Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-05-22T11:20:11Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox politicus Nederland
| naam = Haye van Herbranda
| afbeelding =
| onderschrift =
| volledige naam = Haye van Herbranda
| geboren =
| geboorteplaats =
| overleden = [[1592]]/[[1593]]
| overlijdensplaats =
| huidige functie =
| sinds =
| partij = [[Bestand:Prinsenvlag.svg|24px]] [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]] (1589-1592)
| religie = [[Nederduitse Gereformeerde Kerk (later Nederlandse Hervormde Kerk)|Gereformeerd]]
| titulatuur =
| alma mater =
| tijdvak2 = 1581-1586
| functie2 = Volmacht ten Landsdage namens Achtkarspelen
| tijdvak3 = 1580-1582
| functie3 = Provisioneel grietman van Achtkarspelen
| tijdvak4 = 1582-1589
| functie4 = Grietman van Achtkarspelen
| tijdvak5 = 1588-1589
| functie5 = Lid van Gedeputeerde Staten van Friesland
| handtekening =
| website =
}}
'''Haye van Herbranda''' of '''Hayo van Herbranda''' (overleden [[1592]]/[[1593]]) was een Nederlands bestuurder en militair.

== Biografie ==
Van Herbranda was een zoon van Tjaert van Herbranda (†1571) en Mary van Rinia (†1583/84). De familie was waarschijnlijk afkomstig uit [[Nes (Noardeast-Fryslân)|Nes]]. Hayes overgrootvader, [[Botte van Herbranda]], bekleedde eerder het ambt van [[lijst van grietmannen van Achtkarspelen|grietman van Achtkarspelen]]. Haye van Herbranda werd eerst aangesteld als provisioneel grietman van Achtkarspelen nadat de voormalige grietmannen [[Lieuwe van Jelgersma]] en [[Hector van Jelgersma]] vanwege hun katholieke geloof uitweken naar Groningen in 1580.<ref>Bergsma, W. (1999). ''Tussen Gideonsbende en publieke kerk: een studie over het gereformeerd protestantisme in Friesland, 1580-1650''. Hilversum: Uitgeverij Verloren.</ref> Namens de Staten van Friesland legde Van Herbranda in 1580 beslag op het [[Buweklooster]]. Ook confisqueerde hij namens de Staten het bezit van de kloosters [[Jeruzalem (Gerkesklooster)|Jeruzalem]] en [[Galilea (Noardeast-Fryslân)|Galilea]].<ref>Reitsma, J. (1888). ''Oostergo. Register van de geestelijke opkomsten van Oostergo, volgens de opgave daarvan in de dorpen van dit kwartier gedaan aan de Commissarissen der Staten van Friesland in 1580-1581''. Leeuwarden: A. Meijer.</ref> In 1582 werd Van Herbranda definitief gekozen tot grietman van Achtkarspelen waarbij hij meer stemmen kreeg dan Lieuwe Boelens, welke onder Van Herbranda de functie van grietensecretaris had.<ref name="andreae">Andreae, A.J. (1893). ''Nalezing op de Nieuwe naamlijst van grietmannen van jhr. mr. H. Baerdt van Sminia''. Leeuwarden: Meijer en Schaafsma.</ref> In de periode 1581 tot 1586 was Van Herbranda ook volmacht ten landsdage namens Achtkarspelen. De plaatsvervangend grietman van Achtkarspelen is in 1586 Lolcke van Rheen, Hayes zwager.<ref>Jagersma, L., Jong, J. de, Foekema, H. & Brouwers, Y. (2017). Memorie van Hoytema. ''Genealogysk Jierboek 2017'', pp.79-373.</ref> In 1588 werd Van Herbranda lid van Gedeputeerde Staten.<ref name="hellinga">{{fy}}Hellinga, O. (2010). Friese Meinsma har erf- en rjochtsopfolgers: Herbranda en Meynsma. ''Genealogysk Jierboek 2010'', pp.263-351.</ref> Vervolgens wordt hij in 1589 voor het eerst vermeld als [[Hopman (rang)|hopman]]. Hij werd onder meer ingezet voor de verdediging van de schans van [[Enumatil]]. Hij wordt in december 1592 voor het laatst als hopman vermeld waarna zijn broer, Feycke, in mei 1593 namens de kinderen van Haye optreedt.<ref name="hellinga"/> Deze [[Feycke van Herbranda|Feycke]] wordt reeds in 1589 genoemd als provisioneel grietman van Achtkarspelen om in 1592 definitief benoemd te worden.<ref name="andreae"/>

De familie Van Herbranda bewoonde in Buitenpost de Herbrandastate.<ref name="noomen">Noomen, P.N. (2009). ''De stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners''. Hilversum: Uitgeverij Verloren.</ref><ref>Plaatselijk Belang Buitenpost (2022). ''De verdwenen states''. [online] Beschikbaar via: [https://www.binnenbuitenpost.nl/verhalen/geschiedenis/de-verdwenen-states/ Binnenbuitenpost.nl.] [Geraadpleegd op 20 januari 2024].</ref> Naast de Herbrandastate had de familie in Buitenpost ook de Meynsmastate en de stins Mejontsma in het bezit. Deze laatste stins werd tot haar overlijden bewoond door Tryncke Romckes, Hayes weduwe. De stins Mejontsma werd gekocht door de latere grietman van Achtkarspelen, [[Tjerk Boelens (1582-1651)|Tjerk Boelens]].<ref name="noomen"/>

<gallery>
Wapen Van Herbranda, wapenboek van Gerrit Hesman (1708).jpg|Wapen Van Herbranda in het Wapen- en Vlaggenboek van [[Gerrit Hesman]] (1708).
Gezicht op het huis van Knock te Buitenpost in Achtkarspelen.jpg|De Herbrandastate te Buitenpost op een tekening van [[Jacobus Stellingwerff]].
Jacobus Stellingwerff - Gezicht op Mejontsma State te Buitenpost in Achtkarspelen.jpg|De Mejontsmastate te Buitenpost op een tekening van Jacobus Stellingwerff.
</gallery>

== Huwelijk en kind ==
Van Herbranda trouwde Tryncke Romckes (†1632), dochter van Romcke Wybes. Zij kregen vier kinderen:
* Botte van Herbranda (†1624/1629), studeerde aan de [[universiteit van Franeker]].<ref>Zijlstra, S. (1996). ''Het geleerde Friesland - een mythe? Universiteit en maatschappij in Friesland en Stad en Lande ca. 1380-1650''. Leeuwarden: Fryske Akademy.</ref>
* Maria van Herbranda (†>1651), trouwde eerst mer Johannes Curiandar, secretaris van Achtkarspelen. Later trouwde ze met Minne van Hettinga, zoon van Sybrant van Hettinga, notaris en postulant.
* Ebel van Herbranda (†>1632).
* Tjets van Herbranda (†>1645), trouwde met dominee Wessel Hoffman uit Drenthe.

== Zie ook ==
* [[Lijst van grietmannen van Achtkarspelen]]

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van grietmannen van Achtkarspelen|Provisioneel grietman van Achtkarspelen]]<br />1580 - 1582
| vorige = [[Hector van Jelgersma|H. van Jelgersma]]
| volgende = -
}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van grietmannen van Achtkarspelen|Grietman van Achtkarspelen]]<br />1582 - 1589
| vorige = -
| volgende = [[Feycke van Herbranda|F. van Herbranda]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{DEFAULTSORT:Herbranda, Haye van}}
[[Categorie:Grietman van Achtkarspelen]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw]]
[[Categorie:16e-eeuws militair]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw]]

Haye van Herbranda - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd