Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:41:08Z

Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Nieuwe pagina

[[Bestand:Johann Gabriel von Chasteler.jpg|thumb|Jean-Gabriel du Chasteler]]
'''Jean Gabriel Joseph Albert markies du Chasteler et de Courcelles''' ([[Duits]]: ''Johann Gabriel von Chasteler'') ([[Moulbaix]], [[22 januari]] [[1763]] - [[Venetië (stad)|Venetië]], [[7 mei]] [[1825]]) was een [[Keizerrijk Oostenrijk|Oostenrijks]] [[generaal]], afkomstig uit de [[Zuidelijke Nederlanden]]. Hij vocht tegen de [[Turkije|Turken]] tijdens de [[Russisch-Turkse Oorlog (1787-1792)|Russisch-Oostenrijkse-Turkse Oorlog]] en tegen de [[Fransen]] tijdens de [[napoleontische oorlogen]]. Hij was van 1814 tot aan zijn dood [[gouverneur]] van [[Venetië (stad)|Venetië]].

== Afkomst ==
Hij werd geboren op het [[kasteel van Moulbaix]] nabij [[Aat]] als telg van het oude [[graafschap Henegouwen|Henegouws]] [[adel]]lijk geslacht Du Chasteler. Reeds in 1597 kreeg zijn voorvader Gabriel du Chasteler, provoost van [[Bavay]] en gedeputeerde van de [[Staten van Henegouwen]], de persoonlijke titel van [[ridder (titel)|ridder]] van koning [[Filips II van Spanje]]. Zijn grootvader, Jean-François du Chasteler (1691-1764), eveneens lid van de Staten van Henegouwen, verkreeg in 1725 de erfelijke titel [[markgraaf|markies]], overdraagbaar bij eerstgeboorte, van [[keizer Karel VI]]. Hij werd voorzitter van de Raad van Henegouwen en in 1754 lid van de [[Raad van State (historisch)|Raad van State]]. Zijn vader, [[François-Gabriel du Chasteler de Courcelles]] (1744-1789), luitenant van de hellebaardiers van de vorstelijke lijfwacht, verkreeg in 1769 een [[motu proprio]] wapenvermeerdering van keizerin [[Maria Theresia van Oostenrijk (1717-1780)|Maria Theresia van Oostenrijk]]. Daarnaast was hij actief als [[historicus]]. Hij was gehuwd met Albertine-Joseph-Dorothée gravin van Turheim (1742-1765), met wie hij een zoon, Jean-Gabriel, en twee dochters had.

== Levensloop ==
=== Opleiding ===
De jonge Du Chasteler ging naar het [[lyceum]] in [[Metz]] waar hij les kreeg van onder meer [[Pierre Louis de Lacretelle]]. Hij startte zijn militaire loopbaan in 1776 als 13-jarige [[Kornet (militair)|cadet]] in het [[infanterie]][[regiment]] ''Prince Charles de Lorraine Nr 3''. In 1778 werd hij toegelaten aan de [[ingenieur]]sacademie te [[Wenen (hoofdbetekenis)|Wenen]]. In 1780 studeerde hij af als [[onderluitenant]] van de [[genie (strijdmachtonderdeel)|genie]]. In die tijd bouwde Oostenrijk diverse [[Vesting (verdedigingswerk)|vestingen]], onder andere deze van [[Josefstadt (Wenen)|Josefstadt]] en van [[Theresienstadt (stad)|Theresienstadt]], waaraan Du Chasteler als ingenieur meewerkte. In 1785 werd hij hoofdingenieur binnen de genie.

=== Vroege militaire loopbaan ===
Vanaf 1788 nam Du Chasteler deel aan de [[Russisch-Turkse Oorlog (1787-1792)|Russisch-Oostenrijkse-Turkse Oorlog]] als officier binnen de [[Generale Staf]]. Hij vervoegde het korps van [[Frederik Jozias van Saksen-Coburg-Saalfeld]] dat actief was in [[Boekovina]], werd bevorderd tot [[kapitein (rang)|kapitein]] en raakte gewond nabij [[Chotyn]] in [[Bessarabië]]. Op 1 augustus 1789 nam hij als [[majoor]] deel aan de [[Slag bij Focşani]], waar hij de leiding kreeg over een [[Colonne (slagorde)|colonne]] op de rechtervleugel. Hij behaalde ermee de overwinning en als dank werd hij verheven tot [[ridder (titel)|ridder]] in de [[Orde van Maria Theresia]].

Maarschalk [[Gideon Ernst von Laudon|Laudon]], die de kwaliteiten van Du Chasteler had opgemerkt, engageerde hem voor enkele speciale [[militaire operatie]]s samen met het [[Keizerrijk Rusland|Russische]] leger. Na de val van [[Walachije]] werd hij belast met de militaire bezetting van dit gebied. Nadien vervulde hij nog belangrijke missies in [[Belgrado]], [[Petrovaradin]] en [[Wenen (hoofdbetekenis)|Wenen]] en werd hij benoemd tot [[kamerheer]] van [[keizer Leopold II]].

=== Oorlogen tegen de Fransen ===
Vanaf 1792 nam De Chasteler, inmiddels bevorderd tot [[luitenant-kolonel]], deel aan de [[Eerste Coalitieoorlog]] in de [[Oostenrijkse Nederlanden]]. Hij keerde terug naar het geniekorps en herstelde de [[Citadel van Namen]]. Daarna vervoegde hij bij [[Rijsel]] het leger dat onder commando stond van [[Albert Casimir van Saksen-Teschen]]. Hij nam er de leiding van de geniewerken en bouwde in de belegerde voorsteden de nodige verschansingen. Na de [[Slag bij Jemappes]] keerde hij terug naar [[Namen (stad)|Namen]], waar hij door de Fransen gevangengenomen werd. Kort nadien kwam hij vrij door een gevangenenruil. Hij was betrokken bij de geniewerken in [[Le Quesnoy]], [[Maubeuge]] en [[Valenciennes]] en nam deel aan de [[Tweede Slag bij Neerwinden|Slag bij Neerwinden]] en de [[Slag bij Aldenhoven (1793)|Slag bij Aldenhoven]]. [[slag bij Wattignies|Bij Wattignies]] raakte hij zwaargewond door verscheidene [[bajonet]]steken. Nadat hij hersteld was, vervoegde hij het leger van [[Franz Wenzel von Kaunitz-Rietberg]] en nam hij deel aan de belegering van [[Landrecies]] en de verovering van [[Charleroi]]. Hij leidde vervolgens de versterkingswerken aan de [[Maas]]. Tijdens de 13 maanden durende belegering van [[Mainz]] maakte hij deel uit van het leger van [[François Sébastien de Croix de Clerfayt]] en maakte hij zich verdienstelijk bij de verdediging van de vestingstad als directeur van de vestingwerken. Na de overwinning zond generaal Clerfayt hem persoonlijk naar Wenen om daar het nieuws te gaan melden. Hij kreeg als dank een bevordering tot [[kolonel]] in de Generale Staf.

Du Chasteler kreeg een nieuwe opdracht als grenscommissaris in [[Krakau]] om er de Poolse grenzen te gaan afbakenen. In 1797 werd hij bevorderd tot [[generaal-majoor]] en na de [[Vrede van Campo Formio]] werd hij als Oostenrijks afgezant belast met de markering van de grenzen van het gebied [[Veneto]], dat Oostenrijks bezit was geworden.

Tijdens de [[Tweede Coalitieoorlog]] ging hij naar [[Sint-Petersburg]]. Hij vervoegde het leger van generaal [[Aleksandr Soevorov|Soevorov]] en vocht mee in diens Italiaanse campagne van 1799. Aan de zijde van [[Paul Freiherr Kray von Krajowa|Freiherr Kray]] werd een overwinning op de Fransen behaald nabij [[Verona (stad)|Verona]]. Op 26 april 1799 bereikte het leger de [[Adda (rivier)|Adda]] en wist het de rivier snel te veroveren. Du Chasteler hiep zelf met het verslepen van de [[ponton]]s en kreeg nadien als dank het [[commandeur (ridderorde)|commandeurskruis]] in de Orde van Maria Theresia. Hij vocht bij [[Cassano d'Adda]] en hielp Soevorov aan de overwinning bij de [[Trebbia]].

=== Luitenant-veldmaarschalk ===
In de loop van de jaren was Du Chasteler vaak gewond geraakt. Door het verlies van een been waren zijn lichamelijke capaciteiten afgenomen. In 1801 werd hij bevorderd tot [[Feldmarschalleutnant|luitenant-veldmaarschalk]]. Hij werd naar [[graafschap Tirol|Tirol]] gezonden om er de lokale milities te organiseren. Hij zette er vestingen op en bewapende een groot deel van de bevolking. In 1805 werd hij commandant van de [[Divisie (landmacht)|divisietroepen]] op de rechtervleugel onder aartshertog [[Johan van Oostenrijk]]. In 1808 werd hij naar [[Komárom (plaats)|Komárom]] gezonden, waar hij een wapendepot en vestingen uitbouwde. Als dank hiervoor kreeg hij het commandeurskruis in de [[Leopoldsorde (Oostenrijk)|Leopoldsorde]].

In 1809 kreeg Du Chasteler het commando van het achtste legerkorps dat naar Tirol trok. Er volgden gevechten in de buurt van [[Sterzing]] en [[Innsbruck]] waarbij de Fransen werden verslagen. [[Napoleon Bonaparte]] aanzag hem als de aanstoker van de [[Tiroolse Volksopstand]] en liet jacht op hem maken. Napoleon zond een enorme troepenmacht onder leiding van [[Maarschalk van Frankrijk|maarschalk]] [[François Joseph Lefebvre]] naar het gebied, die op 13 mei 1809 het Oostenrijkse leger onder leiding van Du Chasteler versloeg in de [[Slag bij Wörgl]]. Hij was hierdoor verplicht zich terug te trekken in [[Hertogdom Karinthië|Karinthië]].

=== Gouverneur van Theresienstadt en Venetië ===
Van 1811 tot 1813 voerde Du Chasteler het commando van de Oostenrijkse troepen in [[Silezië]] en leidde hij de defensiewerkzaamheden in [[Praag]]. In 1813 werd hij bevorderd tot ''Feldzeugmeister'' en kreeg hij het bevel over een [[grenadier]]sdivisie nabij [[Dresden]]. Na de [[Slag bij Kulm (1813)|Slag bij Kulm]] werd hij gouverneur en had hij het commando van de vestingstad [[Theresienstadt (stad)|Theresienstadt]]. Na de oprichting van het koninkrijk [[Lombardije-Venetië]], dat gevormd werd naar aanleiding van de besluiten van het [[Congres van Wenen]], werd hij tot gouverneur van [[Venetië (stad)|Venetië]] benoemd.

Hij stierf er in 1825 op 62-jarige leeftijd. Zijn grafmonument bevindt zich in de [[Santi Giovanni e Paolo (Venetië)|Basilica dei Santi Giovanni e Paolo]].

== Externe link ==
* [https://www.napoleon-series.org/research/biographies/Austria/AustrianGenerals/c_AustrianGeneralsC.html#C17 Carrière en biografie op www.napoleon-series.org]

{{Appendix|2=
* [[Henri Guillaume|Generaal GUILLAUME]], ''Jean-Gabriel-Joseph-Albert du Chasteler'', in: [[Biographie Nationale]], deel 4, kol. 31-38, Brussel, 1873
}}
{{Bibliografische informatie}}
 
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
 
{{DEFAULTSORT:Chasteler, Jean}}
[[Categorie:Zuid-Nederlandse adel (voor 1830)]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands generaal (voor 1830)]]
[[Categorie:Oostenrijks generaal (Habsburgse monarchie)]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 18e eeuw]]
[[Categorie:18e-eeuws militair]]
[[Categorie:Militair in de coalitie tegen Napoleon]]

Jean Gabriel du Chasteler - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"