Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-04-07T05:45:24Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox kabinet
| naam = Kabinet-Kuyper
| land = Nederland
| afbeelding =
| premier = [[Abraham Kuyper|A. Kuyper]]
| partij =
| kleur = [[christendom|Christelijk]]
| periode =
| begindatum = [[1 augustus]] [[1901]]
| demissionairdatum = [[3 juli]] [[1905]]
| einddatum = [[17 augustus]] [[1905]]
| voorganger = [[Kabinet-Pierson|Pierson]]
| opvolger = [[Kabinet-De Meester|De Meester]]
| lijst = [[Nederlandse kabinetten van 1848 t/m WO II]]
}}
Het '''kabinet-Kuyper''' was een christelijk [[Nederland]]s kabinet dat regeerde van 1 augustus 1901 tot en met 17 augustus 1905, met als minister-president de antirevolutionair [[Abraham Kuyper]].

Het coalitiekabinet-Kuyper wordt gevormd na de overwinning van de rechtse partijen bij de [[Tweede Kamerverkiezingen 1901|Tweede Kamerverkiezingen van 1901]]. [[Katholieken|Rooms-katholieken]], [[Antirevolutionair]]en, [[Vrij-Antirevolutionaire Partij|Vrije-antirevolutionair]]en en [[Christelijk-Historische Kiezersbond|Christelijk-Historischen]] halen daarbij samen 58 zetels. Tot 1904 heeft het kabinet echter geen meerderheid in de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal|Eerste Kamer]]. Na de verwerping van de Hoger-onderwijswet in 1904 ontbindt het kabinet de Eerste Kamer. De verkiezingen leiden ertoe dat het kabinet-Kuyper ook in de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal|senaat]] een meerderheid krijgt.

De belangrijkste gebeurtenis tijdens deze kabinetsperiode is de [[Spoorwegstakingen van 1903|Spoorwegstaking van 1903]], die wordt gevolgd door hard ingrijpen door het kabinet en een stakingsverbod voor ambtenaren.
Van wetgeving op het gebied van de arbeidsomstandigheden en de [[sociale zekerheid]] komt weinig terecht. Wel verbetert het kabinet de positie van het [[bijzonder onderwijs]].

==Bijzonderheden==
*Spoorwegstaking 1903: In januari 1903 breken in de havens van [[Amsterdam]] stakingen uit. De werkgevers willen daarop spoorwegarbeiders inschakelen bij het lossen van de boten. Uit protest daartegen breekt in het hele land een spoorwegstaking uit. De werkgevers geven vervolgens toe aan de eisen.

*Het kabinet-Kuyper dient als reactie op deze gebeurtenissen wetsvoorstellen in die stakingen bij openbare diensten moeten verbieden. De indiening geschiedt niet, zoals gebruikelijk, bij brief, maar door de ministers persoonlijk in de [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]].

*Tegen deze voorstellen komt verzet. Een [[Comité van Verweer]] besluit tot het uitroepen van een nieuwe spoorwegstaking in april. Die staking wordt echter een mislukking, onder meer doordat stakers worden ontslagen.

*De [[anti-stakingswet]]ten worden vervolgens in snel tempo door beide Kamers aanvaard.

*Ontbinding 1904- Het kabinet dient in 1902 een voorstel tot wijziging van de [[Hoger-Onderwijswet]] in. Door die wijziging moet iemand die aan een niet door de overheid gesubsidieerde [[universiteit]] (zoals de [[Vrije Universiteit Amsterdam|Vrije Universiteit]] in Amsterdam) afstudeert, dezelfde rechten krijgen als iemand die zijn titel behaalt aan een openbare universiteit.

*De Tweede Kamer aanvaardt dit wetsvoorstel. De in meerderheid liberale Eerste Kamer wijst het echter af, omdat zij niets voor aparte christelijke universiteiten voelt. Kuyper ontbindt hierna de Eerste Kamer.

*De Eerste Kamerleden worden in deze tijd nog voor negen jaar gekozen, waarbij elke drie jaar een derde deel wordt vernieuwd. Iedere provincie vaardigt een vast aantal leden af, [[Zuid-Holland]] bijvoorbeeld tien, [[Groningen (provincie)|Groningen]] drie en [[Limburg (Nederlandse provincie)|Limburg]] vier. De Statenverkiezingen van 1904 brengen de [[liberalen]] in [[Zuid-Holland]] in de minderheid. Daardoor gaan normaliter in 1904 vier door die provincie te verdelen zetels over van de liberalen naar [[Anti-Revolutionaire Partij|ARP]] en RK.

*Door de Kamer te ontbinden zullen echter alle tien zetels naar 'rechts' overgaan en verliezen de liberalen hun meerderheid in de Eerste Kamer. ARP en RK krijgen na de Statenverkiezingen en de verkiezing van de Eerste Kamer inderdaad ook in de Eerste Kamer de meerderheid.

*Vervolgens wordt het verworpen wetsvoorstel opnieuw ingediend en nu wel door beide Kamers aanvaard.

* [[Tweede Boerenoorlog]]: De Nederlandse regering heeft veel sympathie voor de strijd die de 'stamverwante' [[Zuid-Afrika]]anse Boeren tegen de Engelsen voeren. De koningin tracht tevergeefs via zowel de Britse [[koningin Victoria]] als de Duitse [[keizer Wilhelm II]] te bemiddelen in dit conflict. Een bemiddelingspoging van premier [[Abraham Kuyper|Kuyper]] wordt rond de jaarwisseling van 1901-1902 door de Engelsen vriendelijk afgeslagen.

*Tariefwet: Minister [[Joannes Josephus Ignatius Harte van Tecklenburg|Harte]] van Financiën streeft naar verhoging van het invoertarief om de [[Nederlandse industrie]] te beschermen. Zijn voorstel wordt echter niet meer voor de verkiezingen afgehandeld.

==Ambtsbekleders==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan=3|Ambtsbekleders
!colspan=2|[[Lijst van Nederlandse ministers|Ministers]] / [[Lijst van Nederlandse ministeries|Ministerie]]
!Termijn
!Partij
|-
| rowspan=2 style="background-color: #008F90"|
| rowspan=2|[[File:Abraham Kuyper 1905 (1).jpg|120px|A. (Abraham) Kuyper]]
| rowspan=2|[[Abraham Kuyper|dr. A. (Abraham) Kuyper]] (1837–1920)
| [[Lijst van premiers van Nederland|Voorzitter]]
|
| rowspan=2|1 augustus 1901 – 17 augustus 1905
| rowspan=2|[[Anti-Revolutionaire Partij|ARP]]
|-
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Binnenlandse Zaken|Minister]]
| [[Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties|Binnenlandse Zaken]]
|-
| style="background-color: #008F90"|
| [[File:Onze Ministers (1901) - Robert Melvil van Lynden.jpg|120px]]
| [[Robert Melvil van Lynden|mr. R. (Robert) Melvil '''baron''' van Lynden]] (1843–1910)
| rowspan=4|[[Lijst van Nederlandse ministers van Buitenlandse Zaken|Minister]]
| rowspan=4|[[Ministerie van Buitenlandse Zaken (Nederland)|Buitenlandse Zaken]]
| 1 augustus 1901 – 9 maart 1905 ''(afgetreden)''
| [[Anti-Revolutionaire Partij|ARP]]
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:A.G. Ellis.jpg|120px|A.G. (Abraham) Ellis]]
| [[Abraham George Ellis|viceadmiraal A.G. (Abraham) Ellis]] (1846–1916)
| 9 maart 1905 – 22 april 1905 ''(waarnemend)''
| [[Onafhankelijken|O]]
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:W.M. van Weede van den Berencamp.jpg|120px]]
| [[Willem Marcus van Weede van Berencamp|jhr.mr. W.M. van Weede van Berencamp]] (1848–1925)
| 22 april 1905 – 7 augustus 1905 ''(afgetreden)''
| [[Onafhankelijken|O]]
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:A.G. Ellis.jpg|120px|A.G. (Abraham) Ellis]]
| [[Abraham George Ellis|viceadmiraal A.G. (Abraham) Ellis]] (1846–1916)
| 7 augustus 1905 – 17 augustus 1905 ''(waarnemend)''
| [[Onafhankelijken|O]]
|-
| rowspan=2 style="background-color: #003319"|
| rowspan=2|[[File:Joannes Josephus Ignatius Harte van Tecklenburg.jpg|120px|J.J.I. (Jan) Harte van Tecklenburg]]
| rowspan=2|[[Jan Harte van Tecklenburg|mr. J.J.I. (Jan) Harte van Tecklenburg]] (1853–1937)
| rowspan=2|[[Lijst van Nederlandse ministers van Financiën|Minister]]
| rowspan=2|[[Ministerie van Financiën (Nederland)|Financiën]]
| rowspan=2|1 augustus 1901 – 17 augustus 1905
| [[Katholieken|RK]]
|-
| [[Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen|ABRK]]
|-
| rowspan=2 style="background-color: #003319"|
| rowspan=2|[[File:Loeff1917.jpg|120px|J.A. (Jan) Loeff]]
| rowspan=2|[[Jan Loeff|mr.dr. J.A. (Jan) Loeff]] (1858–1921)
| rowspan=2|[[Lijst van Nederlandse ministers van Justitie|Minister]]
| rowspan=2|[[Ministerie van Justitie en Veiligheid|Justitie]]
| rowspan=2|1 augustus 1901 – 17 augustus 1905
| [[Katholieken|RK]]
|-
| [[Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen|ABRK]]
|-
| style="background-color: #008F90"|
| [[File:Johannes Christiaan de Marez Oyens copy.jpg|120px|J.Ch. de Marez Oyens]]
| [[Johannes Christiaan de Marez Oyens|mr. J.Ch. de Marez Oyens]] (1845–1911)
| [[Lijst van Nederlandse ministers van Economische Zaken|Minister]]
| [[Ministerie van Economische Zaken en Klimaat|Waterstaat, Handel en Nijverheid]]
| 1 augustus 1901 – 17 augustus 1905
| [[Anti-Revolutionaire Partij|ARP]]
|-
| rowspan=2 style="background-color: #003319"|
| rowspan=2|[[File:Bergansius, JW.jpg|120px|J.W. Bergansius]]
| rowspan=2|[[Johannes Willem Bergansius|luitenant-generaal J.W. Bergansius]] (1836–1913)
| rowspan=5|[[Lijst van Nederlandse ministers van Defensie|Minister]]
| rowspan=2|[[Ministerie van Oorlog|Oorlog]]
| rowspan=2|1 augustus 1901 – 17 augustus 1905
| [[Katholieken|RK]]
|-
| [[Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen|ABRK]]
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:Kruijs, G. Minister van Marine.jpg|120px|G. (Gerhardus) Kruys]]
| [[Gerhardus Kruys|viceadmiraal G. (Gerhardus) Kruys]] (1838–1902)
| rowspan=3|[[Ministerie van Marine|Marine]]
| 1 augustus 1901 – 12 december 1902 ''(overleden)''
| [[Onafhankelijken|O]]
|-
| style="background-color: #003319"|
| [[File:Bergansius, JW.jpg|120px|J.W. Bergansius]]
| [[Johannes Willem Bergansius|luitenant-generaal J.W. Bergansius]] (1836–1913)
| 12 december 1902 – 16 maart 1903 ''(waarnemend)''
| [[Katholieken|RK]]
|-
| style="background-color: #C0C0C0"|
| [[File:A.G. Ellis.jpg|120px|A.G. (Abraham) Ellis]]
| [[Abraham George Ellis|viceadmiraal A.G. (Abraham) Ellis]] (1846–1916)
| 16 maart 1903 – 17 augustus 1905
| [[Onafhankelijken|O]]
|-
| style="background-color: #008F90"|
| [[File:Asch van Wijk.jpg|120px|T.A.J. (Titus) van Asch van Wijck]]
| [[Titus van Asch van Wijck|jhr.mr. T.A.J. (Titus) van Asch van Wijck]] (1849–1902)
| rowspan=3|[[Lijst van Nederlandse bewindspersonen van Koninkrijksrelaties en van Koloniën|Minister]]
| rowspan=3|[[Ministerie van Koloniën (Nederland)|Koloniën]]
| 1 augustus 1901 – 9 september 1902 ''(overleden)''
| [[Anti-Revolutionaire Partij|ARP]]
|-
| style="background-color: #003319"|
| [[File:Bergansius, JW.jpg|120px|J.W. Bergansius]]
| [[Johannes Willem Bergansius|luitenant-generaal J.W. Bergansius]] (1836–1913)
| 9 september 1902 – 25 september 1902 ''(waarnemend)''
| [[Katholieken|RK]]
|-
| style="background-color: #008F90"|
| [[File:Idenburg, A.W.F. Minister van Koloniën.jpg|120px|A.W.F. (Alexander) Idenburg]]
| [[Alexander Willem Frederik Idenburg|A.W.F. (Alexander) Idenburg]] (1861–1935)
| 25 september 1902 – 17 augustus 1905
| [[Anti-Revolutionaire Partij|ARP]]
|-
| colspan=7|Bron: [https://www.parlement.com/id/vh8lnhrp8ws8/kabinet_kuyper_1901_1905 Kabinet-Kuyper] Parlement & Politiek
|}

==Mutaties==
In 1901 treedt minister [[Robert Melvil van Lynden|Melvil van Lynden]] af, nadat hij eerder door Kuyper min of meer onder curatele is gesteld door de benoeming van de [[diplomaat]] [[Wilhelm Ferdinand Heinrich Von Weckerlin|Von Weckerlin]] aan het [[ministerie van Buitenlandse Zaken]]. Van Lynden gold als een zwakke minister, die geheel werd overvleugeld door Kuyper. Over Kuyper wordt wel gezegd dat hij in deze kabinetsperiode minister voor buitenlandse reizen is. De opvolger van Van Lynden is ook een diplomaat, [[Willem Marcus van Weede van Berencamp|Van Weede van Berencamp]].

Tijdens deze kabinetsperiode overlijden de ministers [[Titus Anthony Jacob van Asch van Wijck|Van Asch van Wijck]] en [[Gerhardus Kruys|Kruys]].

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding parlement.com}}
}}
{{Navigatie kabinetten Nederland}}

[[Categorie:Nederlands kabinet|Kuyper]]
[[Categorie:Nederlandse politiek in 1902]]
[[Categorie:Nederlandse politiek in 1904]]

Kabinet-Kuyper - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd