Colani op 26 aug 2026 om 11:46

2026-08-26T11:46:33Z

← Oudere versie		Versie van 26 aug 2026 13:46
Regel 83:		Regel 83:
	{{Bibliografische informatie}}		{{Bibliografische informatie}}

	[[Categorie:Hertog van Opper-Lotharingen]]		[[Categorie:Hertog van Opper-Lotharingen]][[Categorie:Hertog van Bar]][[Categorie:Huis Lotharingen]][[Categorie:Persoon in de 15e eeuw]][[Categorie:Persoon in de 16e eeuw\|Lotharingen, K]]
	[[Categorie:Hertog van Bar]]
	[[Categorie:Huis Lotharingen]]
	[[Categorie:Persoon in de 15e eeuw]]
	[[Categorie:Persoon in de 16e eeuw\|Lotharingen, K]]

Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-08-26T11:45:19Z

1 versie geïmporteerd

← Oudere versie	Versie van 26 aug 2026 13:45
(geen verschil)

mw>Skuipers: Logischer paragraafindeling

2024-12-26T11:26:09Z

Logischer paragraafindeling

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| naam = Karel III van Lotharingen
| afbeelding = Charles III, Duke of Lorraine, by studio of François Clouet.jpg
| onderschrift = Karel III de Grote, hertog van (Opper-)Lotharingen, naar een schilderij van François Clouet.
| functie = [[Lijst van heersers van Lotharingen|Hertog van (Opper-)Lotharingen]]
| periode = [[1545]]–[[1608]]
| voorganger = [[Frans I van Lotharingen|Frans I]]
| opvolger = [[Hendrik II van Lotharingen|Hendrik II]]
| vader = [[Frans I van Lotharingen]]
| moeder = [[Christina van Denemarken (1521-1590)|Christina van Denemarken]]
}}

'''Karel III van Lotharingen''' ([[Nancy]], [[18 februari]] [[1543]] — aldaar, [[14 mei]] [[1608]]) was hertog van [[Opper-Lotharingen|Lotharingen]] en [[Graafschap Bar|Bar]] (Latijn: ''dux Lotharingiae et Barri''). Hij was een telg van de tak [[Graafschap Vaudémont|Vaudémont]] uit de eeuwenoude dynastie van het [[huis Lotharingen]]. Hij was tevens markies van [[Pont-à-Mousson (plaats)|Pont-à-Mousson]] en maakte aanspraak op het [[hertogdom Gelre]] na de dood van [[Karel van Gelre]] (1538).

== Lotharingse familie ==
Karel van Lotharingen was de zoon van hertog [[Frans I van Lotharingen]] en hertogin [[Christina van Denemarken (1521-1590)|Christina van Denemarken]]. Aangezien Karels vader stierf toen Karel twee jaar oud was, werd er een regentschap voor het hertogdom Lotharingen ingesteld.

Formeel werd Karel hertog van Lotharingen en Bar. Aanvankelijk waren zowel zijn moeder Christina als zijn nonkel-bisschop [[Nicolaas van Lotharingen]] co-regenten doch er ontstond snel ruzie tussen beiden. Hertogin-weduwe Christina voerde een pro-[[Huis Habsburg|Habsburgse]] politiek in Lotharingen, terwijl Karels nonkel resoluut pro-Frans was. Binnen het jaar was Christina de enige regentes en voedde zij haar kinderen alleen op in het hertogelijk paleis te [[Nancy]]. Met militair machtsvertoon in Nancy keerde de Franse koning [[Hendrik II van Frankrijk|Hendrik II]] de rollen om (1552): zijn nonkel en ex-bisschop [[Nicolaas van Lotharingen|Nicolaas]] werd regent van Lotharingen en de negenjarige Karel werd afgevoerd naar Parijs. Hertog Karel werd verder opgevoed aan het koninklijk hof, zoals zijn vader Frans. Karel trouwde op 19 januari 1559 met de koningsdochter [[Claudia van Valois]]. Zij kregen negen kinderen.

# [[Hendrik II van Lotharingen]] (1563–1624), huwde Catharina van Bourbon (1559-1604)
# [[Christine van Lotharingen]] (1565–1637), getrouwd met [[Ferdinando I de' Medici]], groothertog van Toscane
# [[Karel van Lotharingen (1567-1607)|Karel]] (1567–1607), kardinaal van Lotharingen en [[Lijst van bisschoppen van Metz|bisschop van Metz]] (1578–1607), [[Lijst van bisschoppen van Straatsburg|bisschop van Straatsburg]] (1604–1607)
# [[Antoinette van Lotharingen|Antoinette]], 1568–1610, getrouwd met [[Johan Willem van Kleef]]
# Anne van Lotharingen (1569–1576)
# [[Frans II van Lotharingen]] (1572–1632)
# Catherina van Lotharingen (?–1618), getrouwd met Karel I, hertog van Nevers
# [[Elizabeth van Lotharingen]] (1574–1635), getrouwd met [[Maximiliaan I van Beieren (keurvorst)|Maximiliaan I van Beieren]]
# Claude (1575–1576).

Zijn vrouw Claudia zou onder discrete invloed blijven staan van de Franse koningin [[Catharina de' Medici]], die een sleutelrol speelde in de Hugenotenoorlogen.

== Levensloop ==
In 1559 besteeg Karel III de hertogstroon in Nancy, omgeven door Franse hofhouding. Het regentschap van [[Nicolaas van Lotharingen|Nicolaas]], graaf van Vaudémont, hield hiermee op; de relaties met het buurland Frankrijk waren hecht gemaakt.

Karel III leidde het hertogdom Lotharingen, gelegen in het [[Heilige Roomse Rijk]], tot een hoogtepunt en regeerde meer dan 60 jaren. Hij zocht, als katholieke Rooms-Duitse vorst, naar een politiek-religieus vergelijk met het buurland [[koninkrijk Frankrijk]] verscheurd door [[Hugenotenoorlogen|godsdienstoorlogen]]. Zijn bijnaam is soms '''Karel III de Grote'''.<ref>https://www.britannica.com/biography/Charles-II-duke-of-Lorraine-1543-1608. [https://web.archive.org/web/20230515051058/https://www.britannica.com/biography/Charles-II-duke-of-Lorraine-1543-1608 Gearchiveerd] op 15 mei 2023.</ref> De nummering zou eigenlijk ''Karel II'' moeten zijn, geteld volgens zijn afstamming van de [[Huis Capet|Capetingers]]. Doch tijdgenoten gaven hem de nummering III omdat ze hertog [[Karel van Neder-Lotharingen]] (dus, van het andere Lotharingen) uit de 11e eeuw ook meetelden voor Opper-Lotharingen. Zo suggereerden zij dat Karel III afstamde van de [[Karolingen]]. Deze stelling kwam goed van pas bij het einde van het koninklijk [[Huis Valois]] in Frankrijk (zie [[Lijst van koningen van Frankrijk]]). De koningstroon van Frankrijk lonkte even voor Karel III (1589).

== Rooms-Duitse Rijk ==
De relaties tussen Karel III en keizer [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Ferdinand]] en zijn opvolgers verliepen goed. Karel III kon zelfs kleine gebiedsuitbreidingen doen in oostelijke richting.

== Roomse Kerk ==
Karel III wenste in [[Nancy]], de hoofdplaats van zijn hertogdom, een bisschopszetel. Dit was voor de Franse koning Hendrik II een provocatie; het hertogdom Lotharingen moest maar tevreden zijn met de drie bisdommen van [[Trois-Évêchés|Trois-Evêchés]]. De Franse koning was namelijk graaf in de drie voormalige graaf-bisdommen in Lotharingen. Karel III gaf toe en er kwam geen bisschop in Nancy.<ref>Meer dan honderd jaar later werd Nancy een bisschopsstad: in 1777 http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnanc.html</ref> Er kwam wel een kapittelkerk in de nieuw uitgebouwde hoofdstad Nancy.<ref>Büsching. Géographie universelle traduite de l'Allemand Tome IV. Strasbourg 1770. p. 417 https://books.google.be/books?id=TshOAAAAcAAJ&pg=PA417&lpg=PA417&dq=%C3%A9glise+coll%C3%A9giale+Nancy&source=bl&ots=e4PUMhT8SV&sig=PIP7LuzA-n93TxjhraiAVlMOHrA&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwih95rm8I_QAhWEWRQKHfTeApUQ6AEIVjAI#v=onepage&q=%C3%A9glise%20coll%C3%A9giale%20Nancy&f=false</ref>

== Godsdienstoorlog in Frankrijk ==
{{Zie hoofdartikel|Hugenotenoorlogen}}

Karel III steunde, als katholieke vorst, de katholieke strekking in de [[Hugenotenopstanden|strijd]] tegen de [[hugenoten]]. Zijn neef, de machtige kardinaal [[Karel van Lotharingen (1524-1574)|Karel van Lotharingen]] (en naamgenoot) was een sleutelfiguur in de katholieke groepering rond de hertog [[Huis Guise|de Guise]]. Karel weigerde evenwel toe te treden tot de [[Heilige Liga (1576)|Katholieke Liga]]. Karel trad pas toe in 1589 en dit om twee redenen: 1° er waren protestantse strooptochten in Lotharingen en 2° in Frankrijk barstte er een dynastieke kwestie uit toen het koninklijk [[Huis Valois]] op het punt stond uit te sterven. De drie zonen van [[Catharina de' Medici]] waren kinderloos.<ref>zie [[Lijst van koningen van Frankrijk]]</ref> Clerus uit Lotharingen zag in Karel III, of zijn zoon Hendrik, al de nieuwe Karolinger op de troon in Parijs. De [[Drie-Hendriken-oorlog]] leverde een duidelijke overwinnaar op: De nieuwe koning van Frankrijk werd de protestant [[Hendrik IV van Frankrijk|Hendrik IV]] van Navarra. Koning Hendrik IV werd katholiek en zijn zus Catharina van Bourbon huwde met Karels zoon Hendrik. Karel III legde zich neer bij de nieuwe Bourbondynastie in Parijs en hield belangrijke diplomatieke betrekkingen aan.

== Spaanse Nederlanden ==
Karel III sloot een akkoord met de aartshertogen [[Albrecht van Oostenrijk|Albrecht]] en [[Isabella van Spanje|Isabella]] (1602) waarin hij alle aanspraken op het [[graafschap Chiny]] liet varen.<ref>Pastoor Jean-Baptiste Cusson van Nancy. Histoire ecclésiastique et civile de Lorraine Tome II (1728) p. 1382 https://books.google.be/books?id=osBMS9nfmWgC&pg=PA384&lpg=PA384&dq=Carolus+III+Lotharingia&source=bl&ots=lqIJaiR3WP&sig=aYfy9QUdIogW81ScjFc6AVHZoB4&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwjJn8y-7I_QAhVFUBQKHWsMC_kQ6AEIJjAC#v=onepage&q=Carolus%20III%20Lotharingia&f=false</ref> Hiermee bleef het grondgebied van het hertogdom Luxemburg intact.

== Intern bestuur in Lotharingen ==
Ondanks de oorlogen slaagde Karel III erin de hoofdstad Nancy bijzonder te verfraaien. De luister van het hertogdom werd er getoond.
[[Bestand:Plan Henri II 09073 copie.jpg|thumb|Het rechterdeel van de hoofdstad Nancy werd uitgebouwd als het nieuwe Nancy]]
Tevens stichtte hij samen met kardinaal [[Karel van Lotharingen (1524-1574)|Karel van Lotharingen]] de Jezuïetenuniversiteit van [[Pont-à-Mousson (plaats)|Pont-à-Mousson]] in zijn markizaat. Vele hervormingen van de universiteit van Nancy later is haar huidige naam [[Universiteit van Lotharingen]]. Hij stichtte nieuwe steden zoals [[Clermont-en-Argonne]] en [[Stenay]].

== Overlijden ==
Hij overleed in 1608 in zijn hertogelijk paleis te Nancy. Zijn begrafenis werd beschreven als waardig aan een koning.<ref>Archieven van het departement Meurthe-et-Moselle https://web.archive.org/web/20161105094456/http://www.archives.meurthe-et-moselle.fr/fileadmin/Sites/Archives_d__partementales_de_Meurthe_et_Moselle/documents/Tresor_Archives/Pompe_Funebre/PF6.htm alsook https://web.archive.org/web/20161105032425/http://www.archives.meurthe-et-moselle.fr/fileadmin/Sites/Archives_d__partementales_de_Meurthe_et_Moselle/documents/Tresor_Archives/Pompe_Funebre/PF5.htm</ref> De begrafenisplechtigheid werd geleid door [[Jan VII Porcelets de Maillane]], prins-bisschop van Toul en ooit ambassadeur van Karel III bij het pauselijk hof in Rome.
Karels zoon Hendrik II van Lotharingen, bijgenaamd de Goede Hertog, volgde hem op.

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFDEAD; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#FF8800"
!colspan="9"|Voorouders van Karel III van Lotharingen
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[René II van Lotharingen]] (1451–1508) ∞ 1485 [[Filippa van Egmont]] (1467–1547) 
|colspan="2"|[[Gilbert van Montpensier]] (1443-1496) ∞ [[Clara Gonzaga]] (1464–1503) 
|colspan="2"|[[Johan van Denemarken]] (1455–1513) ∞ [[Christina van Saksen (1461-1521)|Christina van Saksen]] (1461–1521) 
|colspan="2"|[[Filips I van Castilië]] (1478–1506) ∞ [[Johanna van Castilië]] (1479–1555)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Anton van Lotharingen]] (1489–1544) ∞ [[Renée van Bourbon-Montpensier]] (1494–1539)
|colspan="4"|[[Christiaan II van Denemarken]] (1481–1559) ∞ 1533 [[Isabella van Habsburg]] (1501–1526)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Frans I van Lotharingen]] (1517–1545) ∞ [[Christina van Denemarken (1521-1590)|Christina van Denemarken]] (1521–1590)
|- bgcolor="#FFAA00"
|colspan="9"|
'''Karel III van Lotharingen (1543–1608)'''
|}

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Hertog van Opper-Lotharingen]]
[[Categorie:Hertog van Bar]]
[[Categorie:Huis Lotharingen]]
[[Categorie:Persoon in de 15e eeuw]]
[[Categorie:Persoon in de 16e eeuw|Lotharingen, K]]

Karel III van Lotharingen - Bewerkingsoverzicht

Colani op 26 aug 2026 om 11:46

Colani: 1 versie geïmporteerd

mw>Skuipers: Logischer paragraafindeling