Colani: /* Externe link */

2026-08-26T16:25:09Z

Externe link

← Oudere versie		Versie van 26 aug 2026 18:25
Regel 61:		Regel 61:
	{{EindOpvolging}}		{{EindOpvolging}}

	{{Appendix\|2=}}		{{clr}}
			<br><br>
			{{Appendix\|2=
			Bron, Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]}}
			<br><br>
			[[Bestand:Header-01.jpg\|800px\|alt=raamsdonkshistorie.nl\|center\|thumb\|[https://raamsdonkshistorie.nl raamsdonkshistorie.nl]]]

	{{Bibliografische informatie}}		{{Bibliografische informatie}}

Colani: /* Externe link */

2026-08-26T16:24:29Z

Externe link

← Oudere versie		Versie van 26 aug 2026 18:24
Regel 61:		Regel 61:
	{{EindOpvolging}}		{{EindOpvolging}}

	{{Appendix\|2=		{{Appendix\|2=}}
	{{Bibliografische informatie}}		{{Bibliografische informatie}}

Colani: /* Externe link */

2026-08-26T16:24:14Z

Externe link

← Oudere versie		Versie van 26 aug 2026 18:24
Regel 62:		Regel 62:

	{{Appendix\|2=		{{Appendix\|2=
	*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=John William, Duke of Jülich-Cleves-Berg\|oldid=815684841\|datum=20180110}}
	}}
	{{Bibliografische informatie}}		{{Bibliografische informatie}}

Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox dynastie | naam = Johan Willem van Kleef | afbeelding = JohannWilhelmvonJuelichKleveBerg.jpg | leven = 1562-1609 | functie = Hertog van Gulik
Hertog van Berg
Hertog van Kleef | periode = 1592-1609 | voorganger = Willem | opvolger = Johan Sigismund van Brandenburg (als hertog van Kleef)
Wolfgang Wil…'

2026-08-26T16:23:23Z

Nieuwe pagina aangemaakt met '{{Infobox dynastie | naam = Johan Willem van Kleef | afbeelding = JohannWilhelmvonJuelichKleveBerg.jpg | leven = 1562-1609 | functie = Hertog van Gulik Hertog van Berg Hertog van Kleef | periode = 1592-1609 | voorganger = Willem | opvolger = Johan Sigismund van Brandenburg (als hertog van Kleef) Wolfgang Wil…'

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| naam = Johan Willem van Kleef
| afbeelding = JohannWilhelmvonJuelichKleveBerg.jpg
| leven = [[1562]]-[[1609]]
| functie = [[Lijst van heersers van Gulik|Hertog van Gulik]] [[Lijst van heersers van Berg|Hertog van Berg]] [[Lijst van heersers van Kleef|Hertog van Kleef]]
| periode = [[1592]]-[[1609]]
| voorganger = [[Willem V van Kleef|Willem]]
| opvolger = [[Johan Sigismund van Brandenburg]] (als hertog van Kleef) [[Wolfgang Willem van Palts-Neuburg]] (als hertog van Gulik-Berg)
| vader = [[Willem V van Kleef]]
| moeder = [[Maria van Oostenrijk (1531)|Maria van Oostenrijk]]
}}

'''Johan Willem van Gulik-Berg-Kleef''' ([[28 mei]] [[1562]] - [[25 maart]] [[1609]]) was van 1574 tot 1584 prins-bisschop van [[Prinsbisdom Münster|Münster]] en van 1592 tot aan zijn dood hertog van [[Verenigde hertogdommen Gulik-Kleef-Berg|Gulik-Berg-Kleef]]. Hij behoorde tot het [[huis van der Mark]].

== Levensloop ==
Johan Willem was de zoon van hertog [[Willem V van Kleef|Willem de Rijke]] van Gulik-Berg-Kleef en [[Maria van Oostenrijk (1531)|Maria van Oostenrijk]], dochter van [[keizer Ferdinand I (1503-1564)|keizer Ferdinand I]]. Hij groeide op en volgde zijn opleiding in [[Xanten]] en als jongere zoon was hij oorspronkelijk bestemd voor een kerkelijke loopbaan. Zo was hij van 1574 tot 1584 prins-bisschop van Münster. Na de onverwachte dood van zijn oudere broer Karel Frederik werd hij echter de nieuwe erfopvolger van Gulik-Berg-Kleef, waardoor hij de geestelijkheid diende te verlaten.

In zijn jeugd had hij een ziekelijk en zwak gestel. Ook had hij een geestelijke stoornis. In depressieve buien verwondde hij zijn bedienden en weigerde hij te eten of op normale tijdstippen naar bed te gaan. Dit zorgde ervoor dat zijn artsen, raadgevers en familieleden schrik kregen dat Johan Willem geen kinderen zou kunnen krijgen en er hierdoor een dynastieke crisis zou ontstaan. Ook was hij een fervente en fanatieke katholiek die niet toevertrouwd kon worden met delicate politieke zaken.

Op 16 juni 1585 huwde hij met [[Jacoba van Baden]] (1558-1597), dochter van markgraaf [[Filibert van Baden-Baden]]. Het huwelijk liep al vanaf het begin stroef, omdat Johan Willems vader Jacoba nooit volledig aanvaardde als schoondochter. Ook werd de steeds ambitieuzer wordende Johan Willem uitgesloten van de regeringszaken. Johan Willem en Jacoba slaagden er ook niet om nakomelingen voort te brengen, hoewel ze regelmatig seksueel contact hadden.

In de zomer van 1589 was Johan Willem een tijd lang krankzinnig en in oktober 1589 werd zijn geestelijke gezondheid permanent teruggeworpen. In januari 1590 was de situatie zo erg dat Johan Willem ontwapend moest worden en in een veilige kamer onder bewaking moest leven.

In 1592 volgde hij zijn vader op als hertog van Gulik-Berg-Kleef. Zijn echtgenote Jacoba was intussen een buitenechtelijke relatie begonnen en werd beschuldigd van te veel seksuele contacten te hebben met haar echtgenoot en overspel te plegen. Ook werd bij haar de schuld gelegd voor het uitblijven van nakomelingen. Op 3 september 1597 werd Jacoba in verdachte omstandigheden dood aangetroffen, vermoedelijk vergiftigd of gewurgd om plaats te maken voor een meer vruchtbare vrouw.

Door de jaren heen werden er vele behandelingen en toverdrankjes uitgetest op Johan Willem, die allemaal geen effect hadden en waardoor hij bang werd van hekserij en om vergiftigd te worden. Toen zijn adviseurs hulp gingen zoeken bij de zogenaamde wonderdokter Johann Lumkin, moesten de medicijnen van Johan Willem vermengd worden in zijn eten omdat Johan Willem weigerde om medicijnen te nemen. Omdat ook diens behandeling geen effect had, moest Lumkin in juni 1599 wegvluchten, nadat de adviesraad van Johan Willem een arrestatiebevel tegen hem had uitgevaardigd.

Op 20 juni 1599 huwde hij met zijn tweede echtgenote [[Antoinette van Lotharingen]] (1568-1610), dochter van hertog [[Karel III van Lotharingen]]. Ook bij dit huwelijk bleven nakomelingen uit, waardoor de achterdocht begon te rijzen dat zowel Johan Willem als Antoinette behekst waren. In 1604 zond zijn schoonvader twee Italiaanse [[exorcist]]en naar [[Düsseldorf]]. De vele [[exorcisme]]beurten en een pelgrimstocht naar het protestantse [[Aken (stad)|Aken]] haalden echter niets uit. Op 25 maart 1609 stierf Johan Willem als laatste mannelijke lid van het huis van der Mark op 46-jarige leeftijd.

Na de dood van Johan Willem volgde de [[Gulik-Kleefse Successieoorlog]] (1609-1614) en werd de erfenis opgeëist door onder andere de erfgenamen van zijn twee oudste zussen, samen de Bezitters genoemd: dochter van Maria Eleonora van Gulik-Kleef, nicht [[Anna van Pruisen (1576-1625)|Anna van Pruisen]] en haar echtgenoot de protestantse keurvorst [[Johan Sigismund van Brandenburg]] enerzijds en de zoon van zijn zus [[Anna van Kleef (1552-1632)|Anna van Kleef]], de vanaf 1613 bekeerde katholieke vorst [[Wolfgang Willem van Palts-Neuburg]] anderzijds. [[Leopold V van Habsburg]] probeerde tot 1610 ook aanspraak te maken op de erfenis. In 1614 volgde de 2de oorlog tussen de Bezitters onderling.

Uiteindelijk ging het hertogdom Kleef naar het protestantse Brandenburg en het hertogdom Gulik-Berg naar het katholieke Palts-Neuburg, nadat de landerijen meermaals door militaire troepen waren verwoest en het grootste deel van de fabelachtige welvaart die de landerijen bezaten was verdwenen.

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
! colspan="9" | Voorouders van Johan Willem van Kleef
|-
| '''Overgrootouders'''
| colspan="2" | [[Johan II van Kleef]] (1458-1521) ∞ [[Mathilde van Hessen]] (1473-1505)
| colspan="2" | [[Wilhelm IV/III van Gullik-Berg]] (1455-1511) ∞ [[Sibylle van Brandenburg]] (1467-1524)
| colspan="2" | [[Filips I van Castilië]] (1478-1505) ∞ 1496 [[Johanna van Castilië]] (1479–1555)
| colspan="2" | [[Wladislaus II van Hongarije]] (1456-1514) ∞ 1502 [[Anna van Foix]] (1484-1506)
|-
| '''Grootouders'''
| colspan="4" | [[Johan III van Kleef]] (1490-1539) ∞ 1451 [[Maria van Gullik]] (1491-1543)
| colspan="4" | [[Keizer Ferdinand I (1503-1564)|Keizer Ferdinand I]] (1503-1564) ∞ 1521 [[Anna van Bohemen en Hongarije]] (1503–1547)
|-
| '''Ouders'''
| colspan="8" | [[Willem V van Kleef]] (1516-1592) ∞ 1451 [[Maria van Oostenrijk (1531)|Maria van Oostenrijk]] (1531-1581)
|}

== Externe link ==
*[https://www.genealogics.org/getperson.php?personID=I00013198&tree=LEO Fiche Johan Willem] op de website ''Genealogics''.
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Prinsbisdom Münster#Regenten|Prins-bisschop van Münster]] [[1574]]-[[1584]]
| vorige = [[Johan III van Hoya]]
| volgende = [[Ernst van Beieren (1554-1612)|Ernst van Beieren]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{Appendix|2=
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=John William, Duke of Jülich-Cleves-Berg|oldid=815684841|datum=20180110}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Hertog van Kleef]]
[[Categorie:Hertog van Berg]]
[[Categorie:Hertog van Gulik]]
[[Categorie:Graaf van Mark]]
[[Categorie:Graaf van Ravensberg]]
[[Categorie:Huis van der Mark]]
[[Categorie:Prins-bisschop van Münster]]
[[Categorie:16e-eeuws bisschop|Kleef, J]]

Johan Willem van Kleef - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Externe link */

Colani: /* Externe link */

Colani: /* Externe link */