Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2024-11-21T01:52:43Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = GerhardIVMargarete.jpg
| onderschrift = graftombe van Gerard III en zijn vrouw Margaretha in de [[Munsterkerk]], Roermond.
| naam = Gerard III
| leven = ca 1185-1229
| functie = [[Lijst van graven en hertogen van Gelre|Graaf van Gelre]]
| periode = [[1207]]–[[1229]]
| voorganger = [[Otto I van Gelre|Otto I]]
| opvolger = [[Otto II van Gelre|Otto II]]
| vader = [[Otto I van Gelre]]
| moeder = [[Richarda van Beieren]]
}}
[[Bestand:Willebrand van Oldenburg Fredrik Zurcher.jpg|200px|right|thumb|Gerard laat de verwondingen, die hij in de [[Slag bij Ane]] heeft opgelopen, zien aan Bisschop Wilbrand van Oldenburg.]]
'''Gerard III van Gelre''' (ca [[1185]] - [[22 oktober]] [[1229]], begraven in de [[Munsterkerk]] te [[Roermond (stad)|Roermond]] was graaf van [[Hertogdom Gelre|Gelre]] en [[Graafschap Zutphen|Zutphen]] van [[1207]] tot [[1229]].

==Genealogie==
Hij was een zoon van graaf [[Otto I van Gelre|Otto I]] en [[Richarda van Beieren]] en wordt ook wel aangeduid als '''Gerard IV''' of '''Gerard V'''. In januari [[1206]] huwde hij met [[Margaretha van Brabant (-1231)|Margaretha van Brabant]], dochter van hertog [[Hendrik I van Brabant]].

Gerard was vader van:
* Margaretha, verloofd met heer [[Dirk II van Valkenburg]], maar uiteindelijk getrouwd met graaf [[Willem IV van Gulik]] (-1278)
* [[Otto II van Gelre|Otto II]] (-1271)
* [[Hendrik III van Gelre|Hendrik]] (-1285), bisschop van [[Lijst van prins-bisschoppen van Luik|Luik]]
* Richardis, gehuwd met graaf [[Willem IV van Gulik]] (-1278).

==Biografie==
Gerard had in eerste instantie zeer veel invloed aan het hof van [[keizer Frederik II]], maar raakte later met hem in conflict, waarna de keizer [[Roermond (stad)|Roermond]] in [[1213]] verwoestte. Dit was een incident en later werd de relatie met Frederik II beter. In [[1220]] kreeg hij toestemming van Frederik II om de tol bij Arnhem te verplaatsen naar [[Lobith]], wat economisch een succes werd en een van de beste inkomstenbronnen werd van de graaf.<ref>Gerben Hellinga, Hertogen van Gelre - middeleeuwse vorsten in woord en beeld, blz. 57.</ref> Tussen 1224 en 1229 groeide Roermond uit tot een stad, daarvoor was het niet meer dan een handelsnederzetting. Gerard stichtte vervolgens de Munsterabdij en gaf Roermond stadsrechten (ca.1229).
Met bisschop [[Otto van Lippe (bisschop van Utrecht)|Otto van Lippe]] van [[Sticht Utrecht|Utrecht]] had hij strijd over [[Salland]], maar kort daarna steunde hij deze tegen [[Drenthe]].

===Slag bij Ane===
Tijdens de [[Slag bij Ane]] in [[1227]] werd hij gevangengenomen, en toch weer vrijgelaten door een smoes. Gerard III vroeg aan de Drentse edelman die hem gevangen hield een tijdelijke vrijheid om de nieuwe Utrechtse bisschop mee te kunnen verkiezen, omdat immers de vorige gedood was bij Ane. Als erewoord beloofde Gerard plechtig weer terug te keren, zwaar gehavend van de strijd trok hij naar de verkiezingscommissie in Utrecht en verkondigde daar dat hij niet meer terug hoefde te keren omdat ze in Drenthe verdoemd waren.

Tussen 1212 en 1215 ontving hij van zijn broer [[Otto van Gelre (bisschop)|bisschop Otto van Gelre]] de novale [[tiende]]n uit de nog onbebouwde landen van de Veluwe. Hieruit blijkt dat de Veluwe na deze jaren gedeeltelijk in cultuur is gebracht.<ref>{{Aut|Westerink, G.}} (1961) ''Dornspijk en Elburg: Rechtshistorisch onderzoek naar de ontwikkeling van de gebruiks- en eigendomsrechten op grond'', p. 67 (Assen), proefschrift</ref> Hij gaf in 1227 de [[Veluwe]] [[Landrecht (middeleeuws recht)|landrecht]].

In 1229 overleed Gerard mogelijk aan zijn verwondingen van de slag bij Ane, volgens Johannes de Beke bij een veldslag dat jaar.<ref>Chronologia Johannes de Beke 66c, p. 169.</ref> Andere bronnen beweren bij een veldslag bij Zutphen dat jaar.<ref>Kronijk van Arent toe Boecop, p. 116.</ref>

== Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Otto II van Gelre
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Gerard II van Gelre]] (1090-1133) ∞ [[Ermgard van Zutphen]] (1130-<1179) 
|colspan="2"|? (-) ∞ ? (-) 
|colspan="2"|[[Otto IV van Wittelsbach]] (1090-1156) ∞ [[Heilika van Pettendorf]] (1100-1170), 
|colspan="2"| [[Lodewijk I van Loon]] (1107-1171) ∞ 1150 [[Agnes van Metz]] (1114-1175/1180) 
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Hendrik I van Gelre]] (1117-1182) ∞ 1186 [[Agnes van Arnstein]] (1130-<1179) 
|colspan="4"|[[Otto I van Beieren (hertog)|Otto I van Beieren]] (1117-1183) ∞ [[Agnes van Loon]] (1150–1191) 
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Otto I van Gelre]] (1150-1207) ∞ 1186 [[Richarda van Beieren]] (1173-1231) 
|-
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"|'''Gerard III van Gelre (1185-1229)'''
|}

{{Appendix}}
 
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
 

[[Categorie:Graaf van Gelre]]
[[Categorie:Huis Wassenberg]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 12e eeuw|Gelre, Gerard III]]

Gerard III van Gelre - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"