in ieder geval zou moeten inhouden.<ref>{{en}}[http://www.vatican.va/roman_curia/pontifical_councils/intrptxt/documents/rc_pc_intrptxt_doc_20060313_actus-formalis_en.html 'Actus Formalis Defectionis Ab Ecclesia Catholica'], ''Pauselijke Raad voor de Wetteksten'' 13 maart 2006, laatst geraadpleegd op 28 maart 2014.</ref>

Drie vereisten werden genoemd:
# Het (persoonlijke) besluit de katholieke kerk te zullen verlaten
# de daadwerkelijke uitvoering van dat besluit, naar buiten toe geopenbaard, en
# de ontvangst van die beslissing door een daartoe bevoegde kerkelijke autoriteit.
Deze eisen worden in het document nader uitgewerkt. Zo vereist het onder 1) genoemde besluit 'een daad van afvalligheid, ketterij of schisma', moet de daadwerkelijke uitvoering in geschreven vorm geschieden voor de daartoe bevoegde autoriteit en moet deze [[bisschop|ordinarius]] ervoor zorgen dat aan het [[doop (sacrament)|doopregister]] wordt toegevoegd dat de afvallige is uitgetreden en dat sprake is van een geval van "defectio ab Ecclesia catholica actu formali". In 2009 werd elke vermelding van deze procedure uit het kerkelijk wetboek geschrapt.<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/apost_letters/documents/hf_ben-xvi_apl_20091026_codex-iuris-canonici_lt.html Omnium in mentem], 2009, www.vatican.va</ref>

De Kerk beschouwt een dergelijke aanvraag als een daad van [[geloofsafval]], [[ketterij]] of een [[schisma|schismatieke daad]], waarvoor het canon 1364 §1 van het [[canoniek recht]] van toepassing is. Dit houdt in [[excommunicatie]] ''[[latae sententiae]]'' (door de daad zelf). De doop zelf, als binding met het [[Lichaam van Christus]], kan volgens de Kerk echter niet ongedaan gemaakt worden, omdat dit een [[ontologie (filosofie)|ontologische]] en permanente binding is.

== Zie ook ==
* [[Lijst van ex-katholieken]]
* [[Ridda]], geloofsafval in de islam

{{Appendix}}

[[Categorie:Geloofsafval]]
[[Categorie:Christendom]]
[[Categorie:Kerkelijk recht]]

Kerkuittreding - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd