https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=FuchsiaFuchsia - Bewerkingsoverzicht2026-04-05T04:31:45ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Fuchsia&diff=179038&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2025-12-08T09:39:18Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zie artikel|Voor het geslacht van vlinders uit de familie grasmineermotten (Elachistidae), zie [[Fuchsia (vlinders)]].<br />Voor de kleur fuchsia, zie [[Magenta (kleur)]].<br />Voor het Google besturingssysteem, zie [[Google Fuchsia]].}}<br />
{{Taxobox<br />
| type = plant<br />
| titelweergave = cursief<br />
| naam = ''Fuchsia''<br />
| afbeelding = Fuchsia magellanica.jpg<br />
| afbeeldingtekst = ''Fuchsia magellanica''<br />
| rijk = ''[[Planten|Plantae]]'' (Planten)<br />
| stam = ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)<br />
| klasse = ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)<br />
| clade1 = [[Bedektzadigen]]<br />
| clade2 = [['nieuwe' Tweezaadlobbigen]]<br />
| clade4 = [[Rosiden]]<br />
| orde = ''[[Myrtales]]''<br />
| familie = ''[[Onagraceae]]'' (Teunisbloemfamilie)<br />
| taxon= [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]<br />
| auteur = [[Carl Linnaeus|L.]]<br />
| datum = 1753<br />
}}<br />
<br />
'''''Fuchsia''''' of '''bellenplant''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] met 107 [[soort]]en in de [[teunisbloemfamilie]] (''Onagraceae''). De meeste soorten zijn [[struik]]en.<br />
<br />
== Beschrijving ==<br />
De meeste soorten van het geslacht ''Fuchsia'' komen van nature voor in [[Zuid-Amerika]], maar enkele soorten worden noordelijker gevonden in [[Midden-Amerika]] tot [[Mexico (land)|Mexico]]. Ook in [[Nieuw-Zeeland]] en op [[Tahiti]] komen enkele soorten van nature voor. [[Fuchsia magellanica]] komt zuidwaarts in het [[gematigde klimaat]] tot de punt van [[Vuurland]] voor, maar de meeste soorten zijn [[tropisch]] of [[subtropisch]].<br />
<br />
De meeste Fuchsia's zijn struikjes van 20 – 40&nbsp;cm groot. De Nieuw-Zeelandse soort ''F. excorticata'' ([[Maori (taal)|Maori]]: 'kotukutuku') vormt een uitzondering. Het is een [[boom (plant)|boom]] die 12 – 15 m hoog kan worden. Een andere soort uit Nieuw-Zeeland ''[[Fuchsia procumbens]]'' is een bodembedekker van amper enkele cm hoog.<br />
<br />
De 1 – 25&nbsp;cm lange [[blad]]eren van de fuchsia zijn tegenoverstaand of staan in kransen van drie tot vijf bladeren. De langwerpige bladeren zijn meestal getand, hoewel enkele soorten gaafrandige bladeren bezitten. Sommige soorten zijn [[bladverliezend]] en andere zijn [[groenblijvend]].<br />
<br />
De [[bloem (plant)|bloemen]] hebben een zeer decoratieve klokvorm. Veel soorten bloeien langdurig gedurende zomer en herfst. Tropische soorten bloeien het hele jaar door. De bloemen bestaan uit vier lange, slanke [[kroonblad]]eren en vier kortere en bredere [[kelkblad]]eren. Bij veel soorten zijn de kroonbladeren helderrood en de kelkbladeren paars (kleuren die de [[kolibries]] aantrekken die in Zuid-Amerika de [[bestuiving]] verzorgen). De kleuren variëren over een breed spectrum van wit tot donkerrood, paars-blauw, geel en oranje.<br />
De vrucht is een 0,5 - 2,5&nbsp;cm grote, donkerrode, eetbare [[bes (botanisch)|bes]] die kleine [[zaad (plant)|zaden]] bevat.<br />
<br />
De [[botanische naam]] ''Fuchsia'' is ontleend aan de Duitse botanicus [[Leonhart Fuchs]] (1501-1566).<br />
<br />
== Soorten ==<br />
De botanicus Paul E. Berry van de [[Universiteit van Michigan]] erkent 107 soorten, georganiseerd in 12 secties.<ref>Berry, Paul E.; William J. Hahn; Kenneth J. Sytsma; Jocelyn C. Hall; Austin Mast (2004). "Phylogenetic relationships and biogeography of Fuchsia (Onagraceae) based on noncoding nuclear and chloroplast DNA data". American Journal of Botany. 91 (4): 601–14.</ref><br><br />
<br />
De plantenlijst, een werklijst van alle bekende plantensoorten in samenwerking tussen de [[Kew Gardens|Royal Botanic Gardens, Kew]] en de [[Missouri Botanical Garden]], geeft een lijst van de meest gangbare Fuchsiasoorten en synoniemen.<ref>The Plantlist (http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=fuchsia), geraadpleegd op 30 januari 2020. [https://web.archive.org/web/20201021034840/http://www.theplantlist.org/tpl/search?q=fuchsia Gearchiveerd] op 21 oktober 2020.</ref><br />
<br />
=== Ellobium ===<br />
Komt voor van Mexico tot Costa Rica. Met overstaande bladeren. Groene kroonbladen.<br />
<br />
* ''F. decidua''<br />
* ''F. fulgens''<br />
* [[Fuchsia splendens|''F. splendens'']]<br />
<br />
=== Encliandra ===<br />
Van Mexico tot Panama. De bloemen zijn okselstandig, tweehuizig en met bloembuizen van 20 tot 130 mm lang. De korte meeldraden zijn in de buis teruggetrokken. De bessen bevatten weinig zaden.<br><br />
<br />
* ''F. cyclindracea''<br />
* ''F. encliandra''<br />
* ''F. microphylla''<br />
* ''F. obconica''<br />
* ''F. ravenii''<br />
* ''F. thymifolia''<br />
* [[Fuchsia x bacillaris|''F. × bacillaris'']] (is een natuurlijke hybride tussen ''F. microphylla'' ssp. ''microphylla'' en ''F. thymifolia'' ssp. ''thymifolia'')<br />
<br />
=== Fuchsia ===<br />
Noord-Argentinië tot Colombia, Venezuela en Hispaniola. De sectie ''Fuchsia'' vormt de grootste groep in het geslacht. Bladeren groeien rechtstreeks uit de tak, zijn overstaand tot gedraaid en van verschillende vorm. De meeldraden staan rechtop en kunnen al dan niet reiken tot uit de kroon. De vrucht heeft veel zaden.<br />
<br />
{{Kolommen lijst | breedte=9 | aantal=3 | compact=ja | style=font-style:italic; | inhoud={{plainlist|<br />
* F. abrupta<br />
* F. ampliata<br />
* F. andrei<br />
* F. aquaviridis<br />
* F. austromontana<br />
* F. ayavacensis<br />
* [[Fuchsia boliviana|F. boliviana]]<br />
* F. campii<br />
* F. canescens<br />
* F. caucana<br />
* F. ceracea<br />
* F. cinerea<br />
* F. cochabambana<br />
* F. confertifolia<br />
* F. coriacifolia<br />
* F. corollata<br />
* F. corymbiflora<br />
* F. crassistipula<br />
* F. cuatrecasaii<br />
* F. decussata<br />
* [[Fuchsia denticulata|F. denticulata]]<br />
* F. dependens<br />
* F. ferreyrae<br />
* F. fontinalis<br />
* F. furfuracea<br />
* F. gehrigeri<br />
* F. glaberrima<br />
* F. harlingii<br />
* F. hartwegii<br />
* F. hirtella<br />
* F. hypoleuca<br />
* F. lehmannii<br />
* F. llewelynii<br />
* F. loxensis<br />
* F. macrophylla<br />
* F. macropetala<br />
* F. macrostigma<br />
* F. magdalenae<br />
* F. mathewsii<br />
* [[Fuchsia nigricans|F. nigricans]]<br />
* F. orientalis<br />
* F. ovalis<br />
* F. pallescens<br />
* F. petiolaris<br />
* F. pilosa<br />
* F. polyantha<br />
* F. pringsheimii<br />
* F. putumayensis<br />
* F. rivularis<br />
* F. sanctae-rosae<br />
* F. sanmartina<br />
* F. scabriuscula<br />
* F. scherffiana<br />
* F. sessifolia<br />
* [[Fuchsia simplicicaulis|F. simplicicaulis]]<br />
* F. steyermarkii<br />
* F. summa<br />
* F. sylvatica<br />
* F. tincta<br />
* F. triphylla<br />
* F. vargasiana<br />
* F. venusta<br />
* F. vulcanica<br />
* F. wurdackii<br />
}}}}<br />
<br />
=== Hemsleyella ===<br />
Van Venezuela tot Bolivia. De soorten worden gekenmerkt door een [[honingklier]] die versmolten is met de basis van de bloembuis en de bloemblaadjes die geheel of gedeeltelijk ontbreken. [[Hermafrodiet]] en bloeit vaak zonder loof. Hebben vaak knollen of verdikte stengels en wortels voor de opslag van voedsel.<br />
<br />
{{Kolommen lijst | breedte=9 | aantal=3 | compact=ja | style=font-style:italic; | inhoud={{plainlist|<br />
* F. apetala<br />
* F. cestroides<br />
* F. chloroloba<br />
* F. garleppiana<br />
* F. huanucoensis<br />
* F. inflata<br />
* F. insignis<br />
* F. juntasensis<br />
* F. membranaceae<br />
* F. mezae<br />
* F. nana<br />
* F. pilaloensis<br />
* F. salicifolia<br />
* [[Fuchsia tilletiana|F. tilletiana]]<br />
* F. tunariensis<br />
}}}}<br />
<br />
=== Jimenezia ===<br />
Panama en Costa Rica. Bloemen in eindstandige trossen. Tweeslachtig. Groeit in vochtige regenwouden.<br />
<br />
[[Fuchsia jimenezii|''F. jimenezii'']]<br />
<br />
=== Kierschlegeria ===<br />
Aan de kust van centraal Chili. Deze sectie bestaat uit een enkele soort met bloempjes aan hangende okselstandige steeltjes. De kelkblaadjes zijn teruggeslagen. De bladeren zijn dun. De bladstengelbasis blijft als een doornig uitsteeksel aan de twijg zitten.<br />
<br />
''[[Fuchsia lycioides|F. lycioides]]''<br />
<br />
=== Pachyrrhiza ===<br />
Komt voor in Peru. Vormt ondergrondse knollen.<br />
<br />
[[Fuchsia pachyrrhiza|''F. pachyrrhiza'']]<br />
<br />
=== Procumbentes ===<br />
Endemisch in Nieuw-Zeeland. Over de bodem kruipend met ronde blaadjes, felgekleurde bloemen en vrij grote bessen.<br />
<br />
[[Fuchsia procumbens|''F. procumbens'']]<br />
<br />
=== Quelusia ===<br />
Komt voor in Zuid-Argentinië, Chili en Zuid-Oost-Brazilië. Bij de negen soorten in deze sectie is de honingklier versmolten met de basis van de buis. Deze is cilindrisch en over het algemeen niet langer dan de kelkbladen. De meeldraden zijn lang en reiken verder dan de kroon.<br />
<br />
{{Kolommen lijst | breedte=9 | aantal=3 | compact=ja | style=font-style:italic; | inhoud={{plainlist|<br />
* F. alpestris<br />
* F. bracelinae<br />
* F. brevilobis<br />
* F. campos-portoi<br />
* F. coccinea<br />
* F. glazioviana<br />
* F. hatschbachii<br />
* [[Fuchsia magellanica|F. magellanica]]<br />
* F. regia<br />
}}}}<br />
<br />
=== Schufia ===<br />
Van Mexico tot Panama. Deze twee soorten zijn kleine bomen en dragen de bloemen in een rechtopstaande tuilachtige pluim.<br />
<br />
* ''[[Fuchsia arborescens|F. arborescens]]''<br />
* ''F. paniculata''<br />
<br />
=== Skinnera ===<br />
Bij de drie bestaande soorten die voorkomen in Nieuw-Zeeland en Tahiti, zijn de bloembuisjes 5 tot 15 mm lang. Ze zijn [[tweehuizig]]. De bloembladen zijn klein of bijna afwezig. Een fossiele soort uit het vroege Mioceen in Nieuw-Zeeland, F. antiqua, werd in oktober 2013 beschreven.<ref>Lee, Daphne & Conran, John & Bannister, Jennifer & Kaulfuss, Uwe & Mildenhall, Dallas. (2013). A fossil Fuchsia (Onagraceae) flower and an anther mass with in situ pollen from the early Miocene of New Zealand. American journal of botany. 100. 10.3732/ajb.1200643.</ref><br />
<br />
* ''F. cyrtandroides''<br />
* ''[[Fuchsia excorticata|F. excorticata]]''<br />
* ''F. perscandens''<br />
* ''F. × colensoi'' (een natuurlijke hybride)<br />
<br />
=== Verrucosa ===<br />
Komt voor in Venezuela en Colombia. Halfheester. Grote bladeren zijn elliptisch en tegenoverstaand. Vruchtbeginsel en de korte bloembuis zijn vierhoekig.<br />
<br />
''F. verrucosa''<br />
<br />
== Teelt ==<br />
Fuchsia's zijn populaire tuinplanten, hoewel alleen sommige als ''F. magellanica'', de witte vorm ''F. magellanica'' Alba en een aantal cultivars die hieruit gekweekt zijn in de [[Benelux]] redelijk winterhard zijn. ''F. magellanica'' is eeuwen geleden geïntroduceerd in diverse landen en komt in [[Ierland (eiland)|Ierland]] en het zuidwesten van [[Groot-Brittannië (eiland)|Groot-Brittannië]] ook in verwilderde vorm voor. Veel andere soorten worden als [[kasplant]] of [[kamerplant]] gehouden. De meeste aangeboden planten zijn [[Onvruchtbaar|onvruchtbare]] [[Hybride (biologie)|hybriden]], die soms geen zaad voortbrengen.<br />
<br />
De overgrote meerderheid van de tuinhybriden stamt af van enkele moedersoorten: [[Fuchsia magellanica|''F. magellanica'']], ''F. coccinea'', ''F. fulgens'', ''[[Fuchsia splendens|F. splendens]]'' en [[Fuchsia boliviana|''F. boliviana'']].<ref>A. G. Puttock (1959). Lovely Fuchsias. Gifford, Londen.</ref><br />
<br />Volgens de Fuchsia Directory<ref>{{Citeer web|url=https://www.ddfgg.de/fuchsien/fuchsienverzeichnis/fuchsienverzeichnis.php|titel=DDFGG {{!}} Fuchsienverzeichnis|bezochtdatum=2020-02-10|werk=www.ddfgg.de|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190929080150/https://www.ddfgg.de/fuchsien/fuchsienverzeichnis/fuchsienverzeichnis.php|archiefdatum=2019-09-29}}</ref> zouden er al 16 922 variëteiten bestaan, maar jaarlijks worden er nog nieuwe geïntroduceerd.<br />
<br />
Botanische fuchsia's verdragen geen snoei in het najaar. De hybriden daarentegen worden juist best gesnoeid (en verpot) in het najaar alvorens in winterrust te gaan.<br />
<br />
<gallery><br />
Fuchsia arborescens.jpg|Fuchsia arborescens<br />
Fuchsia excorticata 2.jpg|[[Fuchsia excorticata]]<br />
DirkvdM psychoberryflowers 6.jpg|[[Fuchsia jimenezii]]<br />
Overland from Bariloche, Argentina to Puerto Varas - waiting for the boat in Peulla, Chile - (24816611739).jpg|[[Fuchsia magellanica]]<br />
Fuchsia splendens 6.jpg|[[Fuchsia splendens]]<br />
Fuchsia X Hybrida2.jpg|Fuchsiahybride, boomsnoei<br />
Fuchsia magellanica magellanica0.jpg|Struik met een bloem<br />
</gallery><br />
<br />
== Trivia ==<br />
* De naam fuchsia wordt gebruikt voor de fel[[roze]] ([[Magenta (kleur)|magenta]]) kleur van de kroonbladeren van deze plant.<br />
* Deze plantensoort wordt in de regio rond [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] ook wel ''bellekes'' genoemd.<br />
* Het lied ''Wil u een stekkie'' van [[Annie M.G. Schmidt]] (tekst) en [[Harry Bannink]] (muziek) uit de serie ''[[Ja Zuster, Nee Zuster]]'' gaat over een [[Stekken|stek]] van ''Fuchsia''-soorten. Naar [[Hetty Blok]], die in de serie samen met [[Leen Jongewaard]] dit lied zong, werd in 1990 een fuchsia van de Nederlandse kweker Weeda genoemd.<br />
* [[Rie Cramer]] schreef twee liedjes/versjes over fuchsia's die op meisjes met rokjes lijken, en 's nachts gaan dansen: ''Fuchsia'' en ''Het fuchsiabal''. [[Cicely Mary Barker]] tekende de fuchsia ook als danseres.<br />
* De Nederlandse [[Cabaret (kleinkunst)|cabaretier]] [[Herman Finkers]] heeft ook een lied over de fuchsia gemaakt: ''De Herman-Finkers-Fuchsia''.<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Commons|Fuchsia}}<br />
{{Navigatie Fuchsia}}<br />
<br />
[[Categorie:Fuchsia| ]]<br />
[[Categorie:Eponiem]]</div>Colani