https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Kasteel_MontfoortKasteel Montfoort - Bewerkingsoverzicht2026-04-26T16:50:30ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Kasteel_Montfoort&diff=158535&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2024-12-02T12:14:01Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox kasteel<br />
| naam = Kasteel Montfoort<br />
| afbeelding = Kasteel Montfoort Panorama 7.jpg<br />
| onderschrift = Poort van Kasteel Montfoort<br />
| plaats = {{NL-vlag|Montfoort}}, {{NL-vlag|Utrecht}}<br />
| land = {{NL}}<br />
| monumentnummer = 30061<br />
| monumentstatus = [[Rijksmonument]] [[Bestand:Monumentenbordje 2014.svg|10px]]<br />
| kasteeltype = <br />
| stijl =<br />
| bouwmateriaal = <br />
| eigenaar = <br />
| huidigefunctie = Restaurant<br />
| bouwjaar = [[1163]]<br />
| bouwer = [[Bestand:Flag of the prince-bishopric of Utrecht.svg|15px]] [[Bisschop van Utrecht]]<br />
| sloopjaar = [[1672]]<br />
| herbouwjaar = Nooit meer opgebouwd. De poort is bewaard gebleven.<br />
| bijzonder = Op de contouren van het kasteel staan nu woningen.<br />
| website = [https://web.archive.org/web/20130424154714/http://www.kasteel-montfoort.nl/default.asp www.kasteel-montfoort.nl]<br />
| afbeelding2 = Kasteel Montfoort Nacht.jpg<br />
| onderschrift2 = De poort bij nacht<br />
}}<br />
'''Kasteel Montfoort''' in het Utrechtse [[Montfoort]], werd in [[1163]] door bisschop [[Godefried van Rhenen]] gebouwd ter verdediging van het [[Sticht Utrecht|Sticht]] tegen het [[graafschap Holland]]. Alleen een deel van de voorburcht staat er nog.<br />
<br />
==Bouwkundig==<br />
Het kasteel is in het [[rampjaar]] [[1672]] door binnengevallen Franse troepen van [[Lodewijk XIV van Frankrijk|Lodewijk XIV]] opgeblazen en niet meer opgebouwd. Wat overgebleven is, is de fraaie toegangspoort met twee zware ronde torens. Deze geeft toegang tot het binnenplein van de ommuurde voorburcht. Het eigenlijke kasteelterrein bevindt zich onder de provinciale weg.<br />
<br />
== Eigenaren/bezitters ==<br />
In 1163 begon zijn geschiedenis als burcht van de bisschop van het [[Sticht Utrecht|Sticht]]. Het kasteel werd in zijn naam bewoond door een [[burggraaf]], die als familienaam sinds die tijd [[Van Montfoort]] droeg. Het was een erfelijke functie die, na het uitsterven in [[1260]], overging via het huwelijk van Alix van Montfoort naar haar man ridder Boudewijn van Renderode.<br />
<br />
Hun enige dochter Alix huwde met Roelant de Roover, die in [[1270]] ook de hoge [[heerlijkheid (bestuursvorm)|heerlijkheid]] van Montfoort erbij kocht van de bisschop. Vanaf dat moment noemde dit geslacht zich eveneens burggraaf en Van Montfoort, maar de burggraven gingen ook behoren tot de tegenstanders van de bisschoppen. Kort voor [[1300]] hielp [[Zweder I van Montfoort|Zweder van Montfoort]] de stad [[Utrecht (stad)|Utrecht]] de bisschop gevangen te nemen. In [[1301]] vochten de van Montfoorts tegen zijn opvolger in de [[slag bij Hogewoert]] waar de bisschop sneuvelde.<br />
<br />
In [[1353]] kreeg [[Zweder II van Montfoort]] het weer aan de stok met een bisschop, die vervolgens zijn kasteel innam en hem dwong de hoge heerlijkheid terug te geven. Bij een opvolgingstwist van de bisschop steunden de van Montfoorts de juiste partij, waardoor ze in [[1430]] de hoge heerlijkheid weer terugkregen. [[Keizer Karel V]] kocht uiteindelijk het bezit in [[1545]] van de laatste van Montfoort, een zekere [[Jan IV van Montfoort|Jan de Roover]], die in [[1580]] stierf. Montfoort komt in bezit van de [[Huis Merode|familie De Merode]]. Ferdinand Philips van Merode verkocht Montfoort in [[1648]] aan de [[Staten van Utrecht]].<br />
<br />
Na de verwoesting door Franse troepen op 6 en 7 november 1672, gaven de Staten in 1688 het kasteelterrein, met de restanten van het kasteel (voorburcht en toegangspoort) voor lange tijd in bruikleen aan de stad Montfoort. De stad verpachtte het geheel aan haar burgemeesters. In 1833 werd in het kasteel een kostschool gevestigd. In 1859 werd de [[Rijksvastgoed- en Ontwikkelingsbedrijf|Dienst der Domeinen]] eigenaar van het terrein en kwam er een gevangenis voor meisjes onder de zestien. Ook kwam er een opvoedingsgesticht voor meisjes die lichte delicten hadden begaan; de splitsing in een Tuchtschool (als opvolger van de gevangenis) en een Rijksopvoedingsgesticht werd echter pas rond de eeuwwisseling verder doorgevoerd. De Tuchtschool werd opgeheven in 1968, waarna de gemeente Montfoort in 1974 het terrein overnam van de Dienst der Domeinen. Na restauratie van de overblijfselen (1984) en afbraak van de modernere bebouwing, bouwde de gemeente een nieuw stadskantoor op het vrijgemaakte kasteelterrein (geopend in 1990, een jaar na de gemeentelijke herindeling die het [[Oude stadhuis (Montfoort)|oude stadhuis]] te klein maakte) terwijl in het oude poortgebouw sinds 2008 een restaurant annex zalencentrum is.<br />
<br />
=== Overzicht eigenaren/bewoners ===<br />
* 1212 - 1227 Everard van Weder<br />
* 1236 - 1244 Willem van Montfoort<br />
* 1260 - 1262 Wouter Gerard van der Goude<br />
* 1280 [[Hendrik I van Montfoort|Hendrik de Rover]]<br />
* [[Zweder I van Montfoort|Zweder I de Rover van Montfoort]]<br />
* 1583 [[Huis Merode|familie De Merode]]<br />
* Ferdinand Philips van Merode <br />
* 1648 Staten van Utrecht<br />
* 1974 gemeente Montfoort<br />
<br />
==Afbeeldingen==<br />
<gallery><br />
Bestand:Jan van Goyen 015.jpg|Het kasteel op een olieverfschilderij van Jan van Goyen (1635)<br />
Bestand:Aanzicht, door J.de Beyer 1746, in bezit van Monumenten Zorg - Montfoort - 20160495 - RCE.jpg|Prent van J. de Beijer (1746)<br />
Bestand:Monftoort- Trap kasteelen.jpg|Prent uit ''Merkwaardige kasteelen in Nederland'' (1884)<br />
Bestand:Kasteel Montfoort 1900.jpg|Poort rond 1900<br />
Bestand:Montfoort 2006.jpg|Restanten van de buitenmuur aan de gracht<br />
Bestand:Kasteel Montfoort Winter Nacht.jpg|De binnenplaats in een winterse nacht<br />
Bestand:Kasteel Montfoort Avond 06052012.jpg|De binnenplaats in een zomerse nacht<br />
Bestand:Kasteel Montfoort Bloesem 01.jpg|Bloesem<br />
</gallery><br />
<br />
{{Commonscat|Kasteel Montfoort}}<br />
{{Appendix|1=Bronnen|2=<br />
* {{Link kasteleninnederland.nl|id=1174}}<br />
* [http://kasteleninutrecht.eu/Montfoort.htm Montfoort] op [http://www.kasteleninutrecht.eu/ Kastelen in Utrecht]<br />
* [https://rhcrijnstreek.nl/bronnen/lokale-historie/montfoort/montfoort/kasteel-montfoort/ Kasteel Montfoort] op de website van RHC Rijnstreek en Lopikerwaard<br />
}}<br />
{{Navigatie kastelen Utrecht}}<br />
{{Coor title dms|52|2|40|N|4|56|59|E|type:landmark_scale:29000_region:NL}}<br />
<br />
[[Categorie:Kasteel in Utrecht (provincie)|Montfoort]]<br />
[[Categorie:Rijksmonument in Montfoort]]</div>Colani