Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T19:09:35Z

Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Nieuwe pagina

{{Infobox heerser
| naam =Karel VI
| afbeelding =Kaiser Karl VI by Johann Gottfried Auerbach (1735).jpg
| onderschrift =Staatsieportret van keizer Karel VI door [[Johann Gottfried Auerbach]], [[1735]].
| afbeeldingbreedte =
| functie =[[Heilige Roomse Rijk|Rooms-Duits]] [[Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers|koning en keizer]]
| regeerperiode =[[1711]] - [[1740]]
| inauguratie-naam =Verkiezing Kroning
| inauguratie =[[12 oktober]] [[1711]] in [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] [[22 december]] [[1711]] in de [[Dom van Frankfurt|Dom]] van [[Frankfurt am Main|Frankfurt]]
| voorganger =[[Keizer Jozef I|Jozef I]]
| opvolger =[[Keizer Karel VII Albrecht|Karel VII Albrecht]]
| functie2 =[[Lijst van koningen van Hongarije|Koning]] van [[Koninklijk Hongarije (1526-1867)|Hongarije]], [[Lijst van heersers van Bohemen|koning]] van [[Koninkrijk Bohemen|Bohemen]] en [[Lijst van heersers van Oostenrijk|regerend aartshertog]] van [[aartshertogdom Oostenrijk|Oostenrijk]]
| regeerperiode2 =[[1711]] - [[1740]]
| inauguratie-naam2 =Kroning
| inauguratie2 =[[22 mei]] [[1712]] in de [[Sint-Maartensdom]], [[Bratislava|Presburg]] [[5 juni]] [[1722]] in de [[Sint-Vituskathedraal (Praag)|Sint-Vituskathedraal]], [[Praag]]
| voorganger2 =[[Keizer Jozef I|Jozef I]]
| opvolger2 =[[Maria Theresia van Oostenrijk (1717-1780)|Maria Theresia]]
| functie3 =[[Lijst van heersers van Sardinië|Koning]] van [[Sardinië]]
| regeerperiode3 =[[1713]] - [[1720]]
| voorganger3 =[[Filips V van Spanje]]
| opvolger3 =[[Victor Amadeus II van Sardinië|Victor Amadeus II]]
| functie4 =[[Lijst van monarchen van Napels en van Sicilië|Koning]] van [[Koninkrijk Napels|Napels]]
| regeerperiode4 =[[1713]] - [[1735]]
| voorganger4 =[[Filips V van Spanje]]
| opvolger4 =[[Karel III van Spanje|Karel VII]]
| functie5 =[[Lijst van monarchen van Napels en Sicilië|Koning]] van [[Koninkrijk Sicilië|Sicilië]]
| regeerperiode5 =[[1720]] - [[1735]]
| voorganger5 =[[Victor Amadeus II van Sardinië|Victor Amadeus II]]
| opvolger5 =[[Karel III van Spanje|Karel VII]]
| huis-naam =Huis
| huis =[[Huis Habsburg|Habsburg]]
| vader =[[keizer Leopold I|Leopold I]]
| moeder =[[Eleonora van Palts-Neuburg]]
| geboren =[[1 oktober]] [[1685]]
| geboren_in =[[Wenen]], [[Habsburgse monarchie|Oostenrijk]]
| gestorven =[[20 februari]] [[1740]]
| gestorven_in =[[Wenen]], [[Habsburgse monarchie|Oostenrijk]]
| begraven =[[Kapuzinergruft]], [[Wenen]]
| partner-naam =Echtgenote
| partner =[[Elisabeth Christine van Brunswijk-Wolfenbüttel]]
| religie =[[Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-katholiek]]
| handtekening =
| heraldiek = Greater Coat of Arms of Charles VI, Holy Roman Emperor.svg
| heraldiek-uitleg = Groot wapen als Heilig Rooms keizer
| website =
| portaal =
}}
'''Karel VI''' ([[Wenen]], [[1 oktober]] [[1685]] – aldaar, [[20 oktober]] [[1740]]) was de jongste zoon van [[keizer Leopold I]]. In 1711 volgde hij zijn oudere broer, [[keizer Jozef I|Jozef I]], op als [[Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers|Rooms-Duitse keizer]] ('''''Karel VI'''''), als [[Koninkrijk Bohemen|koning van Bohemen]] ('''''Karel II'''''), als koning van [[Koninklijk Hongarije (1526-1867)|Hongarije]] en [[Lijst van heersers van Kroatië|Kroatië]] ('''''Karel III''''') en als [[Aartshertogdom Oostenrijk|aartshertog van Oostenrijk]].

In 1700 had hij al aanspraak gemaakt op de [[Spaanse Rijk|Spaanse troon]] (én bijhorende gebieden) na de dood van koning (én familielid) [[Karel II van Spanje]], waardoor de Spaanse tak van het [[Huis Habsburg]] uitstierf. De daarop volgende [[Spaanse Successieoorlog|successieoorlog]] leidde niet tot het verwerven van de Spaanse bezittingen.

Door de bilaterale verdragen van de [[Vrede van Utrecht (1713)]] verkreeg Karel VI wel de [[Zuidelijke Nederlanden]] (sindsdien de [[Oostenrijkse Nederlanden]] genoemd), het [[hertogdom Milaan]], [[koninkrijk Napels|Napels]] en [[koninkrijk Sardinië|Sardinië]] (dat in [[1720]] geruild werd voor [[koninkrijk Sicilië|Sicilië]]).

Met het schrijnend tekort aan mannelijke erfgenamen in de Oostenrijks-[[Habsburgse monarchie]] voor ogen, stelde Karel VI al in 1713 de [[Pragmatieke Sanctie (1713)|Pragmatieke Sanctie]] in, een edict waarbij de onbetwistbare ondeelbaarheid van het Habsburgse patrimonium voorrang kreeg op de [[Salische Wet]] qua troonsopvolging, waardoor dus ook zijn vrouwelijke nakomelingen als erfgenamen konden optreden.

De keizer gaf hierin de voorkeur aan zijn eigen dochters in plaats van de dochters van zijn oudere broer en voorganger, Jozef I, voor de opvolging. Zo negeerde hij wel het decreet ''Pactum Mutuae Successionis'' dat hij had ondertekend tijdens de heerschappij van zijn vader, [[keizer Leopold I|Leopold I]].

Karel wilde hiervoor de goedkeuring krijgen van de andere Europese grootmachten. Deze eisten harde voorwaarden, onder meer dat Oostenrijk zijn [[Oostendse Compagnie|overzeese handelscompagnie]] zou ontbinden. In het totaal erkenden [[Koninkrijk Groot-Brittannië|Groot-Brittannië]], [[Koninkrijk Frankrijk (1589-1792)|Frankrijk]], [[Keurvorstendom Saksen (1547-1806)|Saksen]], [[Pools-Litouwse Gemenebest|Polen]], de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]], Spanje, [[Republiek Venetië|Venetië]], de [[Kerkelijke Staat]], [[Koninkrijk Pruisen|Pruisen]], [[Keizerrijk Rusland|Rusland]], [[Koninkrijk Denemarken en Noorwegen|Denemarken]], [[Koninkrijk Sardinië (1720-1861)|Sardinië]], [[Keurvorstendom Beieren|Beieren]] en de [[Rijksdag (Heilige Roomse Rijk)|Rijksdag]] van het [[Heilige Roomse Rijk]] deze Pragmatieke Sanctie. Later, na Karels dood, kwamen echter Frankrijk, Spanje, Saksen, Polen, Beieren en Pruisen terug op die erkenning.

Karel VI stierf in 1740 en de opvolging door zijn dochter Maria Theresia leidde mede daardoor tot de [[Oostenrijkse Successieoorlog]] die pas acht jaar later tot een aanvaardbare regeling zou leiden.

[[Bestand:Wien - Kaisergruft, Sarkophag von Kaiser Karl VI., Totenkopf (a).jpg|thumb|left|160px|Ornament op het graf van Karel VI in de [[Kapuzinergruft]], een doodshoofd met de keizerskroon]]
{{clearleft}}
==Huwelijk en kinderen==
Karel huwde in 1708 met [[Elisabeth Christine van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1691-1750), de oudste dochter van [[Lodewijk Rudolf van Brunswijk-Wolfenbüttel]] en [[Christine Luise von Öttingen]].
 Ze kregen vier kinderen:

* Leopold Johan, geboren in april 1716, stierf in november van zijn geboortejaar
* [[Maria Theresia van Oostenrijk (1717-1780)|Maria Theresia Walburga Amalia Christina van Oostenrijk]] (zijn opvolgster, mede door de Pragmatieke Sanctie), gehuwd met [[keizer Frans I Stefan]]
* [[Maria Anna van Oostenrijk (1718-1744)|Maria Anna van Oostenrijk]], gehuwd met [[Karel van Lotharingen (1712-1780)|Karel Alexander van Lotharingen]], landvoogd der Nederlanden en van 1761 tot aan zijn dood in 1780 [[Grootmeester (ridderorde)|grootmeester]] van de [[Duitse Orde]]
* Maria Amalia (1724-1730)

== Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Keizer Karel VI
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"| [[Keizer Ferdinand II]] (1578-1637) ∞ 1600 [[Maria Anna van Beieren (1574-1616)|Maria Anna van Beieren]] (1574-1616) 
|colspan="2"| [[Filips III van Spanje]] (1578-1621) ∞ 1599 [[Margaretha van Oostenrijk (1584-1611)|Margaretha van Oostenrijk]] (1584-1611)
|colspan="2"| [[Wolfgang Willem van Palts-Neuburg]] (1578-1653) ∞ 1613 [[Magdalena van Beieren]] (1587-1628)
|colspan="2"| [[George II van Hessen-Darmstadt]] (1605-1661) ∞1626 [[Sophia Eleonora van Saksen]] (1609-1671) 
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"| [[Keizer Ferdinand III]] (1608-1657) ∞ 1631 [[Maria Anna van Oostenrijk (1606-1646)|Maria Anna van Spanje]] (1606-1646) 
|colspan="4"| [[Filips Willem van de Palts]] (1615-1690) ∞ [[Elisabeth Amalia van Hessen-Darmstadt]] (1635-1709) 
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"| [[Keizer Leopold I]] (1640-1705) ∞ 1676 [[Eleonora van Palts-Neuburg]] (1655-1720)
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"| '''Keizer Karel VI (1685-1740)'''
|}

== Zie ook ==
*[[Lijst van monarchen van Napels en van Sicilië#Graven en koningen van Sicilië|Lijst van graven en koningen van Sicilië]]

{{Navigatie Rooms-Duitse keizers en koningen}}
{{Navigatie koningen Hongarije}}
{{Navigatie hertogen Parma}}
{{Commonscat|Charles VI, Holy Roman Emperor}}

{{DEFAULTSORT:Karel VI}}
[[Categorie:Aartshertog van Oostenrijk]]
[[Categorie:Koning van Duitsland]]
[[Categorie:Keurvorst van Bohemen]]
[[Categorie:Habsburg]]
[[Categorie:Hertog van Luxemburg]]
[[Categorie:Keizer van het Heilige Roomse Rijk]]
[[Categorie:Vorst van de Nederlandse gewesten]]
[[Categorie:Persoon in de 18e eeuw|Keizer Karel VI]]

Keizer Karel VI - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"