https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Herta_MohrHerta Mohr - Bewerkingsoverzicht2026-04-23T10:26:57ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Herta_Mohr&diff=187605&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2026-03-15T10:19:41Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox persoon<br />
| naam = Herta Mohr<br />
| afbeelding = Studentinschrijving Herta Mohr, pasfoto.jpg<br />
| onderschrift = Pasfoto bij inschrijvingsbewijs aan de Rijksuniversiteit Leiden (1937)<br />
| volledigenaam = Herta Theresa Mohr<br />
| geboortenaam = <br />
| bijnaam = <br />
| geboorteplaats = [[Wenen]]<br />
| geboortedatum = [[24 april]] [[1914]]<br />
| sterfplaats = [[Bergen-Belsen]]<br />
| sterfdatum = [[15 april]] [[1945]] <br />
| nationaliteit = <br />
| land = {{AT}}, {{NL}}<br />
| beroep = Egyptologe<br />
| bekendvan = <br />
| religie = <br />
| politiek = <br />
| zieook = <br />
| website = <br />
| handtekening = <br />
| portaal = Egyptologie<br />
| extra portaal = <br />
}}'''Herta Theresa Mohr''' ([[Wenen]], [[24 april]] [[1914]] – [[Bergen-Belsen]], [[15 april]] [[1945]]) was een Oostenrijkse [[Egyptoloog|egyptologe]]. Ze was de eerste vrouw die in Nederland als zodanig afstudeerde. Ze publiceerde over de grafkapel van Hetepherachty in het [[Rijksmuseum van Oudheden]] en kwam om tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. In 2024 vernoemde de [[Universiteit Leiden]] een universiteitsgebouw naar haar: het Herta Mohr-gebouw, onderdeel van de faculteit geesteswetenschappen. Het was de eerste keer dat de 450 jaar oude universiteit een eigen gebouw naar een vrouw vernoemde. <br />
<br />
== Leven en werk ==<br />
Herta Theresa Mohr werd geboren in Wenen als enige dochter van Adolf Israel Mohr en Gabriele Kaufmann. Haar vader was huisarts die wegens zijn medische inzet voor veldhospitalen werd onderscheiden met het gouden kruis van het [[Burgerlijk Kruis van Verdienste (Oostenrijk-Hongarije)|Oostenrijkse Burgerlijk Kruis van Verdienste]] tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]].<ref>[https://www.joodsmonument.nl/nl/page/481990/adolf-mohr-and-his-family Website ''Joods Monument'': Gezin Adolf Mohr]. [https://web.archive.org/web/20221013183339/https://www.joodsmonument.nl/nl/page/481990/adolf-mohr-and-his-family Gearchiveerd] op 13 oktober 2022.</ref> De familie woonde aan de Winckelmannstraße 2. Herta Mohr begon aanvankelijk aan een studie [[Geneeskunde (studie)|geneeskunde]] zoals haar vader, maar schreef zich ten slotte in voor [[oriëntalistiek]]. In 1937-1938 volgde ze colleges [[egyptologie]] en [[afrikanistiek]].<br />
In september 1938 gaf ze een lezing over de grafkapel van Hetepherachty tijdens het twintigste Internationale Congres van Oriëntalisten in Brussel, getiteld ‘Einige Bemerkungen zur Leidener Mastaba’ en voorzien van ‘lichtbeelden’. Ze woonde toen aan de Hogewoerd 113 in Leiden.<br />
<br />
Herta Mohr wordt in 1939 vermeld als begunstiger van de studievereniging voor het oude Nabije Oosten [[Ex Oriente Lux (vereniging)|Ex Oriente Lux]]. Ze werd lid van de rooms-katholieke studentenvereniging [[L.V.V.S. Augustinus]] – ze werd rooms-katholiek gedoopt op 13 juli 1939. Volgens het Gedenkboek 1940-1945 van de Katholieke Academische Gemeenschap had ze een vergunning om naar de Verenigde Staten te reizen, die ze echter niet heeft kunnen benutten. In 1940 verhuisde ze naar het Nederlandse [[Eindhoven]], waar ze samen met de familie Van Dam aan de Prins Hendrikstraat 35 woonde.<br />
<br />
[[Bestand:LeidenStolpersteineFagelstraat.jpg|thumb|''[[Stolpersteine]]'' in de Fagelstraat in Leiden voor Adolf, Gabriele en Herta Mohr]]<br />
In de ochtend van 2 augustus 1942 werd Mohr gearresteerd en met andere katholieke Joden naar [[Kamp Westerbork]] gebracht en geïnterneerd in barak 48. In Westerbork kreeg ze uitstel van transport (''Sperre'') omdat ze als vertaalster werkte. Na een onfortuinlijk voorval, beschreven in het [[Friedrich Weinreb|Weinreb-rapport]], werd ze als straf op 25 januari 1944 op transport gesteld naar [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]]. Haar ouders waren enkele dagen eerder naar [[Theresienstadt (concentratiekamp)|Theresienstadt]] gestuurd, maar kwamen eind oktober 1944 in [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] terecht, waar ze bij aankomst werden omgebracht.<br />
<br />
In januari 1945 werd [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] geëvacueerd wegens de oprukkende Russische strijdkrachten. Een deel van de geïnterneerden werd naar het westen gestuurd via [[Groß-Rosen]]. In het ziekenhuis van Groß-Rosen is Herta Mohr nog gezien door iemand met dezelfde achternaam, die echter geen familie was. Voordat dit kamp in februari werd bevrijd, werden de nog aanwezige gevangenen geëvacueerd naar andere kampen in Duitsland. De plaats en datum van overlijden van Herta Mohr zijn onderzocht, maar konden niet meer worden vastgesteld. Waarschijnlijk werden deze achteraf bepaald door een rechter. Volgens de officiële gegevens overleed Mohr, dertig jaar oud, dan ook in [[Bergen-Belsen]] op 15 april 1945: dat is de datum van de bevrijding en dus beëindiging van dat kamp.<br />
<br />
== Publicaties (selectie) ==<br />
* Mohr, H.Th., ''The Mastaba of Hetep-Her-Akhti: Study on an Egyptian Tomb Chapel in the Museum of Antiquities Leiden'' (1943). [https://archive.org/details/MVEOL_5/mode Digitale versie]<br />
* Mohr, H.Th., Een vechtpartij te Leiden: Vorm en inhoud van een reliëf in de mastaba van ''Ḥtp-ḥr-Ꜣḫtj'', ''JEOL'' 7 (1940), 535-541, pl. IX.<br />
<br />
== Bronnen ==<br />
* {{cite book |last=Mohr |first=Herta |date=1940 |title=Actes du XXe Congrès international des orientalistes, Bruxelles, 5–10 septembre 1938 |location=Louvain |publisher=Bureaux du Muséon |pages=95–97 |chapter=Einige Bemerkungen zur Leidener Mastaba }}<br />
* {{cite journal |last1=Federn |first1=W. |date=1946 |title=Recensie van ''The Mastaba of Hetep-Her-Akhti'' |journal=Bibliotheca Orientalis |volume=3 |issue= |pages=57–59 }}<br />
* {{cite book |last1=Arnolds |first1=A.L.M. |title=Gedenkboek Katholieke Academische Gemeenschap 1940–1945 |location=Leiden |date=1947 |pages=91–92 }}<br />
* {{cite book |last1=Giltay Veth |first1=D. |last2=Van der Leeuw |first2=A.J. |date=1976 |title=Rapport door het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie uitgebracht aan de minister van Justitie inzake de activiteiten van drs. F. Weinreb gedurende de jaren 1940–1945, in het licht van nadere gegevens bezien |pages=1310–1315 }}<br />
* {{cite book |last=Van de Beek |first=N. |date=2017 |editor-last1=Verschoor |editor-first1=V. |editor-last2=Stuart |editor-first2=A.J. |editor-last3=Demarée |editor-first3=C. |title=Imaging and Imagining the Memphite Necropolis. Liber Amicorum René van Walsem |url=https://nickyvandebeek.com/wp/wp-content/uploads/Beek_Mohr_Hetepherakhty.pdf |series=Egyptologische Uitgaven |volume=30 |location=Leuven & Leiden |publisher=Peeters & NINO |pages=233–238 |chapter=Herta Mohr and the Mastaba of Hetepherakhty |isbn=978-90-6258-230-3 }}<br />
* {{cite book |last=Van de Beek |first=N. |date=2023 |editor-last1=Navratilova |editor-first1=H. |editor-last2=Gertzen |editor-first2=T.L. |editor-last3=De Meyer |editor-first3=M. |editor-last4=Dodson |editor-first4=A. |editor-last5=Bednarski |editor-first5=A. |title=Addressing Diversity. Inclusive Histories of Egyptology |url= |series=Investigatio Orientis. Beiträge zur Wissenschaftsgeschichte der Orientalistik |volume=9 |location=Münster |publisher=Zaphon |pages=181–203 |chapter=Braving the Odds. Egyptologist Herta Mohr during the Second World War |isbn=978-3-96327-144-1 }}<br />
* {{cite book |title=Who Was Who in Egyptology |editor-last1=Bierbrier |editor-first1=M.L. |location=London |publisher=The Egypt Exploration Society |date=2019 |edition=5 |pages=320–321 }}<br />
<br />
== Herdenkingen ==<br />
[[Bestand:HertaMohrLeiden2024.jpg|thumb|Herta Mohrgebouw, Universiteit Leiden (2024)]]<br />
In [[Lijst van Stolpersteine in Leiden|Leiden]] zijn [[Stolpersteine]] voor Adolf, Gabriele en Herta Mohr geplaatst in de stoep voor Fagelstraat 17, het adres waar het gezin eind jaren 30/begin jaren 40 woonde.<ref>Website ''Stichting Herdenking Jodenvervolging Leiden'': [https://www.herdenkingleiden.nl/2022/04/26/stolpersteine-15-juni-vogelwijk-en-raadsherenbuurt/ Stolpersteine 15 juni Vogelwijk en Raadsherenbuurt]</ref><ref>Website ''Leiden4045.nl'': [https://www.leiden4045.nl/mohr-kaufmann-adolf-en-gabrielle/ Mohr-Kaufmann, Adolf en Gabriëlle]. [https://web.archive.org/web/20230605092157/https://www.leiden4045.nl/mohr-kaufmann-adolf-en-gabrielle/ Gearchiveerd] op 5 juni 2023.</ref> In Den Bosch zijn Stolpersteine voor Herta's ouders Adolf en Gabriele Mohr geplaatst aan de Kasterenwal; het huis op Tweede Kasterenstraat 1 waar zij woonden bestaat niet meer.<ref>Website ''Stichting Struikelstenen 's-Hertogenbosch'': [https://www.struikelstenen-shertogenbosch.nl/?portfolio=tussen-koningsweg-en-dommel-oktober-2020 Tussen Markt en Sint Janssingel]. [https://web.archive.org/web/20230402031009/https://www.struikelstenen-shertogenbosch.nl/?portfolio=tussen-koningsweg-en-dommel-oktober-2020 Gearchiveerd] op 2 april 2023.</ref> De namen van alle drie gezinsleden staan op het [[Joods monument ('s-Hertogenbosch)|Joods monument in Den Bosch]].<ref>Website ''Joods monument Den Bosch'': [https://web.archive.org/web/20220627140104/https://joodsmonumentdenbosch.nl/achtergrond/ De namen]</ref><br />
<br />
Op 8 oktober 2024 werd een gerenoveerd gebouw van de faculteit geesteswetenschappen van de Universiteit Leiden naar Mohr vernoemd. Het kreeg de naam Herta Mohr-gebouw. Het was de eerste keer dat de in 1575 opgerichte universiteit een gebouw naar een vrouw vernoemde.<ref>Jasper Daams, [https://www.volkskrant.nl/binnenland/universiteit-leiden-vernoemt-voor-het-eerst-pand-naar-vrouw~b9bc5960/ Universiteit Leiden vernoemt voor het eerst pand naar vrouw], volkskrant.nl, 8 oktober 2024</ref><br />
<br />
== Externe links ==<br />
* [https://www.joodsmonument.nl/nl/page/138409/herta-theresa-mohr Herta Theresa Mohr] op website ''Joods Monument''<br />
* [https://gedenkbuch.univie.ac.at/page/1/person/herta-mohr Herta Mohr] in ''Gedenkbuch für die Opfer des Nationalsozialismus an der Universität Wien 1938'', website van de [[Universiteit van Wenen]]<br />
* [https://nickyvandebeek.com/projects/herta-mohr/ Projectpagina Herta Mohr] op de website van Nicky van de Beek<br />
<br />
== Referenties ==<br />
{{References}}<br />
<br />
{{Bibliografische informatie}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Mohr, Herta}}<br />
[[Categorie:Kampgevangene in Auschwitz]]<br />
[[Categorie:Kampgevangene in Bergen-Belsen]]<br />
[[Categorie:Kampgevangene in Westerbork]]<br />
[[Categorie:Nederlands egyptoloog]]<br />
[[Categorie:Nederlands Holocaustslachtoffer]]<br />
[[Categorie:Oostenrijks Holocaustslachtoffer]]</div>Colani