Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T01:48:51Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox kardinaal
| afbeelding = Ignoto, cardinale jacques de vitry, 1518.jpg
| onderschrift =
| naam = Jacob van Vitry
| soort kardinaal =
| rang = kardinaal-bisschop
| ambt =
| paus = [[Paus Gregorius IX|Gregorius IX]]
| datum = 1228
| aartsbisdom =
| titeldiakonie =
| titelkerk =
| suburbicair bisdom = [[Tusculum (Latium)|Tusculum]]
| tijdvak1 = 1216-1228
| functie1 = bisschop van [[Akko (stad)|Akko]]
| tijdvak2 = 1237-1240
| functie2 = [[deken van het College van Kardinalen]]
| tijdvak3 =
| functie3 =
| tijdvak4 =
| functie4 =
| tijdvak5 =
| functie5 =
| eerderefuncties =
| laterefuncties =
| extraportaal =
| wapen =
}}
'''Jacob van Vitry''' ([[Frans]]: ''Jacques de Vitry''; [[Latijn]]: ''Jacobus de Vitriaco'') (mogelijk [[Vitry-en-Perthois]], tussen [[1165]] en [[1180]] – [[Rome (stad)|Rome]], [[1 mei]] [[1240]]) was een [[Frankrijk|Frans]] [[historicus]], [[theoloog]] en [[kardinaal (geestelijke)|kardinaal]]. Hij was de [[biecht]]vader van de mystica [[Maria van Oignies]] en verbleef tot aan haar dood in 1213 in haar omgeving. Tijdens de [[kruistocht]]en was hij bisschop van [[Akko (stad)|Akko]]. In 1228 werd hij benoemd tot [[kardinaal-bisschop]] van [[Tusculum (Latium)|Tusculum]]. Bij zijn dood in 1240 was hij [[deken van het College van Kardinalen]]. Zijn werk ''Historia Orientalis'' was een belangrijke bron voor de [[geschiedschrijving|historiografie]] van de kruistochten.

== Levensloop ==
Jacob van Vitry werd geboren in centraal [[Frankrijk]] in de omgeving van de stad [[Reims]], mogelijk in [[Vitry-en-Perthois]]. Over zijn jeugdjaren is niets bekend. Hij studeerde aan de [[Universiteit van Parijs]] waar hij promoveerde tot ''magister''. Na zijn priesterwijding was hij pastoor in [[Argenteuil (gemeente)|Argenteuil]]. Hij maakte deel uit van een groep van predikers die gevormd werd door de theoloog [[Petrus Cantor]]. Jacob van Vitry werd op missie gezonden naar het [[hertogdom Brabant]] waar hij predikte en zielezorg verrichtte.

Daar werd hij aangetrokken door de verhalen over de uit Brabant afkomstige [[begijnen]] en [[begarden]] en [[mystiek|mystica]] [[Maria van Oignies]] die in een [[kluizenarij|kluis]] naast de kerk van de [[priorij van Oignies]] in het [[graafschap Namen]] leefde. Hij bezocht haar omstreeks 1208 een eerste keer in [[Oignies (België)|Oignies]] en werd haar [[biecht]]vader. Hij keerde Parijs de rug toe en werd in 1210 [[reguliere kanunnik|augustijnerkanunnik]] van de priorij. Hij was een bewonderaar van Maria en werd haar geestelijke leider tot aan haar dood in 1213. Op verzoek van [[Folquet van Marseille|Folquet]], op dat ogenblik bisschop van [[Aartsbisdom Toulouse|Toulouse]] en eveneens bewonderaar van Maria, stelde Jacob van Vitry kort daarna haar [[hagiografie]] samen. Dit werk is een van de weinige bronnen over deze heilige.
[[Bestand:Seal of James of Vitry.jpg|thumb|left|bisschoppelijk zegel van Jacob van Vitry]]
In 1213 werd Jacob van Vitry door [[paus Innocentius III]] benoemd om in het [[prinsbisdom Luik]] en in Frankrijk te gaan prediken tegen de [[Katharen|albigenzen]] en hij nam deel aan de voorbereidingen van de [[Vijfde Kruistocht]] die onder leiding stond van koning [[Andreas II van Hongarije]]. Drie jaar later werd hij benoemd tot [[bisschop]] van [[Akko (stad)|Akko]]. Op 31 juli 1216 werd hij in de [[Italië|Italiaanse]] stad [[Perugia (stad)|Perugia]] door [[paus Honorius III]] tot bisschop gewijd. Hij kon de paus overtuigen om de begijnen te erkennen. Als bisschop van Akko nam hij deel aan de Vijfde Kruistocht en was met een eigen contingent aanwezig bij de aanval op [[Damietta]] (1218-1220). Hij bezocht Europa tweemaal voor een langere periode: in 1222 was hij in [[Rome (stad)|Rome]] en vanaf 1226 verbleef hij in het prinsbisdom Luik waar hij verscheidene missies uitvoerde voor bisschop [[Hugo van Pierrepont]] en feitelijk fungeerde als diens hulpbisschop.

Jacob van Vitry keerde niet meer terug naar het [[Heilige Land]] en werd in 1228 ontheven uit zijn bisschoppelijk ambt te Akko. [[Paus Gregorius IX]] creëerde hem tijdens het [[consistorie]] van december van dat jaar tot [[kardinaal (geestelijke)|kardinaal]] van het [[suburbicair bisdom]] [[Tusculum (Latium)|Tusculum]]. Tot 1239 vervulde hij verscheidene diplomatieke missies als [[pauselijk legaat]] in Frankrijk (tegen de albigenzen) en in [[Palestina (regio)|Palestina]]. Sommige bronnen vermelden dat hij omstreeks 1238 werd benoemd tot [[Latijns patriarchaat van Jeruzalem|Latijns patriarch van Jeruzalem]] maar deze benoeming kreeg geen pauselijke bevestiging. In 1240 stierf hij in Rome. Bij zijn overlijden was hij al enkele jaren [[deken van het College van Kardinalen]]. Hij liet zijn bezittingen na aan de priorij van Oignies, zij vormden de aanzet van de [[kerkschat van Oignies]]. Het jaar nadien werd hij volgens zijn laatste wens begraven in de buurt van het graf van Maria van Oignies.
{{Clearleft}}

== Werken ==
[[Bestand:Houghton MS Riant 35 - de Vitry page 1.jpg|thumb|Titelpagina van ''Sermones vulgares'', [[Harvard-universiteit]].]]
[[Bestand:Hugo d'Oignies, Zogenaamde draagaltaar van Jacob van Vitry (ca. 1216-1220), TO 25, KBS-FRB.jpg|thumb|Zogenaamde draagaltaar van Jacob van Vitry (ca. 1216-1220)]]
* ''Vita Mariae Oigniacensis'', [[hagiografie]] die kort na de dood van [[Maria van Oignies]] in 1213 werd geschreven. Het was een van de weinige getuigenissen over het leven van de begijnen in die periode.
* ''Historia Hierosolymitana'', een reeks historiografische werken over [[Jeruzalem]], begonnen in 1219 en waarbij twee delen voltooid werden.
**Het deel ''Historia Orientalis'', tevens het belangrijkste werk van Jacob van Vitry, beschreef de geschiedenis van het [[Heilige Land]] vanaf 1219. Het werd later een belangrijke bron voor de [[geschiedschrijving|historiografie]] van de kruistochten en meer bepaald de [[Vijfde Kruistocht]].
**Het deel ''Historia Occidentalis'' handelde over de christelijke gewoonten in het westen tijdens de kruistochten.
* Daarnaast schreef hij talloze brieven en [[preek|sermoenen]] zoals ''Sermones dominicales'', ''Sermones de sanctis'', ''Sermones vulgaris'' en ''Sermones communes sive quotidiani''.

== Uitgaven ==
* '' Sermones de Tempore'', Antwerpen, 1575
* ''Historia orientalis et occidentalis'', Douai, 1597
* ''Vita b. Mariae Oignies'', in: ''[[Acta Sanctorum]], Junii'', deel 4, p. 636-666, Antwerpen, 1707
* ''Sermones vulgares'', in: ''Analecta Novissima Spicilegii solesmensis. Disseruit Joannes Baptista Pitra'', deel 2, Parijs, 1888
* ''Die Exempla aus den Sermones feriales et communes des Jakob von Vitry'', Heidelberg, 1914
* Robert Burchard Constantijn HUYGENS, ''Lettres de Jacques de Vitry'', Leiden, 1960
* Jean DONNADIEU, ''Jacques de Vitry. Historia Orientalis'', Turnhout, 2008

== Literatuur ==
* Jean DONNADIEU, ''Jacques de Vitry (1175/1180-1240). Entre l'Orient et l'Occident. L'évêque aux trois visages'', Turnhout, 2015
* Jan HOEBERICHTS, ''Franciscus en de Islam'', p. 26-32, Assen, 1994
* Michael HANST ''Jakob von Vitry'', in: ''Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon'', deel 2, kol. 1493-1495, Hamm, 1990
* Maurice COENS, ''Jacques de Vitry'', in de [[Biographie Nationale]], deel 31, kol. 465-474, Brussel, 1962
* Philipp FUNK, ''Jacob von Vitry, Leven und Werke'', Leipzig, 1909

== Externe links ==
* [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bvitry.html Jacob van Vitry op www.catholic-hierarchy.org]
* [https://web.archive.org/web/20180119153509/http://lamop-intranet.univ-paris1.fr/baudin/intellectuels/vitry/texte_vitry.htm Biografie van Jacob van Vitry op de website van de Universiteit van Parijs]
* [http://www2.fiu.edu/~mirandas/bios1228.htm Biografie op '' The Cardinals of the Holy Roman Church'']
* [http://oignies.collectiekbs.be/de-muze-en-de-mecenas De schat van Oignies bestaande uit de nalatenschap van Jacob van Vitry]
* [https://www.researchgate.net/figure/Exhumation-of-the-remains-attributed-to-Jacques-de-Vitry-on-September-8th-2015-in-the_fig1_330312563 De resten van Jacob van Vitry onderzocht]

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Commonscat|Jacques de Vitry}}

{{DEFAULTSORT:Vitry, J}}
[[Categorie:Frans kardinaal]]
[[Categorie:13e-eeuws bisschop|Jacob van V]]
[[Categorie:Frans theoloog]]
[[Categorie:Frans historicus]]
[[Categorie:Persoon in de kruistochten|Jacob van V]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 13e eeuw]]

Jacob van Vitry - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"