Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-04-07T05:45:03Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox kabinet
| naam = Kabinet-Pierson
| land = Nederland
| afbeelding = Kabinet Pierson.jpg
| premier = [[Nicolaas Pierson (politicus)|N.G. Pierson]]
| partij =
| kleur = [[Liberaal]] (gematigd)
| periode =
| begindatum = [[27 juli]] [[1897]]
| demissionairdatum = [[28 juni]] [[1901]]
| einddatum = [[1 augustus]] [[1901]]
| voorganger = [[Kabinet-Röell|Röell]]
| opvolger = [[Kabinet-Kuyper|Kuyper]]
| lijst = [[Nederlandse kabinetten van 1848 t/m WO II]]
}}
Het '''kabinet-Pierson''' was een Nederlands kabinet, dat regeerde van [[1897]] tot [[1901]]. Het kabinet bestond uit conservatieve en vooruitstrevende liberalen, waarbij de vooruitstrevende liberalen (van de partij [[Liberale Unie (Nederland)|Liberale Unie]]) in de meerderheid waren (alleen de minister van Buitenlandse zaken was [[Conservatief-liberalisme|conservatief-liberaal]]). Het kabinet had de bijnaam ''het kabinet van sociale rechtvaardigheid''.

==Bijzonderheden==
Op [[31 augustus]] [[1898]] wordt [[Wilhelmina der Nederlanden|koningin Wilhelmina]] meerderjarig en eindigt het regentschap van [[Emma van Waldeck-Pyrmont|regentes Emma]].

Minister [[Willem Hendrik de Beaufort (1845-1918)|De Beaufort]] spant zich erg in voor de [[Vredesconferentie van Den Haag|Haagse Vredesconferentie]] in 1899. De deelname van het [[Romeinse Curie|Vaticaan]] en van de [[Afrikaners|Zuid-Afrikaanse Boerenrepublieken]] ligt daarbij erg gevoelig. Resultaat van de conferentie is de instelling van een [[Permanent Hof van Arbitrage]].

In 1900 verwerpt de [[Eerste Kamer]] de ontwerp-[[Ongevallenwet]] van minister [[Cornelis Lely|Lely]], omdat zij de organisatie te centralistisch acht. Een tweede ontwerp, waarin meer wordt overgelaten aan het bedrijfsleven, haalt het wel.

Nederland zendt na de Engelse overwinning in [[Zuid-Afrika]] een oorlogsschip naar Zuid-Afrika om de president van [[Zuid-Afrikaansche Republiek|Transvaal]], [[Paul Kruger]], op te halen en naar Europa te brengen.

De koningin trouwt in februari 1901 met de Duitse ([[Mecklenburg]]se) prins Heinrich, die na zijn huwelijk [[Hendrik van Mecklenburg-Schwerin|prins Hendrik]] heet.

Het kabinet-Pierson heeft een aantal belangrijke wetten tot stand gebracht. Enkele bekende wetten zijn:

* [[Indische mijnwet]] ([[1899]])
* [[Waterstaatswet]] ([[1900]])
* [[Leerplichtwet van 1900|Leerplichtwet]] ([[1900]])
* [[Woningwet]] ([[1901]])
* [[Wet op de algemene dienstplicht]] ([[1901]]) (NB. deze wet werd oorspronkelijk verworpen door de [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]], waarop minister Eland aftrad. Zijn opvolger slaagde erin een veel verdergaande wet wel door de Tweede Kamer te krijgen).
* [[Ongevallenwet]] ([[1901]])
* [[Gezondheidswet]] ([[1901]])
* [[Militiewet]] ([[1901]])
* [[Kinderwetten van 1901|Kinderwetgeving]] ([[1901]])

Veel van deze wetten vormden de basis van latere wetten.

==Ambtsbekleders==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan=3|Ambtsbekleders
!colspan=2|[[Lijst van Nederlandse ministers|Ministers]] / [[Lijst van Nederlandse ministeries|Ministerie]]
!Termijn
!Partij
|-
| rowspan=2 style="background-color: #5873DF"|
| rowspan=2|[[File:NicolaasPierson.jpg|120px|N.G. (Nicolaas) Pierson]]
| rowspan=2|[[Nicolaas Pierson (politicus)|mr. N.G. (Nicolaas) Pierson]] (1839–1909)
| [[Lijst van premiers van Nederland|Voorzitter]]
|
| rowspan=2|27 juli 1897 – 1 augustus 1901
| rowspan=2|[[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Financiën|Minister]]
| [[Ministerie van Financiën (Nederland)|Financiën]]
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:H. Goeman Borgesius.jpg|120px|H. (Hendrik) Goeman Borgesius]]
| [[Hendrik Goeman Borgesius|mr.dr. H. (Hendrik) Goeman Borgesius]] (1847–1917)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Binnenlandse Zaken|Minister]]
| [[Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties|Binnenlandse Zaken]]
| 27 juli 1897 – 1 augustus 1901
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:Beaufort-Haverman.jpg|120px|W.H. (Willem) de Beaufort]]
| [[Willem Hendrik de Beaufort (1845-1918)|mr. W.H. (Willem) de Beaufort]] (1845–1918)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken|Minister]]
| [[Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederland)|Buitenlandse Zaken]]
| 27 juli 1897 – 1 augustus 1901
| [[Onafhankelijken|O]] ''([[Conservatief-liberalisme|Conservatief- Liberaal]])''
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:Pieter Cort van der Linden.jpg|120px|Pieter Cort van der Linden]]
| [[Pieter Cort van der Linden|mr.dr. P.W.A. (Pieter) Cort van der Linden]] (1846–1935)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Justitie|Minister]]
| [[Ministerie van Justitie en Veiligheid|Justitie]]
| 27 juli 1897 – 1 augustus 1901
| [[Onafhankelijken|O]] ''([[Liberalisme in Nederland|Liberaal]])''
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:Dr. C. Lely.jpg|120px|C. Cornelis Lely]]
| [[Cornelis Lely|C. (Cornelis) Lely]] (1854–1929)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Economische Zaken|Minister]]
| [[Ministerie van Verkeer en Waterstaat|Waterstaat]], [[Ministerie van Economische Zaken en Klimaat|Handel en Nijverheid]]
| 27 juli 1897 – 1 August 1901
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:Joannes Coenraad Jansen.jpg|120px|J.C. Jansen]]
| [[Joannes Coenraad Jansen|J.C. Jansen]] (1840–1925)
| rowspan=3|[[Lijst van Nederlandse ministers van Defensie|Minister]]
| rowspan=3|[[Ministerie van Oorlog|Oorlog]]
| 27 juli 1897 – 31 juli 1897 ''(waarnemend)''
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:Eland, K. Luitenant generaal der genie, minister van oorlog.jpg|120px|K. (Kornelis) Eland]]
| [[Kornelis Eland|luitenant-generaal K. (Kornelis) Eland]] (1838–1927)
| 31 juli 1897 – 1 april 1901 ''(afgetreden)''
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:Generaal Arthur Kool (1909).jpg|120px|A. (Arthur) Kool]]
| [[Arthur Kool|luitenant-generaal A. (Arthur) Kool]] (1841–1914)
| 1 april 1901 – 1 augustus 1901
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:Joannes Coenraad Jansen.jpg|120px|J.C. Jansen]]
| [[Joannes Coenraad Jansen|J.C. Jansen]] (1840–1925)
| rowspan=3|[[Lijst van Nederlandse ministers van Defensie|Minister]]
| rowspan=3|[[Ministerie van Marine|Marine]]
| 27 juli 1897 – 22 december 1897 ''(afgetreden)''
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:Eland, K. Luitenant generaal der genie, minister van oorlog.jpg|120px|K. (Kornelis) Eland]]
| [[Kornelis Eland|luitenant-generaal K. (Kornelis) Eland]] (1838–1927)
| 22 december 1897 – 12 januari 1898 ''(waarnemend)''
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:JA Roell.jpg|120px|J.A. (Jacob) Röell]]
| [[Jacob Alexander Röell|viceadmiraal jhr. J.A. (Jacob) Röell]] (1838–1924)
| 12 januari 1898 – 1 augustus 1901
| [[Onafhankelijken|O]] ''([[Liberalisme in Nederland|Liberaal]])''
|-
| style="background-color: #5873DF"|
| [[File:Jacob Theodoor Cremer 1918.jpg|120px|J.Th. (Jacob Theodoor) Cremer]]
| [[Jacob Theodoor Cremer|J.Th. (Jacob Theodoor) Cremer]] (1847–1923)
| [[Lijst van Nederlandse bewindspersonen van Koninkrijksrelaties en van Koloniën|Minister]]
| [[Ministerie van Koloniën (Nederland)|Koloniën]]
| 27 juli 1897 – 1 augustus 1901
| [[Liberale Unie (Nederland)|LU]]
|-
| colspan=7|Bron: [https://www.parlement.com/id/vh8lnhrp8wsn/kabinet_pierson_1897_1901 Kabinet-Pierson] Parlement & Politiek
|}

==Mutaties==
Al kort na het optreden van het kabinet treedt minister [[Joannes Coenraad Jansen|Jansen]] van Marine af, omdat de [[Tweede Kamer]] zijn voorstel voor uitbreiding van de marinevloot afwijst.

Minister [[Kornelis Eland|Eland]] van Oorlog lijdt begin 1901 een nederlaag in de Tweede Kamer. De minister kan zich niet verenigen met een amendement-Van Gilse dat er bij aanneming toe zou leiden dat een kortere diensttijd in de wet wordt vastgelegd. Als het amendement inderdaad wordt aangenomen, neemt Eland ontslag.

Zijn opvolger, [[Arthur Kool|generaal Kool]], weet een nieuw voorstel wel door de Kamer te loodsen. Hij doet dat zo bekwaam, dat de wet ten aanzien van de diensttijd zelfs verder gaat dan het wetsvoorstel van Eland.

== Geschiedschrijving ==
Door de bijnaam ''het kabinet van sociale rechtvaardigheid'' wordt het kabinet-Pierson nog met enige regelmaat besproken in de context van hedendaagse politiek. Emeritus hoogleraar parlementaire geschiedenis [[Joop van den Berg (Eerste Kamerlid)|Joop van den Berg]] noemde het kabinet-Pierson 'het perfecte kabinet', omdat de prestaties behoorden tot 'de grootste en meest blijvende die ooit door een regering zijn tot stand gebracht'.

De [[Mr. Hans van Mierlo Stichting]], het wetenschappelijk bureau van D66, publiceerde een boek geïnspireerd op het kabinet: ''Naar een nieuw kabinet van sociale rechtvaardigheid. Een programma van urgentie voor arbeid, technologie, wonen, onderwijs & democratie in een nieuwe tijd'' (Boom, 2021).{{Navigatie kabinetten Nederland}}
{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding parlement.com}}
}}

{{commonscat|Cabinet Pierson}}

[[Categorie:Nederlands kabinet|Pierson]]
[[Categorie:Nederlandse politiek in 1899]]

Kabinet-Pierson - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd