https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Heinrich_SellmerHeinrich Sellmer - Bewerkingsoverzicht2026-04-22T06:00:33ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Heinrich_Sellmer&diff=51332&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-12-03T07:58:02Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox persoon Tweede Wereldoorlog<br />
| naam = Heinrich Sellmer<br />
| afbeelding = Heinrich Sellmer, Oberbereichsleiter NSDAP.jpg<br />
| onderschrift= Sellmer in zijn uniform van Oberbereichsleiter (1942)<br />
| gbdat = 1907<ref name="Correspondentie van Mr. M.M. Rost Van Tonningen" /><br />
| sterfdat = 1989<ref>Katja Happe, Michael Mayer, Maja Peers, Jean-Marc Dreyfus, [https://books.google.nl/books?id=fTbpBQAAQBAJ Die Verfolgung und Ermordung der europäischen Juden durch das nationalsozialistische Deutschland 1933-1945], Volume 5, ''West- und Nordeuropa 1940 - Juni 1942''. Uitgever Walter de Gruyter, 2013 ISBN 9783486718614. [https://web.archive.org/web/20180227034251/https://books.google.nl/books?id=fTbpBQAAQBAJ Gearchiveerd] op 27 februari 2018.</ref><br />
| geslacht = man<br />
| gbplaats = [[Preetz]], [[Sleeswijk-Holstein (provincie)|Sleeswijk-Holstein]]<br />
| sterfplaats = [[Preetz]], [[Sleeswijk-Holstein]]<br />
| zijde = [[Bestand:Flag of Germany 1933.svg|26px]] [[nazi-Duitsland]]<br />
| org = [[Bestand:Parteiadler Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (1933–1945) (andere).svg|26px]] [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij|NSDAP]]<br />[[Bestand:Schutzstaffel Abzeichen.svg|18px]] [[Schutzstaffel]]<br />
| spfunc = (1940–1941) Gaustabsamtsleiter in [[Franken (gebied)|Gau Franconia]]<ref name="Akten der Partei-Kanzlei der NSDAP" /><br />
<br />
(1941-1944) [[Reichskommissariat Niederlande#Structuur|Beauftragte van de Rijkscommissaris]] in [[Drenthe]]<br />(1944) [[Reichskommissariat Niederlande#Structuur|Beauftragte van de Rijkscommissaris]] in [[Noord-Brabant]]<br />
| rang = [[NSDAP]]-Oberbereichsleiter<br />[[Lijst van militaire rangen van de Schutzstaffel|SS]]-Obersturmbannführer<br />
}}<br />
'''Heinrich Otto Albrecht Erich Sellmer''' ([[Preetz]], [[Sleeswijk-Holstein (provincie)|Sleeswijk-Holstein]], [[7 januari]] [[1907]] – aldaar, [[1989]]) was een bestuurder van de Duitse politieke partij NSDAP en SS-officier, die in 1949 in Nederland werd veroordeeld wegens oorlogsmisdaden. <br />
<br />
==Biografie==<br />
===NSDAP-loopbaan===<br />
Heinrich Sellmer studeerde aanvankelijk economie. Na een stage als reizend verkoper brak hij echter zijn studie af, om voor de [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij]] (NSDAP) te gaan werken, als regionaal zaken- en propagandamanager in de regio van [[Kreis Plön|Plön]] in Holstein.<ref name="The Nuremberg Medical Trial 1946/47">Johannes Eltzschig, Michael Walter, [https://books.google.nl/books?id=eRp9M2zRrd4C The Nuremberg Medical Trial 1946/47], Uitgever Walter de Gruyter, 2001 ISBN 9783110950076</ref> In de tijd van de [[Machtergreifung|machtsovername in Duitsland]] door de NSDAP werd Sellmer hoofd-kantoorleider in de staf van Hitler’s gedeputeerde en vervolgens zakenmanager in de coördinerende staf van de partijkanselarij (Parteikanzlei) onder [[Martin Bormann]], in [[Berlijn]].<ref name="The Nuremberg Medical Trial 1946/47" /> Op 1 augustus 1940 werd Sellmer aangesteld als Gaustabsamtsleiter (bestuurder) van Gau Franconia, een regio gelegen in het tegenwoordige [[Beieren]], waar hij werkte vanuit het hoofdkwartier in [[Neurenberg]].<ref name="Akten der Partei-Kanzlei der NSDAP">Helmut Heiber, Gerhard Weiher, Hildegard von Kotze, e.a., [https://books.google.nl/books?id=xqjyCQAAQBAJ Akten der Partei-Kanzlei der NSDAP], Regesten, Deel 1, Uitgever Walter de Gruyter GmbH & Co KG, 1983 ISBN 9783110974881. [https://web.archive.org/web/20170224053142/https://books.google.nl/books?id=xqjyCQAAQBAJ Gearchiveerd] op 24 februari 2017.</ref><ref name="Death and Deliverance: 'Euthanasia' in Germany">Michael Burleigh, [https://books.google.nl/books?id=ShU7AAAAIAAJ Death and Deliverance: 'Euthanasia' in Germany, C.1900 to 1945], Uitgever CUP Archive, 1994 ISBN 9780521477697. [https://web.archive.org/web/20170224052824/https://books.google.nl/books?id=ShU7AAAAIAAJ Gearchiveerd] op 24 februari 2017.</ref> Tijdens zijn werkzaamheden in Gau Franconia zou hij vanuit zijn functie betrokken zijn geweest bij de organisatie van de van staatswege opgelegde [[Niet-Joodse slachtoffers van het naziregime#Gehandicapten|euthanasie van verstandelijk gehandicapten]] in zijn gebied.<ref name="Death and Deliverance: 'Euthanasia' in Germany"/><ref>Michael Cranach, Hans-Ludwig Siemen, [https://books.google.nl/books?id=9i3pBQAAQBAJ Psychiatrie im Nationalsozialismus: Die Bayerischen Heil- und Pflegeanstalten zwischen 1933 und 1945]. Uitgeverij Walter de Gruyter, 2012 ISBN 9783486717426. [https://web.archive.org/web/20170224131455/https://books.google.nl/books?id=9i3pBQAAQBAJ Gearchiveerd] op 24 februari 2017.</ref><br />
<br />
===Nederlandse bezettingstijd===<br />
Tijdens de [[Nederland in de Tweede Wereldoorlog|bezetting van Nederland]] kon [[nazi-Duitsland]] rekenen op de ervaring van hun loyale partijbestuurder Heinrich Sellmer om hun [[Nationaalsocialisme|nationaalsocialistische]] bewind in Nederland te ondersteunen. Hij zou deel gaan uitmaken van de vriendenkring van [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]] voorman [[Meinoud Rost van Tonningen]], met wie hij correspondeerde en wederzijdse bezoeken aflegde.<ref name="Correspondentie van Mr. M.M. Rost Van Tonningen"/> <br />
<br />
====Drenthe====<br />
Op 22 oktober 1940 werd Heinrich Sellmer door [[Arthur Seyss-Inquart]], de Rijkscommissaris van het bezette Nederland, aangesteld als zijn Beauftragte (vertegenwoordiger of gevolmachtigde) in Drenthe.<ref name="Correspondentie van Mr. M.M. Rost Van Tonningen">[[NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies]], David Barnouw, [https://web.archive.org/web/20210411070407/https://www.niod.nl/nl/de-correspondentie-van-mr-mm-rost-van-tonningen De Correspondentie van Mr. M.M. Rost Van Tonningen], Deel 2, Walburg Pers, 1993 ISBN 9060118545</ref> Hij toonde zich een nationaalsocialist van de harde lijn. Sellmer was actief betrokken bij de beleidsvorming rondom de [[Joodse werkkampen]] in deze provincie, alwaar Nederlandse Joden volgens de officiële lezing dwangarbeid moesten verrichten, maar welke kampen in werkelijkheid dienden als tussenstation voor verdere [[deportatie]] naar hun eindbestemming, de [[Vernietigingskamp|vernietigingskampen]]. Zo schreef hij op 8 maart 1942 in een maandbericht een verzoek om de Drentse Joden “schnellstens abzutransportieren”{{refn|group=noot|Vertaald: “zo snel mogelijk af te voeren”}}, omdat zij te veel contact met de Joden in het doorgangskamp [[Kamp Westerbork]] zouden hebben.<ref name="Ondergang: De vervolging en verdelging van het Nederlandse Jodendom 1940-1945">[[Jacques Presser]], [https://www.dbnl.org/tekst/pres003onde01_01/pres003onde01_01_0049.php Ondergang: De vervolging en verdelging van het Nederlandse Jodendom 1940-1945], Staatsuitgeverij, Den Haag, 1985 ISBN 9012048931. [https://web.archive.org/web/20230504122636/https://www.dbnl.org/tekst/pres003onde01_01/pres003onde01_01_0049.php Gearchiveerd] op 4 mei 2023.</ref> In het kader van de [[Endlösung der Judenfrage]] werd Sellmer aanbevolen als een man die doortastend de drie noordelijke provincies Jodenvrij zou kunnen maken en naar tevredenheid alle twijfelgevallen rondom het Jodenvraagstuk zou kunnen aanpakken.<ref name="Ondergang: De vervolging en verdelging van het Nederlandse Jodendom 1940-1945" /> In mei 1942 voerde hij een nieuw kampenreglement in, dat de bewegingsvrijheid (verder) beperkte en het ontvangen van aanvullende voedselpakketten verbood.<ref>Jan Willem Griffioen, Ronald Zeller, [http://dare.uva.nl/document/116420 (PDF) Vergelijking van Jodenvervolging in Frankrijk, België en Nederland, 1940-1945: overeenkomsten, verschillen, oorzaken]. Proefschrift, Universiteit van Amsterdam, 2008, p. 314.</ref> <br />
<br />
In mei 1943 was Sellmer er snel bij om zijn provincie aan te bieden als locatie voor de in te stellen verzamelkampen voor woonwagenbewoners, meer specifiek de [[Roma (volk)|Roma]] en [[Sinti]]. In samenwerking met de plaatselijke marechaussee had hij al bepaald, dat de woonwagenkampen in [[Assen]], [[Kamp Westerbork|Westerbork]], [[Meppel]], [[Hoogeveen (plaats)|Hoogeveen]] en [[Emmen (Drenthe)|Emmen]] het meest geschikt waren voor dit doel. Hij beoordeelde van deze locaties de bereikbaarheid als goed en vond dat de hygiënische voorzieningen van voldoende kwaliteit waren.<ref>[[NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies]], [[Ben Sijes]] e.a., [http://publications.niod.knaw.nl/publications/Sijes_zigeuners.pdf (PDF) Vervolging van zigeuners in Nederland 1940-1945]. Uitgeverij Martinus Nijhoff, Den Haag, 1979 ISBN 9024722012. [https://web.archive.org/web/20211207165007/http://publications.niod.knaw.nl/publications/Sijes_zigeuners.pdf Gearchiveerd] op 7 december 2021.</ref> De verzamelkampen zouden al spoedig het karakter van [[Zigeunervervolging|interneringskampen]] krijgen.<br />
<br />
====Noord-Brabant====<br />
[[Bestand:Roucouleur-Vught.jpg|thumb|'''Landgoed Roucouleur''' in [[Vught (plaats)|Vught]], waar Sellmer residentie hield als Beauftragte in Noord-Brabant. Hier vond het verhoor plaats van zeven burgemeesters, die vervolgens naar [[concentratiekamp|concentratiekampen]] zouden worden afgevoerd.]]<br />
Sellmer werd op 1 mei 1944 aangesteld als opvolger van de SS’er Robert Thiel in Noord-Brabant. Een aantal burgemeesters in Noord-Brabant weigerden medewerking aan de ‘Gemeinde-Aktion’, waarbij van hen werd verlangd dat zij de namen aandroegen van alle mannen in hun gemeenten die geschikt waren voor de Duitse arbeidsdienst. ([[Arbeitseinsatz]]) Thiel was er niet in geslaagd om hun verzet te breken en van Sellmer werd verwacht dat hij deze zaak zou oplossen. Door toedoen van Sellmer werden vervolgens in juli en augustus 1944 acht burgemeesters gearresteerd en verhoord. Daarna werden zij, zonder enige vorm van [[rechtspraak]], via [[Kamp Vught]] afgevoerd naar concentratiekampen, alwaar zeven van hen de dood zouden vinden.<ref>Johannes Jacobus Bakker, [http://dare.uva.nl/document/2/90810 (PDF) Gemeentebestuur in Oorlogstijd: De stedelijke overheid van Breda onder Duitse bezetting], Universiteit van Amsterdam, 2011</ref><ref>[[NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies]], Dick de Mildt en Joggli Meihuizen, ''Nederland en zijn Duitse oorlogsmisdadigers'', in: Pro Memorie, Bijdragen tot de rechtsgeschiedenis der Nederlanden, jaargang 8 (2006), aflevering 1, Uitgeverij Verloren bv te Hilversum, 2006 ISSN 15667146</ref> Het zou vele jaren duren voordat hun families zekerheid kregen over hun lot. Zo vernamen de nabestaanden van burgemeester [[Harry van der Putt|Henri van der Putt]] van Geldrop pas in oktober 1951 dat hij was omgekomen.<ref>Koninklijke Bibliotheek: [[Limburgsch Dagblad]], 04-10-1951, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010417498:mpeg21:a0065 Kamerlid van der Putt in concentratiekamp overleden]</ref> <br />
Namen van de gedeporteerde burgemeesters:<br />
* K.L.H. van der Putt (Geldrop)<br />
* [[Theodore Willem Serraris|Th.W. Serraris]] (Heeze)<br />
* W.G.C.F. Wijtvliet (Bakel)<br />
* M.Ch.O.M.R. Magnée de Horn (Bergeijk)<br />
* [[Jan Smulders|J.W.A. Smulders]] (Oost-, West- en Middelbeers) <br />
* [[Hendrik Veeneman|H.A.J. Veeneman]] (Son en Breugel)<br />
*H. Verheijen (Erp)<br />
<br />
* [[Fried Manders|G.J.A. Manders]] (Leende), was de enige van deze groep die het concentratiekamp overleefde.<br />
<br />
====Aktion Sellmer====<br />
Na [[Dolle Dinsdag]] (5 september 1944) vonden er tijdens de zogenoemde “Aktion Sellmer” plunderingen plaats in [[Amsterdam]] en [[Den Haag]], waarbij voor miljoenen [[Nederlandse gulden|guldens]] aan goederen in beslag werden genomen. Daarbij ging het om [[textiel]], kleding, [[schoeisel]], medische instrumenten en hulpmiddelen. De buit werd in eerste instantie ter beschikking gesteld aan de [[Wehrmacht]], waarna het restant werd afgevoerd naar Duitsland.<ref name="Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945, Deel 10b, eerste helft">[[Lou de Jong]], Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945, Deel 10b, eerste helft: [[:File:L. de Jong - Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945 Deel 10b Het laatste jaar eerste helft.pdf|Het Laatste Jaar]], Uitgeverij Martinus Nijhoff, Den Haag, 1981</ref><br />
<br />
===Berechting===<br />
Na de Tweede Wereldoorlog zou Sellmer tijdens de [[Processen van Neurenberg]] verscheidene malen worden genoemd in het kader van het [[Artsenproces]].<ref name="The Nuremberg Medical Trial 1946/47" /> Voor zijn mogelijke betrokkenheid bij de gedwongen euthanasie van [[Verstandelijke beperking|verstandelijk gehandicapten]] in Duitsland is hij nooit vervolgd. Pas in 1949 moest Sellmer in Nederland verantwoording afleggen voor zijn oorlogsmisdaden. Hem werd ten laste gelegd dat hij verantwoordelijk was voor de dood van de zes burgemeesters in Noord-Brabant en voor de Aktion-Sellmer. Inzake zijn betrokkenheid bij de kampen in Drenthe ofwel de vervolging van Nederlandse Joden, Roma en Sinti werd geen aanklacht opgesteld. In 1949 vond de rechtszaak plaats voor het [[Bijzondere rechtspleging|Bijzonder Gerechtshof]] in Amsterdam. De [[Advocaat-fiscaal|aanklager]], Mr. F.P.T.H. Rohling, eiste zes jaar gevangenis.<ref>Koninklijke Bibliotheek: [[Nieuwsblad van het Noorden]], 24-03-1949, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010886735:mpeg21:a0058 Zes jaar geëist tegen Beauftragte van Noord-Brabant]</ref> Heinrich Sellmer werd alleen voor de dood van de zes burgemeesters schuldig bevonden en werd veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf met aftrek van [[voorarrest]].<ref>Koninklijke Bibliotheek: [[De Tijd (Nederland)|De Tijd]], 07-04-1949, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011199596:mpeg21:a0079 Twee jaar met aftrek voor Sellmer]</ref> Na zijn celstraf keerde Sellmer terug naar zijn geboorteplaats, waar hij zich vestigde als zakenman.<br />
<br />
===Militaire loopbaan===<br />
Sellmer was tevens officier van de Schutzstaffel, een [[Paramilitair|paramilitaire]] organisatie van [[nazi-Duitsland]].<ref name="Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 1939-1945, Deel 10b, eerste helft" /><br />
<br />
* SS-[[Hauptsturmführer]]: 30 januari 1938<br />
* SS-[[Obersturmbannführer]]: 9 november 1942<br />
<br />
===Registratienummers===<br />
* NSDAP nr. 497 651 (lid in 1931)<br />
* SS nr. 90 825<br />
<br />
==Zie ook==<br />
J. Presser, ''[[Ondergang: De vervolging en verdelging van het Nederlandse Jodendom 1940-1945]]'', 2 delen. Den Haag: Staatsuitgeverij, 1965, deel 1, p. 405.<br />
<br />
{{Appendix||2=<br />
== Verwijzingen ==<br />
{{References}}<br />
== Noten ==<br />
{{References|group=noot}}<br />
}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Sellmer, Heinrich}}<br />
[[Categorie:Duits persoon in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog]]<br />
[[Categorie:NSDAP-lid veroordeeld tot detentie]]<br />
[[Categorie:SS-lid]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van Drenthe]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van Noord-Brabant]]<br />
[[Categorie:Rijkscommissariaat Nederland]]</div>Colani