Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-10-29T13:37:46Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Torun ss Johns vaulting big.jpg|thumb|Stergewelf met gewelfribben in de kerk van [[Toruń]]]]

Een '''gewelfrib''' of '''gewelfribbe''', kortweg '''rib''' of '''ribbe''', is een stenen strook aan de onderzijde van een [[gewelf]] die vaak gekromd en lang is. De gewelfribben vormen vaak een boog om het gewicht van het gewelf met de [[gewelfkap]]pen te dragen en te concentreren op de omliggende [[Zuil (bouwkunde)|pijlers]], kolommen, [[pilaster]]s en muren. Dit zijn dragende ribben. Daarnaast bestaan er ook hulpribben of sierribben: ribben die louter als doel hebben om het ribbenpatroon sierlijker te maken. Een gewelf met ribben heet een [[ribgewelf]].

Reeds in de [[romano-gotiek]] werden er ribben toegepast in de constructie van gewelven. Zij hadden echter nog geen dragende functie en werden toegepast als sierribben. In de [[Gotische architectuur|gotiek]] werden de gewelfribben wel gebruikt als dragende functie. Daarbij werden de graten van de [[romaanse architectuur|romaanse]] [[graatgewelf|graatgewelven]] ondersteunt door ribben, waardoor er [[ribgewelf|ribgewelven]] ontstonden. Het [[Gotiek (bouwkunst)|vroeggotische]] [[kruisribgewelf]] brengt het grootste gedeelte van het gewicht van het gewelf over op de ribben, die op hun beurt weer rusten op de [[kapiteel|kapitelen]] van de pijlers en zijmuren. Door deze constructie konden er tussen de muurdelen steeds grotere vensters worden toegepast. In de late gotiek worden er steeds meer sierribben en hulpribben toegepast in [[stergewelf|stergewelven]] en [[netgewelf|netgewelven]]. De aanvullende ribben die deze gewelven hebben, de hulpribben of steekribben, worden de [[tierceron]]s en [[Lierne (bouwkunde)|liernes]] genoemd. Behalve de uitgebreidere toepassing van ribben, krijgen de ribben zelf ook een sierlijker uiterlijk door het rijkere profiel.

In late gotiek kunnen de [[Tenietlopende gewelfrib|gewelfribben ook tenietlopen]].

Ribgewelven waarin gewelfribben zijn toegepast zijn onder meer het [[kruisribgewelf]], het [[waaiergewelf]], het [[stergewelf]] en het [[netgewelf]].

In de meeste gevallen vormen de dragende ribben ieder een [[diagonaalrib]].

{{Appendix|2=
* [http://www.documentatie.org/uds4/dbdropdownvolgende.asp?search=Gewelfrib Gewelfrib]
* [http://www.architectenweb.nl/aweb/archipedia/archipedia.asp?ID=8804 Gewelfrib]
* [http://www.joostdevree.nl/shtmls/rib.shtml Rib]
}}

[[Categorie:Gewelf]]

Gewelfrib - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd