Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met 'De Kariatidetribune van het Erechtheion, Athene'''Kariatiden''' (enkelvoud: kariatide, ook caryatide) zijn vrouwenbeelden die als pilaren of pilasters dienstdoen. ''Kariatide'' is een samengesteld Grieks woord dat "vrouw uit Karyes", een plaats op de Peloponnesos, betekent. == Oorsprong == Bij Vitruvius vinden we de vo...'

2024-11-27T01:07:52Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'right|thumb|250px|De Kariatidetribune van het Erechtheion, Athene'''Kariatiden''' (enkelvoud: kariatide, ook caryatide) zijn vrouwenbeelden die als pilaren of pilasters dienstdoen. ''Kariatide'' is een samengesteld Grieks woord dat "vrouw uit Karyes", een plaats op de Peloponnesos, betekent. == Oorsprong == Bij Vitruvius vinden we de vo...'

Nieuwe pagina

[[Bestand:Athen Erechtheion BW 2017-10-09 13-58-34.jpg|right|thumb|250px|De Kariatidetribune van het Erechtheion, Athene]]'''Kariatiden''' (enkelvoud: kariatide, ook caryatide) zijn vrouwenbeelden die als [[Zuil (bouwkunde)|pilaren]] of [[Pilaster|pilasters]] dienstdoen. ''Kariatide'' is een samengesteld [[Grieks]] woord dat "vrouw uit Karyes", een plaats op de [[Peloponnesos]], betekent.

== Oorsprong ==
Bij [[Vitruvius (architect)|Vitruvius]] vinden we de volgende verklaring voor de origine van de kariatiden: in de [[Perzische Oorlogen|oorlog van de Grieken tegen de Perzen]] steunden de bewoners van [[Karyae]], de Karyanen genaamd, de [[Perzen]]. Toen de Grieken uiteindelijk de oorlog tegen de Perzen gewonnen hadden, werden de Karyanen daarvoor gestraft. De Karyaanse mannen werden gedood en de vrouwen werden tot [[Slavernij|slaaf]] gemaakt. De vrouwen moesten voor straf een 'eeuwige' last dragen sindsdien werden deze in de oudheid gebruikt in de [[Oud-Egyptische architectuur|Egyptische]] en [[Oud-Griekse architectuur|Griekse architectuur]].

== Voorbeelden ==
De zes kariatiden van het [[Erechtheion]], zijn werelderfgoed en internationaal gekend. De beelden, grootte ca. 220 cm, zijn in natuursteen gekapt door een onbekende steenhouwer. <ref>https://www.britishmuseum.org/collection/object/G_1816-0610-128</ref> Een exemplaar bevindt zich sinds 1816 in Londen, en is onderwerp van een diplomatiek dispuut tussen beide landen. <ref>https://www.standaard.be/cnt/5k2bgig7</ref> De figuren zijn opgebouwd volgens de [[contrapost]]houding (met een steunbeen en een speelbeen) die een zekere dynamiek aan de beelden meegeeft. Dit geeft ook een ander uitzicht aan de bedekkende kledij. De bekleding van het steunbeen heeft het aanzicht van de [[cannelure]]s van tempelzuilen.

Het is een veelgebruikt siermotief in de [[architectuur]] van de [[renaissance]], en die van de 18e en 19e eeuw. De voorgevel van de [[Winkel van Sinkel (Utrecht)|Winkel van Sinkel]] in [[Utrecht (stad)|Utrecht]] is versierd met bronzen kariatiden. Bij het uitladen van deze Kariatiden uit het vrachtschip brak indertijd de stadskraan bij het Wed. In Parijs zijn de [[Wallace-fontein|Wallace-fonteinen]] versierd met kariatiden.

Wanneer mannelijke beelden in deze functie worden gebruikt, worden ze [[atlant]]en genoemd.

<gallery>
Père-Lachaise - Division 36 - Schickler 07.jpg|Grafkapel Schickler, Parijs
4407 - Milano, Duomo - Monumento (1611) Consacrazione 1577 - Pietro Daverio, L'eternità - Foto Giovanni Dall'Orto - 14-july-2007.jpg|Kariatide met [[ouroboros]], de eeuwige cirkel
Père-Lachaise - Division 31 - Ponsat 04.jpg|Praalgraf Ponsat, versierd met 2 kariatiden in brons, Parijs
Cariatide Wallace 2.jpg|De Wallace-Kariatides, Parijs
Kariatiden Winkel van Sinkel.jpg|Kariatiden in de gevel van de [[Winkel van Sinkel (Utrecht)|Winkel van Sinkel]] in Utrecht
</gallery>

{{Appendix}}
{{Navigatie Griekse tempelbouw}}

[[Categorie:Oud-Grieks beeld]][[Categorie:Architectuur]][[Categorie:Archeologische terminologie]][[Categorie:Zuil]]

Kariatide - Bewerkingsoverzicht