https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Gouden_schildGouden schild - Bewerkingsoverzicht2026-04-19T17:05:18ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Gouden_schild&diff=16983&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2023-03-06T07:25:16Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Gouden schild.jpg|thumb|right|300px|Gouden schild of clinckaert van graaf Willem IV van Holland, geslagen in 1411 te Dordrecht. Voorzijde: graaf zittend op een gotische zetel, met zwaard in de rechterhand en zijn linkerhand rustend op een wapenschild van Holland-Beieren, binnen het omschrift: GVILLELM DVX COM HOLAND Z ZEL. Keerzijde: gebloemd kruis met omschrift: XPC VINCIT XPC REGNAT XPC IMPERAT. Vertaald: Christus overwint, Christus heerst, Christus gebiedt. (privécollectie)]]<br />
Het '''gouden schild''' is Nederlands oudste [[goud|gouden]] [[munt (betaalmiddel)|munt]] die in grote aantallen is aangemunt en die in de [[14e eeuw|14e]]- en [[15e eeuw]] een [[standaardmunt]] en [[rekeneenheid]] werd. Het schild dankt zijn naam aan het [[wapen (heraldiek)|wapenschild]] van de [[muntheer]], dat op de voorzijde is afgebeeld.<br />
== Écu d’or ==<br />
Het gouden schild is een van oorsprong [[Frankrijk|Franse]] munt. Onder koning [[Filips VI van Frankrijk]] werd deze in 1337 onder de naam [[écu|''écu d’or'']] ingevoerd met een goudgehalte van 4,39 gram (23½ [[karaat (gehalte)|karaat]]). Een jaar later al verschenen op naam van [[Lodewijk I van Vlaanderen]] de eerste ''gouden schilden'' van het [[Graafschap Vlaanderen]]. [[Jan III van Brabant]] volgde in 1343 met het z.g. ''Antwerpse schild''.<br />
<br />
== Clinckaert ==<br />
In 1354 werd het gouden schild ingevoerd in het [[Graafschap Holland]] onder graaf [[Willem V van Holland|Willem V]]. Onder zijn opvolger [[Albrecht van Beieren (1336-1404)]] daalde zowel goudinhoud als totaalgewicht. Deze latere versies van het Hollandse schild werden '''clinckaert''' genoemd, naar de heldere klank die een munt van dit gehalte gaf bij het neervallen. De clinckaert van [[Willem VI van Holland|Willem VI]] uit 1411 van 3,765 gram had een goudgehalte van 2,85 gram (18 karaat). Tijdens [[Jacoba van Beieren]] en [[Filips de Goede]] daalde het goudgehalte in 1429 tot 15 karaat. <br />
== Eenheidsmunt ==<br />
Ondertussen gingen steeds meer vorsten in de [[Geschiedenis van de Nederlanden in de Middeleeuwen|Lage Landen]] over tot navolging van het gouden schild, o.m. de [[Hertogdom Gelre|hertog van Gelre]], de [[Sticht Utrecht|bisschoppen van Utrecht]] en [[Prinsbisdom Luik|Luik]] en de [[Hertogdom Luxemburg|hertog van Luxemburg]]. Door deze algemene verspreiding werd het gouden schild in de 14e eeuw de omrekenfactor waarmee de koers van lokale munten werd bepaald. Als rekeneenheid telde het schild in de 14e eeuw aanvankelijk voor 24 [[Groot (munt)|groot]], vanaf de 2e helft van de 15e eeuw voor 1½ [[Geschiedenis van de Nederlandse gulden|gulden]] of 30 [[stuiver]]. Tot in de [[16e eeuw]] bleven in de Lage Landen gouden schilden in omloop, tot onder [[keizer Karel V]] in 1521 de [[Carolusgulden]] van 20 stuiver als eenheidsmunt werd vastgesteld.<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Geschiedenis van de Nederlandse gulden]]<br />
* [[Lijst van oude muntsoorten in de Lage Landen]]<br />
<br />
{{Appendix|1=Bronnen|2=<br />
* {{aut|Beek, Bert van}} e.a., Geld door de eeuwen heen. Geschiedenis van het geld in de lage landen, Amsterdam 1984.<br />
* {{aut|Gelder, Enno van}}, De Nederlandse munten (4e druk), Utrecht 1970.<br />
* {{aut|Stichting Nederlandse Penningkabinetten SNP}}, Muntenenpapiergeld.nl.<br />
{{References}}<br />
}}<br />
[[Categorie:Nederlandse munt]]<br />
[[Categorie:Historische munteenheid]]<br />
[[Categorie:Gouden munt]]</div>Colani