Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-11-23T15:03:04Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| naam = Gerard I "Flamens"
| leven = ca. 970 - na 1042<ref name=WIN>Jahn & Van Winter (2003) baseerden zich wat betreft de Flamenses op verschillende brochures van Verdonk. Verdonk ging ervan uit dat het in de getuigenvermelding 1033 en in die van 1042 niet om dezelfde Gerard zou gaan. Dat is in Jongbloed (2008) p. 41-44 weerlegd, waarmee vastgesteld is dat Gerard na 1042 moet zijn overleden. In Van Winter (2013) p. 18 en p. 336 noot 7 volgt Van Winter Jongbloed.</ref>
| functie = [[Huis Gelre#Lijst van graven en hertogen van Gelre en graven van Zutphen vanaf 1138|Heer van Wassenberg]]
| periode = 1033- na 1042
| voorganger =
| opvolger = [[Gerard II Flamens]]
| vader = Mogelijk Rodger van Kamerijk<ref>Jongbloed (2008), p. 69, ''Tabel Van 'Flamenses' tot 'Gelre' in de elfde eeuw''</ref>
| moeder = NN
| partner = onbekend
}}
'''Gerard I Flamens''' (ca. 970 - na 1042)<ref name=WIN/>, ook wel bekend als '''Gerard de Vlaming''', '''Gerard I van Wassenberg''' en '''Gerard van Antoing''',<ref>Jahn & Van Winter (2003), p. 33</ref><ref>[https://www.meertens.knaw.nl/nfb/detail_naam.php?gba_naam=vlaming&nfd_naam=Vlaming&info=documentatie&operator=eq&taal= Nederlandse Familienamenbank ''Vlaming'']</ref> was volgens de ''[[Annales Rodenses]]'' een verwant van [[Ailbertus van Antoing]], die in 1104 de [[Abdij Rolduc]] stichtte, en diens broers Theyemo en Walger. Mogelijk was hij verwant aan graaf Arnold van [[Valenciennes]].<ref>{{Aut|Merckens, О.}} (1943) ''Die Ahnenstämme „von Cleve" und „von Heinsberg"'' (Rheydt Wuppertal/Elberfeld) p. 74, noot 6]</ref> De Flamenses waren de voorlopers van de graven, later hertogen van Gelre.

== Geschiedenis ==
Gerard was mogelijk afkomstig uit de omgeving van Antoing bij [[Doornik en het Doornikse|Doornik]] op de rechter Schelde-oever,<ref>Jahn & Van Winter (2003) p. 33</ref> en vluchtte rond 1033 uit Vlaanderen, waarna de keizer zich over hem ontfermde. Volgens de ''Annales Rodenses'' wordt hij door de keizer 'bij Wassenberg geplaatst'.<ref>''Annales Rodenses' (= {{Aut|L. Augustus - J.T.J. Jamar}} (edd. tradd.), ''Annales Rodenses. Kroniek van Kloosterrade'', Maastricht, 1995, p. [https://www.dbnl.org/tekst/jama004anna01_01/jama004anna01_01_0005.php#097 69]).</ref> Er wordt niet vermeld dat hij graafrechtelijke bevoegdheden over Wassenberg krijgt. Hij kreeg zoveel land toebedeeld dat zijn nakomelingen vorst van de streek zouden worden. Het is niet meer na te gaan welke goederen hij toebedeeld kreeg, maar in ieder geval het eigengoed of ''[[allodium]]'' [[Wassenberg]]. Hij is een van de voorvaderen van de graven en hertogen van Gelre.<ref>Noordzij (2009), p. 134, {{Aut|Verdonk, Henk}} (1992) ''De oorsprong der graven van Gelre'', Brochure nr. 7, p. 20-23.</ref>

[[Antoing]] lag aan de Schelde in de [[Markgraafschap Ename|mark Ename]] aan de uiterste westelijke grens van het [[Heilige Roomse Rijk]]. Omdat [[Boudewijn IV van Vlaanderen|Boudewijn IV]] hun gebieden had veroverd wendden Gerard en zijn broer [[Rutger I van Kleef|Rutger]] zich in 1021 tot keizer [[Keizer Hendrik II de Heilige|Hendrik II]]. Daar klaagden ze dat ze slachtoffer waren geworden van de door het Rijk aan [[Graafschap Vlaanderen|Vlaanderen]] verloren gegane gebieden in de zuidelijke mark Ename, die later met andere naburige gebieden het [[graafschap Henegouwen]] zouden vormen.

Gerard kreeg ter compensatie het gebied [[Wassenberg]] waar hij als Gerard I "Flamens" ('de Vlaming')<ref>[http://books.google.nl/books?id=EhuIhTLIBvQC&pg=PA105 ''La Chronique de Saint-Hubert'', p. 105], [https://web.archive.org/web/20150214004622/http://home.online.nl/dorpsraadrandwijk/documenten/gelre.doc Gelre.doc]: ''Het is natuurlijk niet onaardig dat zo'n schimmige gestalte op grond van de bijnaam ''Flamens' van enkele geschiedschrijvers een vlammend rode haardos heeft gekregen, maar ten langen leste zijn de geleerden het er toch bijna over eens geworden dat ''Flamens'' of ''Flamensis'' niet op de kleur van de haren slaat, maar op de Vlaamse afkomst van de man.''</ref> stamvader van het [[huis Gelre]] werd en zijn broer Rutger het gebied [[Graafschap Kleef|Kleef]] kreeg, waar hij stamvader werd van het eerste [[Lijst van heersers van Kleef|huis Kleef]], dat in 1368 in de mannelijke lijn zou uitsterven. Deze gebieden waren na de moord van [[Adela van Hamaland]] op [[Wichman van Vreden (Wichman III)|Wichman van Vreden]] (wiens goederen aansloten op [[Hamaland]]) vrij gekomen. Hierdoor kwam het goed van Wichman vrij en werd het gebied van Adela en haar echtgenoot [[Balderik van Duffelgouw|Balderik]] (graaf van Drenthe en Salland) door de keizer geconfisqueerd.

Gerard werd door zijn zoon [[Gerard II Flamens]] opgevolgd.<ref>In sommige genealogieën worden Gerard I en II, of Gerard II en III ook wel als eenzelfde persoon beschouwd. In de ''Annales Rodenses'' worden Gerard 'de Lange' en zijn broer Hendrik van Kriekenbeek, samen met hun neven Gozewijn van Heinsberg en Dirk van Kleef, die alle vier dan (1104) nog in leven zijn, ''pronepotes'' (achterkleinzoons) genoemd. Er moeten tussen Gerard van Antoing en Gerard 'de Lange' dus nog twee mannen genaamd Gerard zitten.</ref> Gerard II was met een dochter van [[Diederik van Hamaland]] (zoon van Adela en haar eerste echtgenoot [[Immed IV van Hamaland|Immed IV]] en kleinzoon van [[Wichman IV|Wichman van Hamaland]] en [[Liutgard van Vlaanderen]]) getrouwd. Dit huwelijk versterkte zijn aanspraak op een deel van de geconfisqueerde gebieden.{{Bron?||2013|08|05}}

==Zie ook==
* [[Huis Gelre]]
* [[Huis Gelre#Lijst van graven en hertogen van Gelre en graven van Zutphen vanaf 1138|Lijst van Heersers over Gelre]]

== Externe link ==
* [https://web.archive.org/web/20160313024001/http://files.webklik.nl/user_files/2013_05/486293/The%20origins%20of%20BAC%203.pdf The origins of BAC(K)-3: ''Hochstaden / Wassenberg'']

{{Uitklappen
| achtergrond =
| titel = Flamenses uit het Huis Wassenberg
| afb =
| align =
| tekstgrootte= 90%
| inhoud = 
{{Stamboom/start}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | | | | RVK | | | |RVK=Mogelijk Rodger vm. 960, 983 {{huwelijk}} NN van Kamerijk}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | |,|-|-|^|-|-|.}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | GVA| | | | RVK |GVA='''<big>Gerard van Antoing</big>''' ca 970 - na 1042 {{huwelijk}} NN ook gen. Gerard Flamens afkomstig van Antoing bij Doornik Heer van Wassenberg verm. 1033 als getuige verm. 1042 als getuige stamvader van de graven van Gelre|RVK=<big>'''[[Rutger I van Kleef]]'''</big> ca. 980 - 1050 {{huwelijk}} NN Heer van Kleef stamvader van de graven van Kleef}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | |!| | | | | |!}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | G2F | | | | KLE |G2F='''<big>[[Gerard II Flamens]]</big>''' rond 1000 - voor 1052 {{huwelijk}} mogelijk een dochter Van Hamaland verm. 1042 als 'Gerardus Flamens'' (geen graaf) |KLE=uitgestorven in 1368 }}
{{Stamboom | | | | | |,|-|-|-|-|+|-|-|-|-|.| | | | | |}}
{{Stamboom | | | | | G3F | | | D1H | | | WBU | | |G3F='''<big>[[Gerard III Flamens]]</big>''' ca. 1025 - voor 1076 {{huwelijk}} ? dochter [[Hendrik I van Leuven]]|D1H='''<big>[[Diederik I Flamens|Diederik I van Heinsberg (Flamens)]]</big>''' rond 1030 - 1082 {{huwelijk}} NN gen. Dirk 'van de Veluwe' (gouw)graaf van de Veluwe|WBU='''<big>[[Willem van Gelre (bisschop)|Willem Hendrik]]</big>''' 1054 - 1076 bisschop van Utrecht }}
{{Stamboom | |,|-|-|-|(| | | | |)|-|-|-|-|.|}}
{{Stamboom | GDL | | HVK | | | GVH || | GOH |GDL='''<big>[[Gerard I van Gelre|Gerard IV Flamens]]</big>''' gen. Gerard 'de Lange' ca. 1068 - 1129 {{huwelijk}} Sophia N {{huwelijk}} [[Clementia van Poitiers|Clementia van Gleiberg]] vanaf 1096 '''graaf Gerard I van Gelre'''|HVK='''<big>[[Hendrik van Kriekenbeek]]</big>''' † voor 1124 verm. vanaf 1082 ''niet als graaf'' graaf van Kriekenbeek ''volgens Annales Rodenses''|GVH='''<big>[[Gosewijn I van Valkenburg-Heinsberg|Gozewijn I van Heinsberg]]</big>''' verm. vanaf 1085 - † 1128 {{Huwelijk}} Oda van Walbeck 1119 ''de castello Falcomonte'' door huwelijk Heer van Valkenburg stamvader '''Huis Heinsberg/Valkenburg'''|GOH='''<big>[[Gerard I van Heinsberg]]</big>''' † 1129/1130 {{Huwelijk}} NN tot zijn dood heer van Heinsberg 1118 samen met zijn broer Gosewijn voogd abdijen [[Basiliek van de H.H. Wiro, Plechelmus en Otgerus|St. Odilienburg]] en [[Abdij van Susteren|Susteren]]}}
{{Stamboom/eind}} 
}}

{{Appendix|2=
* {{Aut|Jahn, Ralph G. & Johanna Maria van Winter}} (2003) 'De genealogie van de graven en hertogen van Gelre' in: {{Aut|Jacobs, I.D. (eindred.)}} ''Het hertogdom Gelre: Geschiedenis, kunst en cultuur tussen Maas, Rijn en IJssel'', p. 33-34 (Uitgeverij Matrijs)
* {{Aut|Jongbloed, Hein H.}} (2008) 'De Flamenses in de elfde eeuw' in: ''BM Gelre Historisch Jaarboek voor Gelderland Deel XCIX'', p. 27-90, Tabel Van 'Flamenses' tot 'Gelre' in de elfde eeuw
* {{Aut|Noordzij, Aart}} (2009) ''Gelre. Dynastie, land en identiteit in de late middeleeuwen.'' ( GELRE Vereniging tot beoefening van de Geldersche geschiedenis, oudheidkunde en recht), proefschrift
* [https://www.academia.edu/5108831/Gelderse_adel_druk_2 {{Aut|Winter, Johanna Maria van}} (2013) 'Adel en ridderschap in Gelre, tiende tot dertiende eeuw' in: {{Aut|Ingrid d. Jacobs (eindred.)}} ''Adel en ridderschap in Gelderland ~ tien eeuwen geschiedenis'', p. 13-28 (WBooks)]
----
{{References}}
}}

[[Categorie:Huis Wassenberg]]
[[Categorie:Graaf van Gelre]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 11e eeuw|Flamens, Ger]]

Gerard I Flamens - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd