https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Grieks_vuurGrieks vuur - Bewerkingsoverzicht2026-04-23T02:08:04ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Grieks_vuur&diff=37496&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-10-08T13:58:33Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Greekfire-madridskylitzes1.jpg|thumb|200px|Grieks vuur in gebruik. Illustratie in het 12e-eeuwse [[handschrift (document)|manuscript]] van het werk ''Samenvatting van de geschiedenis'' (Grieks: Σύνοψις Ἱστοριῶν) door de laat-11e-eeuwse Griekse historicus [[Johannes Skylitzes]] (Grieks: Ἰωάννης Σκυλίτζης, soms Σκυλίτσης), Madrid.]]<br />
'''Grieks vuur''' (ook wel '''Byzantijns vuur''' of '''vloeibaar vuur''' genaamd) was een wapen van het [[Byzantijnse Keizerrijk|Byzantijnse rijk]] dat, naar verluidt, rond [[673]] uitgevonden werd door een [[christendom|christelijke]] [[Syrië|Syrische]] [[vluchteling]] genaamd Kallinikos (of Callinicus) van [[Baalbek|Heliopolis]]. Sommigen geloven echter dat hij het principe op zijn beurt weer geleerd had van [[chemicus|chemici]] uit [[Alexandrië]]. Grieks vuur was een voorloper van modernere [[gevechtswapen|wapens]] als de [[vlammenwerper]] en [[napalm]].<br />
<br />
== Vuurwapen ==<br />
Het wapen was een apparaat dat een stroom brandende vloeistof produceerde en over enige afstand kon spuiten. Het wapen bleek zowel op het land als ter zee efficiënt, maar werd voornamelijk gebruikt door de Byzantijnse [[Marine (strijdmacht)|marine]] (vluchten van een schip is vaak moeilijker dan vluchten van een [[veldslag]]). Vijandige schepen waagden zich vaak niet in de buurt van de Byzantijnse vloot omdat binnen het schootsveld van het Grieks vuur de Byzantijnen zo hevig in het voordeel waren.<br />
<br />
== Militair geheim ==<br />
Het productieproces voor de brandstof was een militair topgeheim. Zo geheim zelfs dat het verloren is gegaan – tot op de dag van vandaag weten we niet wat het precies was. Verschillende bronnen speculeren dat de bestanddelen (onder meer) [[zwavel]], [[ongebluste kalk]] en vloeibare [[petroleum]] waren. Andere bronnen beweren dan weer dat het eerder uit nafta (νάφθα, de toenmalige Griekse benaming voor aardolie), zwavel en [[salpeter]] bestond. Ook is niet duidelijk of de brandstof met een vlam ontstoken werd (bijvoorbeeld bij het uitspuiten vanuit de spuitmond) of dat ze [[hypergool]] was (spontaan ontbrandend) in contact met [[water]]. Mocht het laatste het geval zijn, dan zou dat laatste kunnen komen door een bestanddeel als [[calciumfosfide]], dat geproduceerd werd door de verhitting van leem, botten en [[koolstof|kolen]]. Bij contact met water produceert calciumfosfide de spontaan ontbrandende stof [[fosfine]].<br />
<br />
De benodigde materialen werden kennelijk verhit in een ketel (vertelt de overlevering) en dan door een [[waterslot (sifon)|sifon]] gepompt. Deze sifon werd, na montage op de boeg van een schip, een siphonarios genoemd. De brandstof kon ook gebruikt worden in [[handgranaat|granaten]], die van aardewerk gemaakt werden.<br />
<br />
== Redder van het Byzantijns rijk ==<br />
Grieks vuur was de sleutel tot veel militaire overwinningen van het [[Byzantijnse Rijk]] en was ook een reden dat het rijk zo lang bleef bestaan. Zeker tegen het einde van het rijk, toen er eigenlijk niet meer genoeg inwoners over waren om het rijk effectief te kunnen verdedigen. Het vuur werd voor het eerst toegepast om weerstand te bieden aan de belegering van [[Constantinopel]] door [[Arabieren]] tussen [[674]] en [[678]] ([[Slag van Syllaeum]]) en ook in [[717]]-[[718]] en weer tegen de [[Rusland|Russen]] in [[941]] en tegen de [[Venetië (stad)|Venetiërs]] tijdens de [[Vierde Kruistocht]]. Het werd in een snel tempo een van de meest gevreesde wapens van de [[middeleeuwen]]; alleen al de aanblik van een sifon op een slagveld, gebruikt voor Grieks vuur of niet, was voor vijanden regelmatig al genoeg reden om af te druipen. Het wapen was echter lastig in gebruik en zette vaak bij vergissing ook Byzantijnse schepen in lichterlaaie.<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* W. H. Spears (1969), ''Greek Fire: The Fabulous Secret Weapon That Saved Europe'' ISBN 0-9600106-3-7<br />
* [https://www.ancient.eu/Greek_Fire/ Mark Cartwright, 'Greek Fire', ''Ancient History Encyclopedia'', 14 November 2017]<br />
}}<br />
{{Commonscat|Greek fire}}<br />
<br />
[[Categorie:Byzantijnse Rijk]]<br />
[[Categorie:Romeins leger]]<br />
[[Categorie:Historisch wapen]]<br />
[[Categorie:Mysterie]]</div>Colani