Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-01-18T16:17:45Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Halve gulden willem I.jpg|miniatuur|Halve gulden van koning [[Willem I der Nederlanden|Willem I]], 1829, zilver, geslagen te Brussel.]]
[[Bestand:Nederland halve gulden wilhelmina 1930.jpg|miniatuur|De laatste halve gulden, koningin [[Wilhelmina der Nederlanden|Wilhelmina]], 1930, zilver.]]
De '''halve gulden''' was een Nederlandse [[munt (betaalmiddel)|munt]] die in omloop was vanaf 1818 tot in 1948.

De halve [[Nederlandse gulden|gulden]] werd gemaakt uit [[zilver]].
De halve guldens van koning [[Willem I der Nederlanden|Willem I]], geslagen vanaf 1818, hadden een zilvergehalte van 893/1000, een gewicht van 5,38 gram en een diameter van 24 mm. Deze werden net als de andere koninkrijksmunten in [[Koninklijke Nederlandse Munt|Utrecht]] geslagen en van 1824 tot 1830 ook in [[Brussel (stad)|Brussel]]. Onder koning [[Willem II der Nederlanden|Willem II]], vanaf 1846, steeg het zilvergehalte tot 945/1000, maar de munt werd iets kleiner en lichter, zodat het gewicht aan fijn zilver gelijk bleef.
In 1921, onder koningin [[Wilhelmina der Nederlanden|Wilhelmina]] werd de halve gulden gedevalueerd door een verkleining tot 22 mm en een lager zilvergehalte: 720/1000.<ref>Info, prijs & waarde zilveren halve Guldens, http://www.zilver-inkoop.nl/zilveren-halve-guldens.html.</ref>
De laatste halve guldens werden aangemunt in 1930. Behoudens de [[Nederland in de Tweede Wereldoorlog|oorlogsjaren 1941-1945]] bleven de halve guldens in omloop tot aan de [[Tientje van Lieftinck|geldhervorming van Lieftinck]] in 1948. Van het nieuwe naoorlogse muntstelsel maakte de halve gulden geen deel meer uit. Pas in 2001 met de introductie van de [[Euromunten|euro]] is er weer een halve-euromunt in omloop gekomen.

Van elke [[Koning (titel)|Koning]] staat op elke munt hetzelfde portret afgebeeld. Van Wilhelmina hebben drie verschillende portretten op de halve guldens gestaan, van 1898 t/m 1909, van 1910 t/m 1919 en van 1921 t/m 1930. Op de voorzijde stond het gekroond koninkrijkswapen met het omschrift "Munt van het koninkrijk der Nederlanden", net zoals de [[Nederlandse 1 gulden|1 guldenmunt]] en de [[rijksdaalder]] uit die tijd. Op de keerzijde stond rond het portret "Wilhelmina koningin der Nederlanden".

Tot 1904 stond onder het wapen "50 C." (50 cent).

==Provinciale halve gulden==
[[Bestand:Holland halve gulden 1749.jpg|miniatuur|Holland, provinciale 10 stuivers of halve gulden 1749, zilver, geslagen te Dordrecht.]]
De halve gulden had een voorloper in de tijd van de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]], de ''provinciale halve gulden'', die vanaf 1694 door de provincies [[Graafschap Holland|Holland]], [[West-Friesland (regio)|West-Friesland]] , [[Graafschap Zeeland|Zeeland]], [[Heerlijkheid Utrecht|Utrecht]], [[Hertogdom Gelre|Gelderland]] en [[Heerlijkheid Friesland|Friesland]] werd aangemunt. Deze had een waarde van 10 [[stuiver|stuivers]] droeg op de voorzijde verschillende waardeaanduidingen ter weerszijden van het wapen: ½ GL., X ST., 10 ST. of soms helemaal geen. De aanduiding X ST. kwam het meest voor. Op de keerzijde stond de [[Nederlandse Maagd]]. De munt woog ruim 5 gram en het zilvergehalte bedroeg 920/1000.<ref>Officiële catalogus zilveren munten geslagen door de Zeven Provinciën der Verenigde Nederlanden vanaf de Pacificatie van Gent tot aan de oprichting van de Bataafse Republiek in 1795, delen 1 en 2, 5e ed., Amsterdam, Uitgeverij Zonnebloem 1981.</ref>
Ook in de [[Bataafse republiek]] (1795-1806) werden door Utrecht en West-Friesland nog halve guldens geslagen.<ref>Johan Mevius, Speciale catalogus van de Nederlandse munten van 1795 tot heden (32e dr.), Vriezenveen 2001.</ref>

==Zie ook==
* [[Geschiedenis van de gulden]]
* [[Lijst van oude muntsoorten in de Lage Landen]]

{{Appendix}}

[[Categorie:Nederlandse munt]]
[[Categorie:Zilveren munt]]

Halve gulden - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd