Colani op 6 mei 2023 om 05:09

2023-05-06T05:09:48Z

Nieuwe pagina

{{Infobox historisch land
| Naam in Landstaal =(Gefürsteter) Grafschaft Nassau<br>Fürstentümer Nassau
| Status =Onderdeel van het [[Heilige Roomse Rijk]]
| Voor1 =Prinsbisdom Worms
| Vlag_Voor1 =Worms-Bistum.png
| Na1 =Vorstendom Nassau-Oranje-Fulda
| Vlag_Na1 =Wappen Nassau-Fulda.svg
| Jaar van ontstaan =1125
| Jaar van afloop =1806
| Vlag =
| Vlagartikel =
| Wapen =[[Bestand:Arms of Nassau.svg|125px]]
| Wapenartikel =
| Kaart =Atlas Van der Hagen-KW1049B10 087-NASSOVIA Comitatus.jpg
| Kaartjaar =1630
| Hoofdstad =[[Nassau (Lahn)|Nassau]]
| Oppervlakte =
| Bevolking =
| Munteenheid =
| Talen =
| Religie =
| Regeringsvorm =
| Staatshoofd =
| Legislatuur =
| Dynastie =
}}
Het '''graafschap Nassau''' was een [[Graaf (titel)|graafschap]] in het [[Heilige Roomse Rijk]]. Het territorium omvatte delen van de huidige bondslanden [[Hessen]] en [[Rijnland-Palts]] in het westen van [[Duitsland]]. Het gebied wordt in twee vrijwel gelijke delen verdeeld door de rivier de [[Lahn]]. In het zuiden bevindt zich het [[Taunus]]gebergte.

De eerste graaf van Nassau was [[Walram I van Nassau|Walram I]] (gestorven [[1198]]), een telg uit het geslacht der graven van [[Laurenburg]]. Zijn kleinzoons [[Walram II van Nassau|Walram II]] en [[Otto I van Nassau|Otto I]] regeerden vanaf [[1247]] samen, maar verdeelden het graafschap in [[1255]] in het gebied links van de Lahn (residentie: [[Wiesbaden]]) en het gebied rechts van de Lahn (residentie: [[Siegen]]). Zo ontstonden de [[Lijst van heersers van Nassau#Walramse linie|Walramse]] en [[Lijst van heersers van Nassau#Ottoonse linie|Ottoonse linie]] van het [[huis Nassau]].

==De Walramse linie==
Walrams zoon [[Adolf van Nassau (rooms-koning)|Adolf]] was van [[1292]] tot [[1298]] Duits koning. Onder zijn nakomelingen werd het Walramse Nassau diverse malen verdeeld, maar in [[1605]] onder [[Lodewijk II van Nassau-Saarbrücken]] grotendeels weer herenigd. Kort na zijn dood volgden echter weer nieuwe delingen die resulteerden in de takken [[Nassau-Weilburg]], [[Nassau-Ottweiler]], [[Nassau-Usingen]], [[Nassau-Idstein]] en [[Nassau-Saarbrücken]]. De laatste twee werden in [[1688]] in de [[rijksvorst]]enstand verheven.

[[Afbeelding:Nassau1812.jpg|thumb|left|Het hertogdom Nassau in 1812]]
De begin [[19e eeuw]] resterende linies Usingen en Weilburg verloren in [[1801]] hun territoria op de linker Rijnoever aan [[Frankrijk]], maar werden bij de ''[[Reichsdeputationshauptschluss]]'' in [[1803]] gecompenseerd met andere gebieden. De vorsten [[Frederik Willem van Nassau-Weilburg]] en [[Frederik August van Nassau-Usingen]] namen in [[1806]] deel aan de [[Rijnbond (1806)|Rijnbond]], waarbij Frederik August de hertogstitel ontving. De gebieden die zij daarbij moesten afstaan aan het [[groothertogdom Berg]] werden gecompenseerd met gebieden van de Ottoonse linie. Frederik August regeerde samen met Frederik Willem over het [[hertogdom Nassau]]. Nadat met hem de linie Nassau-Usingen uitstierf, verviel het gehele gebied aan Frederik Willems zoon [[Willem van Nassau (1792-1839)|Willem]], die het land door ruil met [[Pruisen]] uitbreidde met de Ottoonse gebieden [[Diez|Dietz]], [[Hadamar]], [[Nassau-Dillenburg|Dillenburg]] en [[Nassau-Beilstein|Beilstein]]. Hij nam in [[1836]] deel aan de [[Zollverein]].

Willems zoon en opvolger [[Adolf van Luxemburg|Adolf]] stond na het [[revolutiejaar 1848]] een Kamer van Afgevaardigden met algemeen kiesrecht toe. Hij nam in [[1866]] aan Oostenrijkse zijde deel aan de [[Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog]] met als gevolg dat zijn land op [[8 oktober]] van dat jaar door Pruisen werd geannexeerd. Daarna maakte het deel uit van de Pruisische provincie [[Hessen-Nassau]]. Adolf volgde in [[1890]] [[Willem III der Nederlanden]] uit de Ottoonse linie op als groothertog van [[Luxemburg (land)|Luxemburg]].

==De Ottoonse linie==
Ook de Ottoonse linie van huis Nassau splitste zich in allerlei linies, waaronder [[Nassau-Dillenburg]], [[Nassau-Hadamar]], [[Nassau-Dietz]], [[Nassau-Beilstein]] en [[Nassau-Siegen]]. Het geslacht verwierf in de loop der tijd allerlei bezittingen in de [[Lage Landen (staatkunde)|Nederlanden]] en werd zo tot een van de belangrijkste Nederlandse families. Midden [[16e eeuw]] vielen de Nederlandse, Franse en Duitse bezittingen van het geslacht alle toe aan [[Willem van Oranje|Willem de Zwijger]], die de Duitse gebieden echter afstond aan zijn broer [[Jan VI van Nassau-Dillenburg|Jan de Oude]]. Na diens dood werd het Ottoonse Nassau verdeeld in de linies Nassau-Siegen (uitgestorven 1743), Nassau-Dillenburg (uitgestorven 1739), Nassau-Beilstein (na de dood van [[Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg]] samengevoegd met Nassau-Dillenburg), Nassau-Hadamar (uitgestorven 1711) en [[Nassau-Dietz]]. Met Willem de Zwijger ontstond de tak [[Oranje-Nassau]], die echter in [[1702]] met koning-stadhouder [[Willem III van Oranje-Nassau|Willem III]] uitstierf. Zowel de Nederlandse als Duitse Nassause gebieden, alsmede de titel [[prins van Oranje]], kwamen nu toe aan [[Johan Willem Friso van Nassau-Dietz]] als heerser van het [[vorstendom Nassau-Oranje]]. Zijn kleinzoon [[Willem V van Oranje-Nassau|Willem V]] verloor in [[1795]] zijn Nederlandse gebieden aan [[Frankrijk]], maar werd in [[1802]] gecompenseerd met [[rijksstad Dortmund|Dortmund]], [[Abdij van Corvey|Corvey]], [[prinsbisdom Fulda|Fulda]] en [[abdij Weingarten|Weingarten]]. Deze gebieden vormden het [[vorstendom Nassau-Oranje-Fulda]]. Zijn zoon [[Willem I der Nederlanden|Willem VI]] verloor deze in [[1806]] daar hij weigerde toe te treden tot de [[Rijnbond van 1806|Rijnbond]]. Hij werd echter in [[1813]] als Willem I soeverein vorst en in [[1815]] koning der [[Verenigd Koninkrijk der Nederlanden|Nederlanden]]. Het [[Congres van Wenen]] stelde hem voor het verlies van zijn Duitse gebieden in 1815 schadeloos met het [[Luxemburg (land)|groothertogdom Luxemburg]].

==Zie ook==
* [[Hertogdom Nassau]]
* [[Huis Nassau]]
* [[Lijst van heersers over Nassau]]
* [[Wapen van Nassau]]

[[Categorie:Geschiedenis van Hessen]]
[[Categorie:Geschiedenis van Rijnland-Palts]]
[[Categorie:Graaf van Nassau| Graaf]]
[[Categorie:Historisch land in Duitsland|Nassau]]
[[Categorie:Huis Nassau| Graaf]]

Graafschap Nassau - Bewerkingsoverzicht

Colani op 6 mei 2023 om 05:09