Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-07-17T09:23:29Z

1 versie geïmporteerd

← Oudere versie	Versie van 17 jul 2026 11:23
(geen verschil)

mw>Lcporschen: /* Werkzaamheden */

2026-06-10T08:54:01Z

Werkzaamheden

Nieuwe pagina

[[Bestand:Steen Dissolute Household.jpg|thumb|Een huishouden, geschilderd door [[Jan Steen]]]]
[[Bestand:Zie hier een twaalftal van werkzame vrouwen-Catchpenny print-Borms 0983.jpeg|thumb|Bezigheden van de vrouw volgens een [[centsprent]] (ca. 1845): naaien, spinnen, breien, borduren, citer spelen, forte piano spelen, koffie zetten, glazen wassen, kleding wassen, onderwijzen, strijken, afwassen]]
[[Bestand:ALLROUND.jpg|thumb|190px|Stofzuigen]]
[[Bestand:9-groot-maastricht-no-was-marcel-van-den-bergh-vrom.jpg|thumb|190px|Was drogen]]
[[Bestand:Dinner 21 Jan 2013 Hollie in the Kitchen.jpg|thumb|190px|Eten [[Koken (voedselverhitting)|koken]]]]
[[Bestand:Little Angel & Dish.jpg|thumb|190px|Kind dat [[Afwassen|afwast]]]]
Een '''huishouden''' is zowel een economische eenheid (zoals een [[gezin]] of [[Gemeenschappelijk wonen|woongemeenschap]]) als de organisatie van de bijbehorende werkzaamheden om in de voeding, kleding en het [[Huisvesting|onderdak]] van dat huishouden te voorzien. De leden van een huishouden wonen in dezelfde woning.

Iemand die veel werkt in het eigen huishouden wordt wel een [[huisvrouw]] of [[huisman]] genoemd.

== Geschiedenis ==
Een ''oikos'', meervoud ''oikoi'' (Oudgrieks: ''οἶκος'', meervoud: ''οἶκοι'') is het equivalent van onder meer huis, familie, gezin, huishouden. De ''oikos'' was de hoeksteen van de samenleving tijdens de [[Klassieke periode (geschiedenis)|klassieke periode]]. Deze kleinste eenheid binnen de Griekse gemeenschap van vrije [[burger]]s werd gevormd door de wettige verwanten van een man, die bij hem in huis woonden, zijn [[Slavernij|slaven]] en zijn [[concubine]]s. De basis daarvan werd indertijd gevormd door de ''kleros'', een stuk land waarvan de man zowel juridisch als economisch [[Eigendom|eigenaar]] was.

In de [[burgerlijke samenleving]] ontstond het [[kostwinnersmodel]] met een grote nadruk op vrouw-man-verschillen. De gehuwde vrouw moest zich volledig bezighouden met gezin en huishouden, soms leidend tot het [[huisvrouwensyndroom]]. De man fungeerde daarbij als [[kostwinner]]. Sinds de [[tweede feministische golf]] zijn de rollen minder sterk geslachtsgebonden en zijn meer vrouwen [[Economische zelfstandigheid|economisch zelfstandig]].

Tussen beide [[wereldoorlogen]] kwam de [[elektrificatie]] van het huishouden op gang toen [[huishoudelijke apparatuur]] klein genoeg gemaakt kon worden. Dit betekende een verlichting van de huishoudelijke taken.

== Onderdelen ==
In het algemeen bestaat een huishouden uit de volgende elementen:
* Deelnemers
* Werkzaamheden
* [[Financiën]]

=== Deelnemers ===
Een huishouden kan uit een of meer personen bestaan. De samenstelling van een huishouden kan veranderen door onder meer geboorte of sterfte, maar ook door vertrek (van een partner bij scheiding, of bijvoorbeeld van een volwassen kind) of intrek (bijvoorbeeld vanwege samenwonen of de opvang van een [[Pleegzorg|pleegkind]]). Ook [[Gezelschapdier|huisdier]]en kunnen bij een huishouden horen.

Huishouden kan zowel betaald als onbetaald worden uitgevoerd. De [[huishoudster]] of [[huishouder]] voert de huishouding in opdracht van de werkgever en wordt hiervoor betaald. De huishoudster of huishouder is een betaalde vervanging van de huisvrouw of -man. Beroepen die sterk te maken hebben met huishoudelijke werkzaamheden zijn onder andere een [[huishoudelijke hulp]], een [[Hovenier|tuinman]], een [[klusjesman]], een [[Glasbewassing|glazenwasser]] of [[belastingadviseur]].

=== Werkzaamheden ===
Er zijn vele werkzaamheden in een huishouden uit te voeren, van de dagelijkse zorg voor voeding en kleding, tot [[Reinigen|schoonmaken]] en onderhoud van de woning en de buitenruimte, zoals een tuin of balkon; ook de verzorging van eventuele huisdieren hoort bij de taken van een huishouden. Voor huishoudelijke werkzaamheden worden ook [[Apparaat|apparaten]] gebruikt. Activiteiten vallen in een van de volgende hoofdcategorieën: opruimen, schoonmaken of verbeteren.

Enkele activiteiten binnen het huishouden zijn:
* [[Wassen (schoonmaak)|wassen]] van kleding en huishoudelijk textiel
* [[strijkijzer|strijken]] en [[Stoppen (handwerken)|verstellen]] van kleding
* [[Huisstof#Verwijderen van huisstof|afstoffen]] van meubels en ander huisraad
* [[stofzuigen]]
* [[dweilen]] van vloeren
* de [[Boodschap (winkel)|boodschappen]] en andere inkopen doen
* bewaren van voedsel op een veilige manier
* maaltijden bereiden, eten [[Koken (voedselverhitting)|koken]]
* [[afwassen]] van de vaat
* ramen lappen
* onderhoud van de woning en apparaten (storingen (laten) verhelpen)
* planken ophangen
* meubilair repareren
* tuin verzorgen
* onderhoud apparatuur
* vloeren leggen
* lampen ophangen
* organisatie van het huishouden (zoals [[planning]] van de werkzaamheden en taken verdelen, ook wel [[emotionele arbeid]])
*administratie

Enkele doelstellingen van een huishouden kunnen zijn: het verbeteren van
* het comfort van deelnemers
* de [[Doelmatigheid|efficiëntie]] van het huishouden
* de [[ecologische voetafdruk]]; met behulp van de voetafdruktest van het [[WNF]] kan beoordeeld worden welke invloed een huishouden heeft op de omgeving.<ref>{{citeer web|url=https://voetafdruktest.wwf.nl/|titel=Voetafdruktest WNF|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230613104230/https://voetafdruktest.wwf.nl/|archiefdatum=2023-06-13}}</ref>

=== Financiën ===
[[Bestand:Analyzing Financial Data (5099605109).jpg|thumb|190px|[[Financiën]] beheren]]
Om een huishouden draaiende te houden, zijn financiële middelen nodig. Financiën bestaan uit inkomsten, uitgaven, spaargeld en schulden. Om overzicht te houden, kun je een [[boekhouding]] voeren met een [[begroting]], een kasboek en een balans. Als er geld over is nadat alle betalingen zijn gedaan, kan dit overschot worden [[Sparen|gespaard]] of er kunnen [[investering]]en mee gedaan worden. Later, als het geld weer nodig is of de omstandigheden van de investeringen verslechteren, zullen [[Desinvesteren|desinvesteringen]] nodig zijn. Spaargeld is onder andere bedoeld als appeltje voor de dorst, een financiële buffer of reserve om tegenslagen op te vangen. Een financiële reserve kan gebruikt worden om direct onverwachte, grotere en noodzakelijke uitgaven te betalen als ze zich voordoen, zoals bij een kapotte wasmachine of een lekkend dak.<ref>Op de [https://bufferberekenaar.nibud.nl/ Nibud-site] kan worden berekend hoe hoog een buffer voor een huishouden minimaal moet zijn. [https://web.archive.org/web/20230512004741/https://bufferberekenaar.nibud.nl/ Gearchiveerd] op 12 mei 2023.</ref>

Om de financiën goed te beheren, kan een [[begroting]] worden gemaakt en een overzicht van uitgaven en inkomsten bijgehouden worden, bijvoorbeeld in de vorm van een [[kasboek]]. Belangrijke documenten als [[garantie]]bewijzen, aankoopbewijzen (zoals [[kassabon]]nen en [[Factuur|facturen]]) en [[verzekeringspolis]]sen moeten wettelijk bewaard worden. Bij het [[Nibud]] is hiervoor een tabbladenset verkrijgbaar.<ref>{{citeer web|url=https://winkel.nibud.nl/tabbladenset|titel=Nibud tabbladenset|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230308092143/https://winkel.nibud.nl/tabbladenset|archiefdatum=2023-03-08}}</ref> Elk jaar moet er ook [[belastingaangifte]] worden gedaan.

In geval van een beperkt budget kan in Nederland via de [[toeslagenwet]] aanspraak gemaakt worden op diverse toeslagen.<ref>{{citeer web|url=https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/toeslagen/toeslagen|titel=Toeslagensite belastingdienst|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230801110917/https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/toeslagen/toeslagen|archiefdatum=2023-08-01}}</ref> Bij [[Schuld (debet)|schuld]] kan sprake zijn van [[schuldhulpverlening]].

== Overige betekenissen van het begrip ==
In de economische wetenschap wordt de term "huishouding" veel breder gebruikt. Dan gaat het om elke economische eenheid, alle soorten organisaties die deelnemen aan de economie. Naast huishoudens, zoals hierboven beschreven, ook bijvoorbeeld ondernemingen, overheden en non-profitorganisaties.

Het woord huishouden of huishouding komt ook in samenstellingen voor: gezinshuishouding, consumptiehuishouding, productiehuishouding, staatshuishouden, wereldhuishouden en waterhuishouden. Huishouding is in deze samenstellingen ook wel synoniem aan beheer of bestuur.

Verder wordt het aantal huishoudens in de [[statistiek]] (van bijvoorbeeld het [[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]]) ook bepaald door het aantal [[Adres (woonplaats)|huisadressen]] te tellen. In 2011 woonden er in Nederland gemiddeld 2,2 personen per huishouden.<ref>[http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLNL&PA=37312&D1=30&D2=a&HD=080910-0003&HDR=T&STB=G1 CBS StatLine - Huishoudens; grootte, samenstelling, positie in het huishouden, 1 januari]</ref>

Huishouden is ook een werkwoord dat teisteren betekent. Zo kunnen een [[orkaan]], een [[stormvloed|vloedgolf]] en een [[krijgsmacht|leger]] huishouden.

De [[Toegepaste wetenschappen|toegepaste wetenschap]] van het huishouden is de [[huishoudkunde]].

Naar aanleiding van veel schilderijen van [[Jan Steen]] wordt een rommelig huishouden wel een huishouden van Jan Steen genoemd.

== Zie ook ==
*[[Huishoudschool]]
*[[Huishoudelijke apparatuur]]
*[[Tradwife]]

== Externe link ==
*[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sconcerns/fam/fammethods.htm#A1 Huishouden volgens de definitie van de Verenigde Naties (Household)]

{{Appendix}}
{{Wikibooks|Huishouden}}
{{wikt}}

[[Categorie:Huishouden| ]]

Huishouden - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd

mw>Lcporschen: /* Werkzaamheden */