https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=GrafkelderGrafkelder - Bewerkingsoverzicht2026-04-21T23:02:19ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Grafkelder&diff=153819&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"2024-11-23T18:34:39Z<p>Tekst vervangen - "18e" door "18<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Gruft Schulenburg.jpg|thumb|Grafkelder met 17e- en 18<sup>e</sup>-eeuwse zerken in Alt-[[Wolfsburg]]]]<br />
Een '''grafkelder''' of '''crypte''' is een [[kelder]] onder een [[paleis]], [[kerk (gebouw)|kerk]] of een speciaal daartoe bestemd kapelletje of monument op een [[begraafplaats]]. Soms bevindt de kelder zich onder een hardstenen plaat, die moet worden weggetakeld alvorens de kelder toegankelijk is.<br />
<br />
Grafkelders zijn meestal bedoeld voor leden van vooraanstaande of rijke families. Koninklijke families beschikken dikwijls over een eigen grafkelder, zoals de leden van het Nederlandse [[Koninklijk Huis (Koninkrijk der Nederlanden)|Koninklijk Huis]], die worden bijgezet in de grafkelder van het [[praalgraf van Willem van Oranje]] met de [[grafkelder van Oranje-Nassau]] in de [[Nieuwe Kerk (Delft)|Nieuwe Kerk]] te [[Delft (hoofdbetekenis)|Delft]]. De [[België (hoofdbetekenis)|Belgische]] koninklijke familie heeft een [[Koninklijke Crypte (België)|grafkelder in de kerk van Laken]].<br />
<br />
Sommige oude kerken bezitten een [[crypte]], feitelijk ook een grafkelder. Vaak zijn de stoffelijke resten van de heilige die er ooit begraven lag verwijderd en in een [[reliekschrijn]] geplaatst, dat zich meestal elders in de kerk bevindt. Bekende kerken met crypten zijn de [[Sint-Servaasbasiliek (Maastricht)|Sint-Servaasbasiliek]] in [[Maastricht]] (met het lege graf van [[Servaas van Maastricht|Sint-Servaas]]), de [[abdijkerk Rolduc]] (met het verdwenen graf van [[Ailbertus van Antoing]]), de [[abdij van Sint-Truiden]] (met het verdwenen graf van [[Trudo]]) en de [[Sint-Gertrudiskerk (Nijvel)|Sint-Gertrudiskerk]] in [[Nijvel]] (met het verdwenen graf van [[Gertrudis van Nijvel]]). In [[Nederland]] gelden sinds 1829 strikte beperkingen voor het bijzetten in een kerkgebouw.<br />
<br />
Grafkelders komen relatief vaker voor in België en Zuid-Nederland. De rijke [[Aken (stad)|Akense]] lakenfabrikant [[Johann Arnold von Clermont]] liet eind 18<sup>e</sup> eeuw op zijn landgoed [[Kasteel Vaalsbroek|Vaalsbroek]] in [[Vaals (plaats)|Vaals]] een [[mausoleum]] bouwen met een grafkelder met twee graftombes voor zichzelf en zijn echtgenote, en 36 nissen in de zijwanden voor hun nakomelingen. Op de [[Begraafplaats Cauberg]] in [[Valkenburg (Limburg)|Valkenburg]] bevinden zich een viertal monumentale 19e-eeuwse mausolea met grafkapellen van [[Limburgse mergel]], waaronder zich grafkelders bevinden voor Valkenburgse notabelen. Een van deze monumentale graftombes, de [[Grafkapel Habets]], werd in 1892 door [[Pierre Cuypers]] ontworpen. In het naburige [[Meerssen (plaats)|Meerssen]] bevindt zich pal naast de [[Basiliek van het H. Sacrament]] de [[grafkelder van de familie Regout]], in 1869 gesticht door de Maastrichtse industrieel [[Petrus Laurentius Regout]].<br />
<br />
In het gebied van de [[Limburgse mergelgroeven]] zijn de [[Grafkelder Loisel]] in Valkenburg en de [[Grafkelder van Caestert]] op de Sint-Pietersberg de enige plekken waar er mensen in een mergelgroeve begraven zijn.<ref name="pch1-kerkhofkapel">[https://web.archive.org/web/20160304221030/http://members.home.nl/pch1/kerkhofkapel.htm De kapel van Caster] (gearchiveerd)</ref><br />
<br />
Veel kerkhofkapellen hebben eveneens een grafkelder, bedoeld voor meerdere families. Voorbeelden daarvan zijn te vinden in de [[Kapel R.K. Kerkhof (Groningen)|kapel van het RK Kerkhof in Groningen]] (Cuypers), in de [[Bisschoppelijke Grafkapel]] in [[Roermond (stad)|Roermond]] (Cuypers) en in de kapel op de [[Algemene Begraafplaats Tongerseweg]] in Maastricht ([[Johannes Kayser|Kayser]]).<br />
<br />
<gallery perrow="4"><br />
Bestand:Crypte royale Laeken 902.jpg|Koninklijke grafkelder te Laken<br />
Bestand:Crypte van Rolduc.jpg|Crypte van Rolduc<br />
Bestand:Interior.Mausoleum.Vaalsbroek.jpg|Mausoleum in Vaalsbroek <br />
Bestand:Zwolle Begraafplaats Meppelerstraatweg Grafkelder Baron van Ittersum.jpg|Toegang tot de grafkelder in Zwolle<br />
</gallery><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Praalgraf]]<br />
* [[Crypte]]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Ruimte]]<br />
[[Categorie:Onderdeel van een kerkgebouw]]<br />
[[Categorie:Grafkelder| ]]</div>Colani