https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Inname_van_EemnesInname van Eemnes - Bewerkingsoverzicht2026-04-13T03:31:06ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Inname_van_Eemnes&diff=153421&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-11-23T18:20:36Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox militair conflict<br />
| conflict = Inname van Eemnes<br />
| partof = de Stichtse Oorlog<br />
| afbeelding = Eemnes wapen.svg<br />
| onderschrift = <br />
| date = 21 december 1481<br />
| place = [[Eemnes]]<br />
| result = Eemnes wordt veroverd en geplunderd door Hollandse-Bourgondieërs.<br />
| combatant1 = Kabeljauwen<br />Hollands-Bourgondië<br />
| combatant2 = Hoeken<br />stad Eemnes<br />
| commander1 = [[Joost van Lalaing]]<br />[[Jean de Salazar]]<br />
| commander2 = onbekend<br />
| strength1 = 4000-5000 krijgsvolk<br />+ 400 volgelingen<br />
| strength2 = bevolking onbekend<br />100 Utrechtse ruiters<br />
| casualties1 = ± 5 doden<br />
| casualties2 = ±72 burger doden<br />90 doden onder de Utrechtse ruiters<ref>Mattheus (Analecta) I. I. blz 549</ref><br />
}}<br />
{{Zijbalk Hoekse en Kabeljauwse twisten}}<br />
De '''Inname en plundering van Eemnes''' vond plaats op [[21 december]] [[1481]]<ref>[[Lambertus Hortensius]], [https://books.google.nl/books/about/Hortensius_over_de_opkomst_en_den_onderg.html?id=yA1VAAAAcAAJ&redir_esc=y Hortensius over de opkomst en den ondergang van Naarden], blz 285, geraadpleegd 8 november 2024</ref> tijdens de [[Tweede Utrechtse Burgeroorlog|Stichtse Oorlog (1481-83)]], een onderdeel van de [[Hoekse en Kabeljauwse twisten]].<br />
<br />
==Aanloop==<br />
Omdat [[Eemnes]] steeds meer Hoekse aanhangers herbergde, werd besloten door bisschop [[David van Bourgondië]] en stadhouder [[Joost van Lalaing]] om het stadje tot inkeer te krijgen door middel van betalingen van goederen of geld. Eemnes werd dan ook opgenomen in de route om de stad Utrecht terug te krijgen in de handen van [[Hertogdom Bourgondië|Bourgondië]], waarbij ze de rivier de [[Eem]] hadden om hun tegenstanders te belemmeren en het [[Huis Ter Eem]] in hun voordeel als controlepost. Van Lalaing scheepte zich in bij [[Gouda]] met circa 4000 tot 5000 manschappen tot zijn beschikking, deze werden gevolgd door 400 man (merendeels omschreven als boeven & rovers), deze kregen geen soldij maar gingen meer mee om te kunnen plunderen. Met de diverse sloepen en vendels kwamen ze aan in [[Naarden]], waar Van Lalaing zijn hoofdkwartier inrichtte.<br />
<br />
Van Lalaing dreigde met brandstichting en plunderingen naar de bewoners van Eemnes als zij niet binnen twee dagen met betalingen kwamen. De inwoners wilden 8 dagen bedenktijd en waren verdeeld, één helft wilde wel aan de eisen voldoen, maar een ander deel geloofde nog in Hoekse steun vanuit [[Utrecht (stad)|Utrecht]]. Vanuit Utrecht kwam er dan ook hulp van circa 100 ruiters<ref>J.V.M. Out-Eemnes, Een Hollandsche strafexpeditie in Eemland, tussen Vecht en Eem 11 (1981) blz 248</ref>.<br />
<br />
==Inname==<br />
Joost van Lalaing vernam het nieuws over de komst van de ruiters, en kort daarna liet hij van vier kanten de stad bestormen. Vanuit de "[[Wakkerendijk]]" bij de Noordpoort en vanaf de "Zuidwindsteeg" de Zuidpoort bestormden de Hollanders Eemnes en op [[vrijdag]] 21 december (Sint-Thomasdag) 1481 werd de stad ingenomen. Er vielen circa 72 doden onder de burgers, 90 doden bij de gestuurde Utrechtse ruiters en 5 doden bij de invallers, daarbij werden vijf huizen gespaard de rest werd geplunderd of verbrand<ref>Antonius Matthaeus - Analecta (1698), Utrecht 1920, blz 50-52</ref>. De enige die gespaard bleven van lasten waren zwangere vrouwen en mannen die op sterven lagen<ref>J.V.M. Out-Eemnes, tussen Vecht en Eem (1981), blz 249</ref>.<br />
<br />
Kort daarna werd de zogenoemde "Buitendijkse kerk", enkele kilometers zuidwaarts van Eemnes, geplunderd en tot de grond toe afgebrand door de mannen van Lalaing. Op dezelfde plek werd later de huidige [[Pieterskerk (Eemnes)|Pieterskerk]] gebouwd.<br />
<br />
==Nasleep==<br />
Na het brandschatten van Eemnes trok Van Lalaing met zijn gevolg zich terug naar Naarden. In de navolgende dagen gingen de plunderingen verder zoals in [[Baarn]], [[Soest (Nederland)|Soest]] en de kerk van Buitendijk, op 26 december kwam het tot de [[Slag bij Westbroek]], voorgaande werden de eerdergenoemde dorpen geplunderd, in de stad Utrecht zagen ze het gebeuren waardoor de slag plaatsvond. Joost van Lailang wist de Utrechtse Hoeken te verslaan maar raakte Utrecht niet in. Het jaar erna werd in de [[Grote of Sint-Nicolaaskerk (Eemnes)|Nicolaaskerk]] boven in de wand met witte letters het voorval van 1481 beschreven. Het volgend jaar kwam Van Lalaing weer terug in de streek om te plunderen en werd Eemnes ook weer aangedaan, hetzelfde jaar vond er een verzoening plaats met de bisschop van Utrecht, Eemnes heeft al tal van verzoeningen door de jaren heen met de bisschop moeten doen, vandaar dat de stadswapen ervan afgeleid is (zie afbeelding).<br />
<br />
==In literatuur==<br />
In de roman van [[Jan Frederik Oltmans]] genaamd ''De Schaapherder, een verhaal uit den Utrechtschen oorlog van 1480-'83 (1838)'', komt de Inname van Eemnes ook ter spraken. In dit grotendeels fictief verhaal komt [[Jan van Schaffelaar]] zijn tegenstander Perrol tegen en de twee vechten het uit. Het is ook meer speculeren of Van Schaffelaar daadwerkelijk aan de inname van Eemnes heeft deelgenomen.<br />
<br />
==Bronvermelding==<br />
{{Appendix|1=ref|2=<br />
{{References}}<br />
* Kroniek van Eemnes<br />
* N.B. Tenhaeff, Bisschop David van Bourgondie en zijn stad (1920) Utrecht, blz 50-53<br />
}}<br />
<br />
[[Categorie:Eemnes]]<br />
[[Categorie:Hoekse en Kabeljauwse twisten]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van de Nederlanden in de 15e eeuw]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van Utrecht]]<br />
[[Categorie:1480-1489]]</div>Colani