https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Jasper_van_CulemborgJasper van Culemborg - Bewerkingsoverzicht2026-04-27T03:16:08ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Jasper_van_Culemborg&diff=104209&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-05-22T10:48:58Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{infobox dynastie<br />
| naam = Jasper<br />
| afbeelding = Jasper, heer van Culemborg, NG-2011-98-48.jpg<br />
| afbeeldingbreedte = 200<br />
| leven = 1445 - 1504<br />
| periode = 1480 - 1504<br />
| functie = [[Heerlijkheid Culemborg|Heer van Culemborg]]<br />
| voorganger = [[Gerard II van Culemborg]]<br />
| opvolger = [[Elisabeth van Culemborg]]<br />
| vader = [[Gerard II van Culemborg]]<br />
| moeder = Elisabeth van Buren<br />
| dynastie = Van Beusichem<br />
}}<br />
'''Jasper van Culemborg''' (ca. 1445 – [[Gent]], [[21 november]] [[1504]]) was [[heer (feodalisme)|heer]] van [[Heerlijkheid Culemborg|Culemborg]], [[Lienden (Buren)|Lienden]], [[Honswijk (Woudrichem)|Honswijk]], [[Ewijk (Beuningen)|Ewijk]], [[Goilberdingen]] en [[Land van Hoogstraten|Hoogstraten]], gouverneur van [[Leerdam]] (1480-82) en [[kamerheer|kamerling]] (vertrouweling) van [[Keizer Maximiliaan I|Maximiliaan van Oostenrijk]].<br />
<br />
==Levensloop==<br />
Jasper was een zoon van [[Gerard II van Culemborg]] en Elisabeth [[van Buren (geslacht)|van Buren]]. Op [[27 februari]] [[1470]] of [[1471]] trouwde hij in [[Brugge]] met [[Johanna van Bourgondië (1459-1511)|Johanna van Bourgondië]] (1459-1511), een dochter van [[Anton van Bourgondië (1421-1504)|Anton van Bourgondie]] en Maria de la Viefille, wat hem in de gunst bracht van het [[Bourgondische hertogen|Bourgondische huis]].<ref>Johanna was een dochter van [[Anton van Bourgondië (1421-1504)|Anton van Bourgondië]] en een kleindochter van [[Filips de Goede]].</ref> Zij kregen negen of tien kinderen, van wie alleen de dochters de volwassen leeftijd hebben bereikt.<ref>Zie bijv. het [https://web.archive.org/web/20160304193517/http://histfam.familysearch.org/getperson.php?personID=I17467&tree=EuropeRoyalNobleHous gezinsblad] op de website FamilySearch. De hier apart vermelde dochters Jeanne en Cornelia zijn waarschijnlijk dezelfde persoon.</ref> Jaspers oudste dochter en erfgename [[Elisabeth van Culemborg]] zou hem in 1504 opvolgen als [[heer (feodalisme)|vrouwe]] van Culemborg.<br />
<br />
Rond 1474 had hij [[Slot Doddendael]] in leen. Doddendael werd toen beschreven als “Borch, huys ende hoff tot Ewic”. Op 4 maart 1480 werd Jasper door Maximiliaan van Oostenrijk benoemd tot gouverneur van Leerdam en het land ter Leede om daar de onrust te bestrijden.<ref>A.W.K Voet van Oudheusden, blz. 128</ref> Werd in april 1480 met [[Schalkwijk (Utrecht)|Schalkwijk]] beleend door [[David van Bourgondië]]. In 1482 ontvoerden 20 mannen de edelman 'Henrik van Maurik' naar de [[Schoonrewoerd]]se toren. Daar belegerde Jasper van Culemborg de toren en wist uiteindelijk 14 mannen gevangen te nemen. Kort daarna kreeg heer Jasper een conflict met zijn zwager [[Frederik van Egmont]] over het bestuur van Leerdam en omgeving. Maximiliaan van Oostenrijk bemiddelde hierin en gaf Frederik gelijk, waarna Jasper zijn functie opgaf.<ref>A.W.K Voet van Oudheusden, blz. 133</ref> Op 14 juli 1485 werd Jasper beleend met [[Arnemuiden]] door Maximiliaan van Oostenrijk.<br />
<br />
In 1490 begon onder leiding van Jasper de aanleg van een haven in Culemborg. In 1492 was er een geschil tussen de heer van Culemborg en het [[Sticht Utrecht]] over de [[Hoge jurisdictie|hoge rechtsmacht]] in Honswijk.<ref>[https://www.oudhouten.nl/nieuwe-tijd/gerecht-honswijk/ Het gerecht Honswijk]</ref> In 1497 is er een conflict over het vruchtgebruik op de [[tiende]]n van Goilberdingen met het sticht, Jasper geeft een verklaring in Utrecht en zijn schuld wordt uiteindelijk kwijtgescholden.<ref>Archief Domkapittel, inv.nrs. 987-990; archief van het Kapittel van Oud Munster, inv.nrs. 792-796; archief van de heren en graven van Culemborg, inv.nrs. 4756-4758 (Rijksarchief Gelderland).</ref> In de [[Gelderse Oorlogen]] hield Jasper zich afzijdig. In 1504 trok hij voor zaken naar [[Gent]], waar hij ernstig ziek werd. Kort voor zijn overlijden wist hij zijn testament nog op te stellen in het huis van Lodewijk van Marke. Na zijn overlijden werd zijn lichaam naar Culemborg gebracht, waar hij in de kelder van de Sint-Barbarakerk werd begraven.<ref>A.W.K Voet van Oudheusden, blz. 151</ref><br />
<br />
==Huwelijk en kinderen==<br />
Jasper had met Johanna van Bourgondië (1459-1511) de volgende kinderen:<br />
* [[Elisabeth van Culemborg]] (1475-1555), opvolgster<br />
* Karel van Culemborg (1476 †), jong overleden<br />
* Johanna van Culemborg (1482 †), jong overleden<br />
* Anna van Culemborg (1483-1509), huwde met Jan van Pallandt (hun kleinzoon [[Floris I van Pallandt]] erfde later Culemborg<br />
* Gerard van Culemborg (1483 †), jong overleden<br />
* Cornelia van Culemborg, huwde met Willem van Rennenberg<br />
* Aleid van Culemborg, huwde Francois van Bailleul<br />
* Magdalena van Culemborg (1491-), huwde Guillaume de Noyelles (ca. 1485-) ''graaf van Langlée''<ref>A.W.K Voet van Oudheusden, historische beschryvinge van Culemborg, blz. 126-127</ref><br />
<br />
Jasper had ook nog twee bastaardzoons:<br />
* Johan van Culemborg<br />
* Frans van Culemborg<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Culemborg, Jasper van}}<br />
[[Categorie:Heer van Culemborg|Jasper]]<br />
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 15e eeuw]]<br />
[[Categorie:Heer van Hoogstraten|Jasper]]</div>Colani