Colani: Nieuwe pagina aangemaakt met '[[Carolus Borromeus reikt de communie uit aan Aloysius Gonzaga (San Carlo al Corso in Milaan).]]'''Communie''' (Latijn: ''communio'', "gemeenschap") betekent in het christendom gemeenschap met lichaam en bloed van Jezus Christus in de gedaante van brood en wijn. == Kath...'

2024-02-03T13:08:30Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'thumb|300px|[[Carolus Borromeus reikt de communie uit aan Aloysius Gonzaga (San Carlo al Corso in Milaan).]]'''Communie''' (Latijn: ''communio'', "gemeenschap") betekent in het christendom gemeenschap met lichaam en bloed van Jezus Christus in de gedaante van brood en wijn. == Kath...'

Nieuwe pagina

[[Bestand:3544 - Milano, S. Carlo al C.so - S. Carlo comunica S. Luigi Gonzaga - Arazzo - Foto Giovanni Dall'Orto 22-Jun-2007.jpg|thumb|300px|[[Carolus Borromeus]] reikt de communie uit aan [[Aloysius Gonzaga]] (San Carlo al Corso in Milaan).]]'''Communie''' ([[Latijn]]: ''communio'', "gemeenschap") betekent in het [[christendom]] gemeenschap met lichaam en bloed van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus Christus]] in de gedaante van brood en wijn.

== Katholicisme ==
In de [[oosters-orthodoxe kerken]] en de [[rooms-katholieke kerk]] wordt het [[Laatste Avondmaal (Jezus)|Laatste Avondmaal]] herdacht in de [[eucharistie]], waarvan de Heilige Communie een onderdeel is.

De communie is een belangrijk onderdeel van de [[mis]] (ook wel: ''misoffer'' of ''eucharistieviering'') in de [[Rooms-Katholieke Kerk|Katholieke Kerk]]. In de [[Latijnse ritus]] van de katholieke Kerk wordt bij de communie slechts de [[Consecratie|geconsacreerde]] [[hostie]] uitgereikt, het drinken uit de [[miskelk]] is meestal voorbehouden aan de [[priester (hoofdbetekenis)|priester]]. Bij speciale gelegenheden kan het voorkomen dat de gelovigen ook onder twee gedaanten ([[hostie]] en [[miswijn|wijn]] uit de [[Miskelk|kelk]]) te communie gaan. Het mag de communicant echter niet worden toegestaan zelf de hostie in de kelk in te dopen <ref>Algemeen Statuut van het Romeins Missaal, ''Institutio Generalis Novae Missalis Romani'' (18 maart 2002), 160</ref> <ref>''[[Redemptionis Sacramentum]]'', 94, instructie over de eucharistieviering van de [[Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten]], 25 maart 2004</ref> . Deze ongeoorloofde praktijk is echter in sommige Nederlandse en Vlaamse parochies na het Tweede Vaticaans Concilie ingeburgerd geraakt.

In het [[Latijnse Kerk|westen]] gebruikt men ongerezen (ongedesemd) brood, de [[oosters-orthodox]]en en [[Oosters-katholieke kerken|oosters-katholieken]] gebruiken gerezen brood. In de [[Oosterse ritus|oosterse liturgieën]] ontvangen de gelovigen de communie iedere zondag onder twee gedaanten. In het westen zijn kinderen sinds [[Paus Pius X]] vanaf hun zevende jaar toegelaten tot de communie (''[[Eerste Heilige Communie]]''), in het oosten worden ook onmondige baby's toegelaten tot de communie, indien zij de gedaanten kunnen verdragen.

Volgens de katholieke opvatting is Jezus Christus na de [[consecratie]] waarachtig lichamelijk aanwezig onder de gedaanten van brood en wijn. Deze leer van de [[transsubstantiatie]] – of van de werkelijke tegenwoordigheid – werd door de Kerk als [[Dogma (christendom)|dogma]] verkondigd op het [[Vierde Lateraans Concilie]] in 1215 en bevestigd op de tweede sessie van het [[Concilie van Trente]] in 1551. De communie geeft dus echte fysieke gemeenschap met Jezus Christus, en door Christus mystieke gemeenschap met alle gelovigen van geheel de [[Kerk (geloofsgemeenschap)|Kerk]]. Men hoeft niet elke mis de communie te ontvangen en tot de communie zijn alleen de [[Doopsel|gedoopte]] gelovigen toegelaten, die het geloof van de Kerk in de eucharistie delen en in [[staat van genade]] verkeren, dat wil zeggen zonder zich van een [[doodzonde]] bewust te zijn. Diegene die er zich van bewust is een zware zonde te hebben begaan, moet het sacrament van de [[biecht]] ontvangen alvorens tot de communie te naderen. <ref>[[Compendium van de Catechismus van de Katholieke Kerk]], § 291</ref> Voor het ontvangen van de communie moet de katholieke gelovige ook het door de Kerk voorgeschreven [[vasten]] onderhouden. Dat wil zeggen dat minstens één uur niets gegeten of gedronken hebben (water en medicijnen mogen wel) <ref>[[Canoniek recht|Wetboek van Canoniek Recht van 1983]] - Can. 919 - § 1</ref>

De katholieken ontvangen de communie op de tong uit handen van de [[priester]] of [[diaken]], waarbij een [[misdienaar]] een [[pateen]] onder de kin van de gelovigen houdt. Dit gebeurt van oudsher [[knielen]]d aan de [[communiebank]]. Bij de [[Latijnse ritus]] in de Katholieke Kerk is het sinds 1969 in die [[kerkprovincie]]s waar de [[bisschoppenconferentie]] daarom gevraagd heeft, ook toegelaten de hostie op de hand te leggen <ref>{{nl}}[https://www.rkdocumenten.nl/rkdocs/index.php?mi=600&doc=3595 Memoriale Domini], [[Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling van de Sacramenten]], 29 mei 1969</ref> Deze vorm van communiceren, de zogenaamde handcommunie, was nog tijdens het [[Tweede Vaticaans Concilie]] in 1964 zonder toestemming ingevoerd op sommige plaatsen in Nederland, België en Duitsland <ref>''De 'hervorming van de hervorming' van de liturgie'', Gero P. Weishaupt, [[Katholiek Nieuwsblad]], 2 juli 2010</ref> , is onder sommige groepen de inzet van controverse <ref>[http://www.katholieknederland.nl/actualiteit/2005/detail_objectID572644_FJaar2005.html Kardinaal waarschuwt tegen satanisten bij handcommunie], 5 oktober 2005</ref> en geeft ook vaak aanleiding tot [[heiligschennis]] <ref>[http://www.katholieknederland.nl/actualiteit/2009/detail_objectID692121_FJaar2009.html ''Rel om communie Canadese premier''], www.katholieknederland.nl, 9 juli 2009</ref> .

Slechts waar zich een dringende noodzaak voordoet, kunnen [[Leek (christendom)|leken]] als buitengewone bedienaren de celebrerende priester bijstaan <ref>[https://web.archive.org/web/20071126200032/http://www.bisdom-roermond.nl/single/index.php?ID=182 ''Dienstambt van buitengewone bedienaar H. Communie''], februari 2003</ref> .

Ter begeleiding van de communiegang van de gelovigen wordt de [[communio (zang)|communio]] gezongen die bestaat uit een [[antifoon]] met een psalm.

== Orthodoxie ==
[[Oosters-orthodoxe kerken]] hebben vrijwel dezelfde opvatting van de eucharistie als de katholieken en dus eveneens van de communie. In de oosterse liturgie doopt de priester een stukje geconsacreerd brood met een lepeltje in de geconsacreerde wijn en legt het vervolgens voorzichtig in de mond van de gelovige.

== Protestantisme ==
In het [[protestantisme]] wordt het laatste avondmaal gevierd gedurende het [[Heilig Avondmaal]], ook wel 'maaltijd des Heren' genoemd. In het [[lutheranisme]] gebruikt men soms ongezuurd brood, maar de meeste protestantse kerkgenootschappen gebruiken gewoon brood. Volgens de protestantse [[theologie]] is Christus uitsluitend geestelijk aanwezig bij de viering, een [[transsubstantiatie]] in de zin van fysieke aanwezigheid zoals in het katholicisme maakt hier dus geen onderdeel van uit. Brood en wijn worden tijdens de protestantse dienst vaak van hand tot hand doorgegeven. De uitgebreide vormen en riten die in het katholicisme rond de communie bestaan, zijn afwezig. De meeste protestanten vieren het avondmaal slechts enkele keren per jaar.

Door te eten van het brood en te drinken uit de beker heeft de gelovige deel aan het verlossend lijden en sterven van Jezus Christus. Ook komt volgens de protestantse opvatting door de viering een geestelijke eenheid van de christenen onderling tot stand, gevoed door het voorbeeld van Jezus Christus.

{{Appendix}}

[[Categorie:Eucharistie in de katholieke kerk]][[Categorie:Sacrament]]

Heilige Communie - Bewerkingsoverzicht