Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-05-22T10:47:42Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = SOAOTO - Folio 060V.jpg
| naam = Hendrik II van Borselen
| leven = ~[[1404]] – [[1474]]
| functie1 = [[Lijst van heren en markiezen van Veere|Heer van Veere]]
| periode1= [[1409]] – [[1474]]
| voorganger1 = [[Wolfert V van Borselen]]
| opvolger1 = [[Wolfert VI van Borselen]]
| functie2 = [[Ambachtsheerlijkheid van Amstelveen en Nieuwer-Amstel|Ambachtsheer van Amstelveen en Nieuwer-Amstel]]
| periode2 = [[1434]] - [[1474]]
| voorganger2 = [[Katharina van Kleef]]
| opvolger2 = Wolfert VI van Borselen
| vader = [[Wolfert V van Borselen]]
| moeder = Hadewich van Borselen-Brigdamme
}}
'''Hendrik II van Borselen''' (~[[1404]] - [[slot Zandenburg]] [[15 maart]] [[1474]]) was [[Markizaat Veere#Heren van Borssele|heer]] van Veere en Zandenburg, Vlissingen, Westkapelle, Domburg, Brouwershaven en graaf van Grandpré. Hij werd ''Monsieur De La Vère'' genoemd. Hij was een zoon van [[Wolfert V van Borselen]]. Na de [[Zoen van Delft]] in [[1428]] werd hij lid van de [[Hof van Holland|Raad van 9 edelen]].

== Leven ==
Na de dood van zijn vader stond hij aanvankelijk nog onder voogdij. In [[1429]] trouwde hij met Johanna van Halewijn. Vanaf [[1433]] was [[Filips de Goede]] officieel de graaf van Holland en Zeeland, maar deze moest wel degelijk rekening houden met de macht van Hendrik II. Deze bezat een eigen koopvaardijvloot en voerde op eigen houtje kaperoorlogen, maar had ook een machtige positie op Walcheren.

Zijn aanzien strekte zich uit tot ver buiten Zeeland. In [[1444]] wist hij zijn zoon [[Wolfert VI van Borselen]] in het huwelijk te laten treden met prinses [[Maria Stuart van Schotland|Maria Stuart]], dochter van koning [[Jacobus I van Schotland]]. Zijn dochter Margaretha trouwde met [[Lodewijk van Gruuthuse]].

In [[1445]] werd hij ridder in de [[Orde van het Gulden Vlies]]. [[Karel VII van Frankrijk]] stelde hem in [[1446]] aan als ''lieutenant general sur le fait de la guerre de la mer''.

In 1427 kreeg Hendrik een toezegging van belening van graaf [[Filips de Goede]] voor de steden [[Vlissingen]], [[Westkapelle (Nederland)|Westkapelle]] en [[Domburg (Nederland)|Domburg]], die voorheen in bezit waren geweest van Lodewijk, de Bastaardzoon van graaf [[Willem VI van Holland]]. Na de [[Zoen van Delft]] in 1428 werd Lodewijk echter weer in zijn rechten hersteld, en werd de toezegging aan Hendrik kennelijk genegeerd. Desondanks liet Hendrik zich in de jaren 1438-1441 in tal van oorkonden aanduiden als heer van Veere, Zandenburg én Vlissingen. Na de dood van Lodewijk in 1440 verzocht Hendrik graaf Filips de Goede hem alsnog in het bezit van de drie steden te stellen. Filips ging hier niet op in en beleende zijn bastaardzoon [[Cornelis van Bourgondië]] met Vlissingen, Westkapelle en Domburg. Hendrik zijn aanspraken werden afgekocht voor 1000 pond [[Groot (munt)|groot]]. Ook na het overlijden van Cornelis in 1452 kwam Hendrik net in aanmerking. Filips verpachtte Vlissingen, Westkapelle en Domburg voor negen jaar aan [[Adriaan van Borselen]] van Brigdamme, een verre achterneef van Hendrik. In [[1453]] kreeg Hendrik alsnog zijn zin. Filips de Goede verpandde - om geld te verkrijgen voor de onderdrukking van de [[Gentse Opstand (1449-1453)|Gentse Opstand]] - voor 17 jaar Vlissingen, Westkapelle en Domburg aan Hendrik voor 12000 gouden schilden. Hierdoor sloot hij, met Veere erbij, [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]] van drie zijden af van de zee en controleerde de rede van Walcheren en de havens van Middelburg en Arnemuiden. Adriaan van Borselen van Brigdamme zou de drie steden voor het resterenden deel van de negen jaar in pacht blijven houden, enkel nu van de heer van Veere in plaats van de graaf. Van het terugkopen van de steden kwam het echter nooit meer, gravin [[Maria van Bourgondië (1457-1482)|Maria van Bourgondië]] zag in 1477 helemaal af van haar recht en beleende Hendriks zoon en opvolger Wolfert VI met Vlissingen, Westkapelle en Domburg als onversterflijk erfleen.<ref>{{Citeer hoofdstuk|achternaam=Henderikx|voornaam=Peter|auteur=Peter Henderikx|auteurlink=|hoofdstuk=De vorming in 1555 van het markizaat van Veere en de aard en herkomst van de aan het markizaat verbonden goederen en heerlijkheden|datum=2009|titel=Borsele Bourgondië Oranje; Heren en Markiezen van Veere en Vlissingen|redacteur=Peter Blom, Hans Cools, Simon Groenveld, Peter Henderikx, Paul Rem, Louis Sicking|uitgever=Verloren|plaats=Hilversum|ISBN=978-90-8704-005-5|NUR=|pagina's=78-79|taal= |URL= |bezochtdatum=}}</ref>

In [[1467]] kocht hij het graafschap [[Grandpré]] in het huidige Franse departement [[Ardennes]].

== Zeemacht ==
In [[1436]] leverde hij drie schepen aan Filips de Goede om bij te dragen aan de [[Beleg van Calais (1436)|blokkade van Calais]]. Nadat in [[1438]] de [[Hollands-Wendische Oorlog]] was begonnen, zeilde hij in [[1441]] de Elbe en de Wezer op en sleepte een aantal Hanzekoggen weg bij Hamburg en Bremen.

In [[1470]], na gebroken te hebben met [[Eduard IV van Engeland]] tijdens de [[Rozenoorlogen]], vluchtte [[Richard Neville (graaf van Warwick)|Richard Neville]], graaf van [[Warwick (district)|Warwick]], bijgenaamd de ''kingmaker'', uit Engeland en kaapte met zijn schepen meerdere Nederlandse vaartuigen. Hierop bracht [[Karel de Stoute]] een vloot van 23 schepen bijeen. Hendrik van Borselen werd vanwege zijn ruime ervaring aangesteld als vloothoofd en voerde zo zelfs het bevel over de admiraal van Vlaanderen, [[Joost van Lalaing]]. Warwick vluchtte via Normandië naar Engeland en wist daar Eduard af te zetten en [[Hendrik VI van Engeland|Hendrik VI]] aan de macht te brengen. Hierop stelde Karel de Stoute wederom een vloot beschikbaar waarmee Eduard in staat was Hendrik VI af te zetten. Hendrik van Borselen werd door Eduard tot kamerling benoemd voor bewezen diensten en Veere verkreeg nieuwe handelsvoorrechten. Van Karel kreeg hij de heerlijkheid [[Fallais]] in het [[Prinsbisdom Luik]] en kocht hij in [[1472]] een deel van [[Brouwershaven]].

== Zelfstandigheid ==
Hendrik heeft wel diensten verricht voor de Bourgondische hertogen, maar nooit zijn onafhankelijke positie opgegeven door voor hen het ambt van admiraal op te nemen. Hoewel zijn positie als admiraal in Franse dienst door Karel de Stoute in het [[kapittel]] van de [[Orde van het Gulden Vlies]] ter sprake werd gebracht, gaf hij dit ambt niet op. Nog tijdens zijn leven werd zijn zoon Wolfert in [[1466]] aangesteld als opvolger van [[Jan bastaard van Luxemburg|Jan van Luxemburg]], als ''general admiral de la mer d'Artois, Boulonnais, Hollande, Zélande et Frise''. Echter pas na de dood van zijn vader trad Wolfert op als vloothoofd.
== Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Hendrik II van Borselen
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Wolfert III van Borselen]] (1313-1351) ∞ 1410 [[Hedwig Both van der Eem]] (1320-1371)
|colspan="2"|[[Gijsbrecht van Vianen]] (1320-1391) ∞ [[Beatrix van Egmond]] (1335-1390) 
|colspan="2"|[[Albrecht van Borselen]] (1310-1390) ∞ [[Beatrix van Domburg]] (-1398) 
|colspan="2"|[[Gilles van Arnemuiden]] (1320-) ∞ [[Margaretha van la Chapelle]] (1330-)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Hendrik I van Borselen]] (1336-1401) ∞ 1383 [[Maria van Vianen]] (1362-?)
|colspan="4"|[[Claes van Borselen]] (1350-1412) ∞ [[Maria van Arnemuiden]] (1365-1402) 
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Wolfert V van Borselen]] (1385-1409) ∞ [[Hadewich van Borselen- van Brigdamme]] (1440-) 
|-
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"|'''Hendrik II van Borselen (1404-1474)'''
|}

== Zie ook ==
* [[Geschiedenis van Veere]]
{{Appendix|2=
* {{Aut|Sicking, L.}} (1998): ''Zeemacht en onmacht, Maritieme politiek in de Nederlanden, 1488 – 1558'', De Bataafsche Leeuw, Amsterdam, {{ISBN|9067074659}}
}}

[[Categorie:Ridder in de Orde van het Gulden Vlies|Borselen, H]]
[[Categorie:Heer van Vlissingen]]
[[Categorie:Heer van Veere]]
[[Categorie:Huis Borssele]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 15e eeuw|Borselen, Hendrik II]]

Hendrik II van Borselen - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd