Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-23T15:01:37Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding =
| onderschrift =
| naam = Hendrik II van Leyen
| leven = ? - 1164
| functie = [[Lijst van bisschoppen en prins-bisschoppen van Luik|Bisschop van Luik]]
| periode = [[1145]]-[[1164]]
| voorganger = [[Albero II van Chiny-Namen|Alberon II van Namen]]
| opvolger = [[Alexander II (bisschop)|Alexander II]]
| vader =
| moeder =
}}
'''Hendrik van Leyen''', [[Frans]]: ''Henri de Leez'', [[Latijn]]: ''Henricus'' (?, vóór 1120 - [[Pavia (stad)|Pavia]], [[4 september]] [[1164]]), was een belangrijk geestelijke en staatsman in het [[Heilige Roomse Rijk]] in de 12e eeuw. Hij was [[Proost (ambt)|proost]] van de [[Onze-Lieve-Vrouwebasiliek (Maastricht)|Onze-Lieve-Vrouwekerk]] in [[Maastricht]] en van de [[Sint-Lambertuskathedraal (Luik)|Sint-Lambertuskathedraal]] in [[Luik (stad)|Luik]] en werd later de 32e [[Lijst van bisschoppen en prins-bisschoppen van Luik|bisschop van Luik]]. Hij was een van de voornaamste raadgevers van [[keizer Frederik I Barbarossa]].

== Levensloop ==
Hendrik werd wellicht geboren in [[Grand-Leez]], tegenwoordig gemeente [[Gembloers]], [[België]]. Hij was mogelijk de zoon van [[Hendrik I van Limburg]]. Volgens een andere theorie was hij de zoon van de graaf Van de Leyen en Hohengerolseck, en van Mechtilde, een afstammelinge van het [[Hertogdom Zwaben|Huis Zwaben]].

Rond 1142 werd hij [[Lijst van proosten van het Sint-Lambertuskapittel in Luik|proost van het Sint-Lambertuskapittel]] in Luik. Waarschijnlijk was hij toen al enige tijd [[Lijst van proosten van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel te Maastricht|proost van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel in Maastricht]].

Op 13 mei 1145 werd hij [[rijksbisschop]] van [[Prinsbisdom Luik|Luik]], een functie die hij tot aan zijn dood in 1164 zou blijven vervullen. Hij voerde een Rijkspolitiek in dienst van de [[Keizer van het Heilige Roomse Rijk van de Duitse Natie|Rooms-Duitse keizer]]. Hendrik was een voorstander van de [[Tweede Kruistocht]] (1147-1149) en deelde in de mislukking van deze onderneming. In 1151 was hij in [[Keulen (stad)|Keulen]] aanwezig bij de verkiezing van [[Arnold II van Wied]] tot [[Lijst van aartsbisschoppen van Keulen|aartsbisschop van Keulen]]. In hetzelfde jaar woonde hij in [[Bonn]]-[[Schwarzrheindorf/Vilich-Rheindorf|Schwarzrheindorf]] de plechtige inwijding bij van de door Arnold gebouwde [[Sint-Clemenskerk (Schwarzrheindorf)|Sint-Clemenskerk]]. Op 9 maart 1152 assisteerde hij Arnold van Wied te [[Aken (stad)|Aken]] bij de kroning van Frederik I Barbarossa tot [[rooms-koning]]. Hendrik begeleidde Barbarossa naar [[Rome (stad)|Rome]] en assisteerde daar de Keulse aartsbisschop bij de keizerskroning van Frederik I Barbarossa (1155). Als dank verkreeg Hendrik talrijke eigendommen voor zijn bisdom.

In 1164 begeleidde hij Barbarossa opnieuw op een veldtocht naar Italië, want hij steunde Barbarossa in diens conflicten met de pausen [[paus Adrianus IV|Adrianus IV]] en [[paus Alexander III|Alexander III]]. In april van dat jaar wijdde hij op verzoek van de keizer de [[tegenpaus Paschalis III]] te [[Lucca (stad)|Lucca]].<ref>Zie; S. Miranda: [https://www.fiu.edu/~mirandas/conclave-xii.htm#1164 ''Election of April 22, 1164 (Antipope Paschal III)'', fiu.edu ()].</ref> In 1862 bestuurde hij enkele maanden [[Milaan (stad)|Milaan]], in naam van de keizer<ref>{{Citeer web | url = http://www.regesta-imperii.de/regesten/4-2-2-friedrich-i/nr/1162-00-00_1_0_4_2_2_517_1075.html | titel = Regesta Imperii | bezochtdatum = | auteur = | achternaam = | voornaam = | auteurlink = | medeauteurs = | datum = | formaat = | werk = Regesta Imperii on line | uitgever = Akademie der Wissenschaften und der Literatur Mainz | paginas = | taal = de | citaat = |archiefurl=https://web.archive.org/web/20211223085320/http://www.regesta-imperii.de/regesten/4-2-2-friedrich-i/nr/1162-00-00_1_0_4_2_2_517_1075.html|archiefdatum=2021-12-23}}</ref>. Hendrik was in die jaren manifest afwezig in zijn bisdom. Hendrik overleed in Pavia in 1164.

[[Bestand:Basilika St. Lambert in Bechtheim - panoramio.jpg|miniatuur|Sint-Lambertuskerk in [[Bechtheim]]]]
==Nalatenschap==
Van 1146 tot 1164 liet Hendrik van Leyen te [[Bechtheim]] (bij [[Worms (stad)|Worms]]) de Sint-Lambertuskerk vernieuwen.<ref>Een reliëf op de toren draagt de tekst: ''"Henricus me fecit"''. Den Hartog (2002), pp. 123, 178.</ref> In 1154 zou Hendrik [[Kasteel Born]] hebben verworven.

Rond 1155 bouwde hij te [[Tongeren (stad)|Tongeren]] nabij de vroegere kathedraal de Sint-Nicolaaskerk een nieuwe [[lakenhal]]. Tevens liet hij er de bisschoppelijke residentie herbouwen (in 1459 gesloopt voor de bouw van de korenbeurs). Ook in Luik zelf en in [[Hoei]] werden de bisschoppelijke residenties vernieuwd. Hendrik liet de [[Kasteel van Franchimont|burcht van Franchimont]] bouwen op nieuw verworven terreinen.

Volgens de overlevering was het Hendrik van Leyen die de eerste [[perroen]] oprichtte in Luik, wat in de eeuwen daarna navolging zou vinden in alle [[Goede Steden]] van het prinsbisdom.

==Bronnen==
* {{aut|Bosman, A.F.W.}} (1990): ''De Onze Lieve Vrouwekerk te Maastricht''. Utrecht/Zutphen
* {{en}} {{aut|[[Elizabeth den Hartog|Hartog, E. den]]}} (2002): ''Romanesque Sculpture in Maastricht''. [[Bonnefantenmuseum]], Maastricht
==Noten==
{{References|90%|}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Proost van Onze-Lieve-Vrouwe (Maastricht)|Leyen]]
[[Categorie:Proost van Sint-Lambertus|Leyen]]
[[Categorie:Prins-bisschop van Luik]]
[[Categorie:Bisschop in de Nederlanden in de 12e eeuw]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 12e eeuw|Leyen, H]]

Hendrik van Leyen - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd