Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-04-07T08:01:04Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Calledulcechacon.jpg|thumb|Straatnaambord in [[Sevilla (stad)|Sevilla]], met vervanging van de oude naam ingevolge de ''[[Ley de Memoria Histórica]]''.]]
'''Geschiedenispolitiek''' is het uitoefenen van [[politiek]]e invloed op de studie, de interpretatie en het benadrukken of juist verzwijgen van gebeurtenissen uit het verleden. Die invloed uit zich niet alleen in formele besluiten, maar ook in de communicatie door bewindvoerders in toespraken en geschriften,<ref name="deseure">{{Citeer web |url=https://www.journalbelgianhistory.be/en/system/files/edition_data/articlepdf/Doctorat_Deseure_2012_2_3.pdf |titel= Een bruikbaar verleden. Geschiedenispolitiek in België tijdens de Franse periode |auteur= B. Lesure|uitgever= |datum= 2011|bezochtdatum=16 maart 2021 }}</ref> en in officiële herdenkingen en monumenten. Op die manier kan het beleid (mee-) bepalen hoe de geschiedenis in het [[collectief geheugen]] geschreven en doorgegeven wordt. Vooral sedert de [[21e eeuw|eeuwwisseling]] is geschiedenispolitiek ook meer wetenschappelijk onderzocht.<ref name="leiden2015">{{Citeer web |url=https://studiegids.universiteitleiden.nl/courses/52079/de-kracht-van-de-geschiedenis-herinneringspolitiek-in-vroegmodern-europa |titel=De kracht van de geschiedenis: herinneringspolitiek in vroegmodern Europa |auteur= |uitgever=[[Universiteit Leiden]] |datum= 2015-2016|bezochtdatum=5 april 2021 }}</ref><ref name="beyen">{{Citeer web |url= https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2004_num_82_4_4878_t1_1140_0000_2|archiefurl =https://web.archive.org/web/20190608102426/https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2004_num_82_4_4878_t1_1140_0000_2 | archiefdatum =8 juni 2019 |titel=Marnix Beyen. Oorlog en verleden. Nationale geschiedenis in België en Nederland, 1938-1947 |auteur= |uitgever=[[Revue Belge de Philologie et d'Histoire|Belgisch Tijdschrift voor Filologie en Geschiedenis]] (tome 82, fasc. 4, 2004)|datum= 2004|bezochtdatum= }}</ref>

Traditioneel wordt politieke sturing van de [[geschiedschrijving]] geassocieerd met [[Totalitarisme|totalitaire regimes]] die via deze vorm van [[Propaganda (communicatie)|propaganda]] een specifieke versie van de geschiedenis opleggen, om concurrerende perspectieven over het verleden te elimineren. Deze "autoritaire geschiedenispolitiek" zou dan staan tegenover een "democratische herinneringscultuur", met volgens sommige historici de [[Canon (cultuur)|culturele canon]] als een tussenvorm.<ref>{{Citeer web |url= https://www.uu.nl/sites/default/files/gw_jonker_ed_oratie_definitief.pdf |titel=Ordentelijke geschiedenis. Herinnering, ethiek en geschiedwetenschap |auteur=Ed Jonker |uitgever=[[Universiteit Utrecht]] |datum=26 mei 2008 |bezochtdatum=5 april 2021 }}</ref> Maar ook al in [[Vroegmoderne Tijd|vroegmodern Europa]] was het verleden een belangrijke bron van autoriteit en legitimiteit.<ref name="leiden2015" /> Soms wordt geschiedenispolitiek officieel beleid om met een omstreden verleden in het reine te komen, zoals [[Duitsland]] na de [[Tweede Wereldoorlog]], of de ''[[Ley de Memoria Histórica|Spaanse Wet van 2007 op de historische herinnering]]'' om de slachtoffers van de [[Spaanse Burgeroorlog]] in eer te herstellen.

==Naar land==
===Australië===
In [[Australië (land)|Australië]] is een permanent debat gaande, de ''History Wars'' (“geschiedenisoorlogen”), over de interpretatie van de geschiedenis van de Britse kolonisatie van Australië en de ontwikkeling van de hedendaagse Australische samenleving, vooral met betrekking tot de impact op de [[Aborigines (Australië)|Aborigines]] en [[Straat Torres-eilanders]]. De discussie kreeg een semi-officieel karakter met de publicatie van de ''Indigenous Terminology'' (“inheemse terminologie”) door de [[Universiteit van Nieuw-Zuid-Wales]].<ref name="NSWterm">{{en}}{{Citeer web |url=https://teaching.unsw.edu.au/indigenous-terminology |archiefurl =https://web.archive.org/web/20210304235041/https://teaching.unsw.edu.au/indigenous-terminology | archiefdatum =4 maart 2021 |titel=Indigenous Terminology |auteur= |uitgever= |datum= |bezochtdatum= }}</ref> Daarin werd voorgesteld termen als "settlement" te vervangen door "colonisation" of "occupation", en “de Aborigines hebben 40.000 jaar in Australië gewoond" te vervangen door "…sinds het begin der tijden" (omdat dit door hen zo ervaren wordt). De nieuwe terminologie werd in de conservatieve pers afgewezen, wegens “al te [[Politieke correctheid|politiek correct]]”.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.theguardian.com/australia-news/postcolonial-blog/2016/mar/30/its-not-politically-correct-to-say-australia-was-invaded-its-history |titel=It's not 'politically correct' to say Australia was invaded, it's history |auteur=Paul Daley |uitgever= |datum=30 mei 2016 |bezochtdatum=12 maart 2021 }}</ref>

===België===
Reeds onder het [[Franse Tijd in België|Franse regime]] (1794-1815) werd van overheidswege de geschiedenis geherinterpreteerd.<ref name="deseure" /> Het Franse beleid evolueerde van een antihistorische houding, in de revolutionaire periode, tot een traditionalisme dat het regime – van [[Napoleon Bonaparte]] – moest legitimeren, en continuïteit suggereren met het [[ancien régime]].<ref name="deseure" /> Tijdens de [[Belgi%C3%AB_in_de_Tweede_Wereldoorlog#Duits_bestuur|bezetting]] (1940-1944) voerde de Duitse overheid een geschiedenispolitiek waarin de premoderne traditie wordt opgehemeld, en 'cultuurbeschermende' maatregelen worden genomen. Maar de pogingen om een nieuw geschiedenisbeeld ingang te doen vinden, leidden integendeel juist tot een heropflakkering van de oude, romantisch-patriottische idealen.<ref name="beyen" />

In de 21e eeuw werd een beweging merkbaar naar het herschrijven van de Belgische koloniale geschiedenis, die uitmondde in het debat rond de [[Belgische excuses aan Congo]].<ref name="MO2020">{{Citeer web |url=https://www.mo.be/interview/60-jaar-na-de-onafhankelijkheid-de-manier-waarop-belgi-naar-het-koloniale-verleden-kijken |titel=‘Er is een probleem met het koloniaal verleden van België. Doe er iets mee’ |auteur= |uitgever=[[MO*]] |datum=30 juni 2020 |bezochtdatum=16 maart 2021 }}</ref>

===China===
{{zie ook|Zie ook: [[Chinese_historiografie#Marxistische_geschiedopvatting|Chinese historiografie]].}}
De politieke betekenis van de geschiedschrijving past in een lange [[China|Chinese]] traditie, waar de geschiedschrijver behoorde tot een geletterde elite in dienst van de keizer.<ref name="deweerdt">{{Citeer web |url=https://www.universiteitleiden.nl/wetenschapsdossiers/azie/burgerschap-identiteitsvorming-door-geschiedschrijving |archiefurl =https://web.archive.org/web/20200904071233/https://www.universiteitleiden.nl/wetenschapsdossiers/azie/burgerschap-identiteitsvorming-door-geschiedschrijving | archiefdatum = 4 september 2020 |titel=Burgerschap: identiteitsvorming door geschiedschrijving |auteur=Hilde De Weerdt |uitgever= [[Universiteit Leiden]]|datum= |bezochtdatum=12 maart 2021 }}</ref> In 2021 riep de Chinese overheid het publiek op om uitingen van “historisch nihilisme” te rapporteren. Daarmee wordt elke publieke twijfel en scepsis bedoeld, met name op de [[sociale media]], over de versie van de [[Communistische Partij van China|Chinese Communistische Partij]] van gebeurtenissen uit het verleden.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/world/china/china-launches-hotline-netizens-report-illegal-history-comments-2021-04-11/ |titel=China launches hotline for netizens to report 'illegal' history comments |auteur= |uitgever=[[Reuters]] |datum= 11 april 2021|bezochtdatum=16 april 2021 }}</ref>

===Duitsland===
{{zie ook|Zie ook: [[Kulturkampf]] ([[1870-1879]]) en [[Historikerstreit]] ([[1980-1989]])}}
In Duitsland werd de term ''Geschichtspolitik'' eind de [[1980-1989|jaren 1980]] geïntroduceerd door de Duitse bondskanselier [[Helmut Kohl]], tijdens de discussies van de [[Historikerstreit]] over hoe het land best het [[Nazi-Duitsland|nazi-verleden]] kon herdenken. In een beroemde toespraak in [[1985]] noemde [[Bondspresident van Duitsland|bondspresident]] [[Richard von Weizsäcker]] de [[Einde_van_de_Tweede_Wereldoorlog_in_Europa#7_mei_1945|Duitse capitulatie in 1945]] geen nederlaag, maar [[Richard_von_Weizs%C3%A4cker#Politiek|een bevrijding]]. Op de eerste officiële "dag van de herdenking voor slachtoffers van het nationaal-socialisme", op 20 januari 1996, stelde bondspresident [[Roman Herzog]] dat "herinnering ons kracht geeft, omdat het ons helpt te behoden tegen dwalingen”. Bondskanselier [[Gerhard Schröder]] nuanceerde dit echter, met de opmerking dat Duitsers “vooruit moeten kijken, zonder het verleden te vergeten”.<ref name="buruma1998">{{en}}{{Citeer web |url= https://www.nytimes.com/1998/12/29/opinion/war-guilt-and-the-difference-between-germany-and-japan.html |archiefurl = https://web.archive.org/web/20200209013153/https://www.nytimes.com/1998/12/29/opinion/war-guilt-and-the-difference-between-germany-and-japan.html | archiefdatum =9 februari 2020 |titel=War Guilt, and the Difference Between Germany and Japan |auteur= [[Ian Buruma]]|uitgever=[[The New York Times]] |datum=29 december 1998 |bezochtdatum= }}</ref>

Officiële voorbeelden van ''Geschichtspolitik'' kwamen tot uiting in nationale monumenten zoals het [[Holocaustmonument]] in hartje [[Berlijn]], en opnieuw in de opeenvolgende interpretaties van het [[Neue Wache]]-monument. Een ander aspect van officiële geschiedenisinterpretatie is de discussie rond de buitenlandse operaties van de [[Bundeswehr]].

===Polen===
In [[Polen]] werd de geschiedenisinterpretatie een staatszaak toen in 2015 officieel werd gestart met de "Strategie van de Poolse historische politiek" ([[Pools]] ''Strategia Polskiej Polityki Historycznej''), met als doel “het beschermen van de "goede naam" van de Poolse natie. Want wanneer we als natie verzwakken, zullen we als staat verdwijnen”. President [[Andrzej Duda]] kondigde aan dat "het uitvoeren van de historische politiek een van de belangrijkste activiteiten van de president is".<ref>{{pl}}{{Citeer web |url=https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/art,67,musimy-ksztaltowac-postawy-obywatelskie-i-patriotyczne.html |titel= Polityka historyczna służy budowaniu potencjału państwa|auteur= |uitgever= |datum=17 november 2015 |bezochtdatum= 11 maart 2021}}</ref>

===Rusland===
De legitimiteit van het [[Marxistisch-leninistische staat|communistische regime]] was gebaseerd op de [[Stalinisme|stalinistische]] opvatting van de geschiedenis. Tijdens de [[perestrojka]]-periode (1985-1990) werd die visie ondermijnd door een radicale herinterpretatie van het [[Sovjet-Unie|Sovjet]]-verleden. Maar na de [[val van het communisme]] verloor de geschiedenis haar aantrekkingskracht. Pas onder het presidentschap van [[Vladimir Poetin]] werd vanuit de overheid de “verdediging” van het nationale verleden tegen de “ontkenners” opnieuw beschouwd als de basis van nationale samenhorigheid in [[Rusland]].<ref name="hist2011">{{en}}{{Citeer web |url=https://www.historians.org/publications-and-directories/perspectives-on-history/january-2011/the-armored-train-of-memory-the-politics-of-history-in-post-soviet-russia |archiefurl = https://web.archive.org/web/20201031085234/https://www.historians.org/publications-and-directories/perspectives-on-history/january-2011/the-armored-train-of-memory-the-politics-of-history-in-post-soviet-russia | archiefdatum =31 oktober 2020 |titel="THE ARMORED TRAIN OF MEMORY": THE POLITICS OF HISTORY IN POST-SOVIET RUSSIA |auteur= Nikolay Koposov |uitgever=[[American Historical Association]] |datum=1 januari 2011 |bezochtdatum= }}</ref> In 2000 werd het [[volkslied van de Sovjet-Unie]], met aangepaste tekst, in ere hersteld.<ref>{{Citeer web |url=https://www.niod.nl/nl/nieuws/lezing-arseni-roginski-jaren-sovjetterreur-en-nog-geen-daders |titel=Lezing Arseni Roginski: Jaren Sovjetterreur - en nog geen daders |auteur=Arseni Roginski |uitgever=[[NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies|NIOD]] |datum=12 november 2013 |bezochtdatum=5 april 2021}}</ref>

===Spanje===
{{zie ook|Zie ook: [[Ley de Memoria Histórica]].}}
Pas in het begin van de [[21e eeuw]] begon [[Spanje]] in het reine te komen met de ingrijpende gevolgen van de [[Spaanse Burgeroorlog|burgeroorlog]] en de dictatuur van [[Francisco Franco|Franco]]. In 2007 kwam de [[Ley de Memoria Histórica]] (Wet op de historische herinnering) tot stand, maar ook nadien werd de uitvoering ervan bemoeilijkt door politieke tegenstanders.

===Uruguay===
Het land kende een [[Uruguay#Geschiedenis|harde dicatuur van 1973 tot 1985]], met een uitzonderlijk hoog aantal politieke gevangenen en vluchtelingen. Honderden Uruguayanen verdwenen spoorloos. Ondanks de nefaste invloed van deze lange episode op het culturele, politieke, economische en sociale weefsel van Uruguay, promootte de elite van 1985 tot 2000 een officieel beleid van ontkenning en straffeloosheid, en verbood het elk publiek debat, in naam van de “verzoening”.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.cambriapress.com/pub.cfm?bid=653 |titel=State Terrorism and the Politics of Memory in Latin America: Transmissions Across The Generations of Post-Dictatorship Uruguay, 1984–2004 by Gabriela Fried Amilivia |auteur= Gabriela Fried Amilivia |uitgever= |datum=april 2016 |bezochtdatum=12 maart 2021 }}</ref>

===Verenigde Staten===
In de [[Verenigde Staten]] woedt al generaties lang een “cultuuroorlog”<ref>{{Citeer web |url=http://radio.nl/27474/de-cultuuroorlog-in-de-vs-81a |titel=De cultuuroorlog in de VS (81a) |auteur= |uitgever= |datum=28 februari 2006 |bezochtdatum=12 maart 2021 }}</ref> tussen [[traditioneel conservatisme|traditioneel]] en [[Amerikaans conservatisme|hedendaags conservatisme]] enerzijds, en [[progressivisme]] en [[Modern liberalisme in de Verenigde Staten|liberalisme]], die tot uiting komt in heftige politieke debatten en hetzes zoals in 2014 [[gamergate]].

==Zie ook==
* [[Canon (cultuur)]]
* [[Canon van Nederland]]

{{Appendix|1=alles|2=
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Politics of memory|oldid=1008015546|datum=20210312}}
{{References}}
}}

[[Categorie:Geschiedenis]]
[[Categorie:Politiek]]

Geschiedenispolitiek - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd