Colani op 8 feb 2025 om 11:06

2025-02-08T11:06:27Z

Nieuwe pagina

{{Zie artikel|Dit artikel gaat over keizer Frans I Stefan, niet te verwarren met [[keizer Frans II]], die als Frans I keizer van Oostenrijk was.}}
{{Infobox heerser
| naam =Frans I Stefan
| afbeelding =Workshop of Martin van Meytens Kaiser Franz Stephan.jpg
| onderschrift =Portret van keizer Frans I Stefan uit het atelier van [[Martin van Meytens]]
| afbeeldingbreedte =
| functie =[[Lijst van heersers van Lotharingen|Hertog]] van [[Hertogdom Opper-Lotharingen|Lotharingen]] en [[Hertogdom Bar|Bar]]
| regeerperiode =[[1729]] - [[1737]]
| inauguratie-naam =
| inauguratie =
| voorganger =[[Leopold van Lotharingen|Leopold]]
| opvolger =[[Stanislaus Leszczyński]]
| functie2 =[[Lijst van heersers van Toscane|Groothertog]] van [[Groothertogdom Toscane|Toscane]]
| regeerperiode2 =[[1737]] - [[1765]]
| inauguratie-naam2 =
| inauguratie2 =
| voorganger2 =[[Gian Gastone de' Medici]]
| opvolger2 =[[Keizer Leopold II|Peter Leopold]]
| functie3 =[[Heilige Roomse Rijk|Rooms-Duits]] [[Lijst van Rooms-Duitse koningen en keizers|koning en keizer]]
| regeerperiode3 =[[1745]] - [[1765]]
| inauguratie-naam3 =Verkiezing<br />Kroning
| inauguratie3 =[[13 september]] [[1745]] in [[Frankfurt am Main|Frankfurt]]<br />[[4 oktober]] [[1745]] in de [[Dom van Frankfurt|Dom]] van [[Frankfurt am Main|Frankfurt]]
| voorganger3 =[[Keizer Karel VII Albrecht|Karel VII Albrecht]]
| opvolger3 =[[Keizer Jozef II|Jozef II]]
| functie4 =
| regeerperiode4 =
| voorganger4 =
| opvolger4 =
| functie5 =
| regeerperiode5 =
| opvolger5 =
| huis-naam =Huis
| huis =[[Huis Lotharingen|Lotharingen]]
| vader =[[Leopold van Lotharingen]]
| moeder =[[Elisabeth Charlotte van Orléans]]
| geboren =[[8 december]] [[1708]]
| geboren_in =[[Nancy]], [[Opper-Lotharingen|Lotharingen]]
| gestorven =[[18 augustus]] [[1765]]
| gestorven_in =[[Innsbruck]], [[Habsburgse monarchie|Oostenrijk]]
| begraven =[[Kapuzinergruft]], [[Wenen]]
| partner-naam =Echtgenote
| partner =[[Maria Theresia van Oostenrijk (1717-1780)|Maria Theresia]]
| religie =[[Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-katholiek]]
| handtekening =
| website =
| portaal =
| heraldiek = Armoiries empereur François Ier.svg
| heraldiek-uitleg = Wapen van Frans Stefan als Heilig Rooms keizer
}}
'''Frans Stefan''', in de [[Zuidelijke Nederlanden]] bekend als '''Frans van Lorreinen''', ([[Nancy]], [[8 december]] [[1708]] — [[Innsbruck]], [[18 augustus]] [[1765]]) was van [[1729]] tot [[1737]] als '''Frans III Stefan''' hertog van [[Hertogdom Opper-Lotharingen|Lotharingen]], van [[1737]] tot [[1765]] als '''Frans II Stefan''' of '''Frans Stefan''' groothertog van [[Groothertogdom Toscane|Toscane]] en van [[1745]] tot [[1765]] als '''Frans I Stefan''' keizer van het [[Heilige Roomse Rijk]].

== Biografie ==
Frans werd geboren te Nancy, in Lotharingen. Hij was de vierde zoon van [[Leopold van Lotharingen]] en [[Elisabeth Charlotte van Orléans]]. Zijn grootvader van moederskant was [[Filips van Orléans (1640-1701)|Filips van Orléans]], de broer van [[Lodewijk XIV van Frankrijk]]. Hij was een [[huis Habsburg|Habsburg]]er via zijn grootmoeder van vaderskant, [[Eleonora van Oostenrijk (1653-1697)|Eleonora]], dochter van [[keizer Ferdinand III]] en vrouw van [[Karel V van Lotharingen]]. [[Keizer Karel VI]] had gepland om zijn dochter uit te huwelijken aan Frans' oudere broer Clemens. Toen deze echter stierf koos Karel Frans als zijn toekomstige schoonzoon. Frans werd opgevoed in [[Wenen]], met het oog op zijn toekomstig huwelijk met [[Maria Theresia van Oostenrijk (1717-1780)|Maria Theresia van Oostenrijk]]. Al snel ontstond een emotionele aantrekkingskracht tussen de twee. Op [[12 februari]] [[1736]] trouwde Frans met Maria Theresia. Dankzij zijn zakeninstinct en gezond verstand was hij een goede hulp voor zijn vrouw.

In het [[Verdrag van Wenen (1738)]] verloor hij het voorvaderlijke Lotharingen aan de Fransen, die het gewest nog enige tijd in leen gaven aan de onfortuinlijke Franse pretendent voor de Poolse troon [[Stanislaus Leszczyński]], die schoonvader was van de Franse koning. In ruil daarvoor ontving Frans I het [[groothertogdom Toscane]], na de dood van [[Gian Gastone de' Medici]].

Bij de dood van [[keizer Karel VI]] legden [[Frederik II van Pruisen]] en [[Keizer Karel VII Albrecht|Karel VII van Beieren]] de [[Pragmatieke Sanctie (1713)|Pragmatieke Sanctie]] naast zich neer en brak de [[Oostenrijkse Successieoorlog]] uit. Frederik veroverde [[Silezische Oorlogen|Silezië]] en Karel kroonde zich tot keizer. Na de plundering van München (1744) en de dood van Karel VII (20 januari 1745), was Beieren bereid de [[Vrede van Füssen]] te ondertekenen. In dit verdrag werd Frans I Stefan erkend als keizer van het [[Heilige Roomse Rijk]].

In 1731 werd hij in Den Haag als eerste vorst op het vasteland ingewijd als lid van de Orde van Vrijmetselaren. Hij bleef zijn hele leven actief in de Loge en steunde de Orde in Oostenrijk, ondanks de tegenstand van de Katholieke Kerk.

Frans' broer [[Karel van Lotharingen (1712-1780)|Karel van Lorreinen]] werd in [[1744]] na de dood in het [[kraambed]] van zijn vrouw [[Maria Anna van Oostenrijk (1718-1744)|Maria Anna]], zuster van keizerin [[Maria Theresia van Oostenrijk (1717-1780)|Maria Theresia]], landvoogd van de [[Zuidelijke Nederlanden]].

Frans stierf onverwacht in een koets op de terugweg van de opera van Innsbruck. Zijn dood werd door zijn vrouw als een heel zwaar verlies beschouwd.

== Kinderen ==
Frans I en Maria Theresia hadden zestien kinderen, van wie tien hun jeugd overleefden:

* [[Maria Elisabeth van Oostenrijk (1737-1740)|Maria Elisabeth]] (5 februari 1737 – 7 juli 1740)
* [[Maria Anna van Oostenrijk (1738-1789)|Maria Anna]] (6 oktober 1738 – 19 november 1789) bleef ongehuwd
* Maria Karolina (12 januari 1740 – 25 januari 1741)
* [[keizer Jozef II|Jozef II]] (13 maart 1741 – 20 februari 1790), keizer van het Heilig Roomse Rijk
* [[Maria Christina van Oostenrijk (1742-1798)|Maria Christina]] (13 mei 1742 – 24 juni 1798), vanaf [[1766]] gehuwd met hertog en [[landvoogd]] der [[Oostenrijkse Nederlanden]] [[Albert Casimir van Saksen-Teschen]] (1738–1822)
* [[Maria Elisabeth van Oostenrijk (1743-1808)|Maria Elisabeth]] (13 juli 1743 – 25 september 1808), abdis te Innsbruck
* [[Karel Jozef van Oostenrijk (1745-1761)|Karel Jozef]] (1 februari 1745 – 18 januari 1761)
* [[Maria Amalia van Oostenrijk (1746-1804)|Maria Amalia]] (26 februari 1746 – 18 juni 1804), vanaf [[1769]] gehuwd met hertog [[Ferdinand van Parma]] (1751–1802)
* [[keizer Leopold II|Leopold II]] (5 mei 1747 – 1 maart 1792), keizer van het Heilige Roomse Rijk, gehuwd met [[Marie Louise van Bourbon]]
* Karolina (17 september 1748, overleden dezelfde dag)
* [[Johanna Gabriella van Oostenrijk|Johanna Gabriella]] (4 februari 1750 – 23 december 1762) - verloofd met koning [[Ferdinand I der Beide Siciliën]] (1751–1825)
* [[Maria Josepha van Oostenrijk (1751-1767)|Maria Josepha]] (19 maart 1751 – 15 oktober 1767) - verloofd met koning Ferdinand I der Beide Siciliën
* [[Maria Carolina van Oostenrijk (1752-1814)|Maria Carolina]] (13 juli 1752 – 7 september 1814) - in [[1768]] gehuwd met koning Ferdinand I der Beide Siciliën
* [[Ferdinand van Oostenrijk (1754-1806)|Ferdinand Karel]] (1 juni 1754 – 24 december 1806), gehuwd met [[Maria Beatrice d'Este]], enig kind en erfgename van [[Ercole III d'Este]], hertog van [[Hertogdom Modena en Reggio|Modena]] (1750 – 1829)
* [[Marie Antoinette van Oostenrijk|Marie Antoinette]] (Maria Antonia) (2 november 1755 – 16 oktober 1793) - in [[1770]] gehuwd met koning [[Lodewijk XVI van Frankrijk]] (1754–1793)
* [[Maximiliaan Frans van Oostenrijk|Maximiliaan Frans]], (8 december 1756 – 27 juli 1801), aartsbisschop, keurvorst van [[Keurvorstendom Keulen|Keulen]]

Karel Jozef, Johanna Gabriela en Maria Josepha zijn gestorven aan de [[pokken]]. Maria Elisabeth was ook besmet maar overleefde met littekens in het aangezicht.

== Heraldiek ==
Het wapenschild van Frans Stefan veranderde verschillende keren tijdens zijn leven. Aanvankelijk voerde hij het wapen van de hertogen van Lotharingen. Toen hij in 1737 het groothertogdom Toscane kreeg, voegde hij het wapen van de [[Medici]] aan het hartschild toe. Als keizer van het Heilige Roomse Rijk mocht hij zijn persoonlijk wapen op een Rooms-Duitse adelaar zetten.
<gallery>
Bestand:Lorraine Arms 1538.svg|Wapen als hertog van Lotharingen
Bestand:Armoiries François Ier de Lorraine.svg|Wapen als groothertog van Toscane
Bestand:Armoiries empereur François Ier.svg|Wapen als Rooms-Duits keizer
</gallery>

== Kwartierstaat ==
{{Kwartierstaat Frans I Stefan van Lotharingen}}

{{Navigatie Rooms-Duitse keizers en koningen}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Frans I}}
[[Categorie:Groothertog van Toscane]]
[[Categorie:Hertog van Opper-Lotharingen|Frans III]]
[[Categorie:Habsburg]]
[[Categorie:Huis Lotharingen]]
[[Categorie:Keizer van het Heilige Roomse Rijk]]
[[Categorie:Koning van Duitsland]]
[[Categorie:Aartshertog van Oostenrijk]]
[[Categorie:Duits vrijmetselaar|Keizer Frans I]]
[[Categorie:Oostenrijks vrijmetselaar|Keizer Frans I]]
[[Categorie:Hertog van Bar]]
[[Categorie:Persoon in de 18e eeuw]]

Keizer Frans I Stefan - Bewerkingsoverzicht

Colani op 8 feb 2025 om 11:06