Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"

2024-11-23T18:33:23Z

Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Frederick Wilhelm II.jpg
| naam = Frederik Willem II
| leven = 1744-1797
| functie = [[Lijst van heersers van Pruisen|Koning van Pruisen]]
| periode = [[1786]]-[[1797]]
| voorganger = [[Frederik II van Pruisen|Frederik II]]
| opvolger = [[Frederik Willem III van Pruisen|Frederik Willem III]]
| vader = [[August Willem van Pruisen]]
| moeder = [[Amalia van Brunswijk-Wolfenbüttel]]
| dynastie = [[Huis Hohenzollern|Hohenzollern]]
}}
{{Link stamboom|stamboom=[[Stamboom Frederik Willem van Pruisen (1744-1797)|Stamboom]]}}
[[Bestand:Marmorpalais.jpg|thumb|Het [[neoclassicisme|neoclassicistische]] [[Marmerpaleis (Potsdam)|Marmerpaleis]], gebouwd om afstand te nemen van zijn oom, die van [[Barok (stijlperiode)|barok]] en [[rococo]] hield.]]

'''Frederik Willem II''' ([[Berlijn]], [[25 september]] [[1744]] — [[Marmerpaleis (Potsdam)|Marmerpaleis]], [[Potsdam]], [[16 november]] [[1797]]) was van [[1786]] tot [[1797]] koning van [[Koninkrijk Pruisen|Pruisen]].

Hij was de oudste zoon van [[August Willem van Pruisen]] (1722-1758) en [[Amalia van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1722-1780). In 1786 volgde hij zijn oom [[Frederik II van Pruisen|Frederik de Grote]] op als koning van Pruisen, toen die stierf zonder nageslacht. Net zoals zijn oom voerde hij een voortvarende buitenlandse politiek en dank zij de [[Poolse Delingen]] wist hij een grote gebiedsuitbreiding in het oosten te verwerven. Op binnenlands gebied leidde zijn bewind een periode van culturele bloei in.

== Buitenlandse politiek ==
Zeker in zijn beginjaren als koning voerde Frederik Willem II een interventionistische politiek. In september [[1787]] werd naar aanleiding van de vernederende [[aanhouding bij Goejanverwellesluis]] van zijn zuster [[Wilhelmina van Pruisen (1751-1820)|Wilhelmina]], door zijn ingrijpen de macht van de [[stadhouder]] in de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]] hersteld. En in 1790 wist hij de [[Conventie van Reichenbach|Vrede van Reichenbach]] te bewerkstelligen door de dreiging van een gewapende interventie in de [[Russisch-Turkse Oorlog (1787-1792)|oorlog tussen Oostenrijk en Rusland tegen het Ottomaanse Rijk]]. Daarna zocht Pruisen echter naar een toenadering tot Oostenrijk wat in 1792 leidde tot een verbond tegen het revolutionaire [[Eerste Franse Republiek|Frankrijk]] en de start van de [[Eerste Coalitieoorlog]]. In 1795 sloot Pruisen echter een afzonderlijke vrede met Frankrijk en hierbij bereikte Frederik Willem II dat heel Noord-Duitsland tot aan de [[Rijn]] en de Main binnen de Pruisische [[invloedssfeer]] kwam. Het werd bestempeld als neutraal gebied onder garantie van Pruisen. En in het oosten verwierf Pruisen bij de Poolse Delingen Zuid-Pruisen (de streek rond [[Poznań (district)|Posen]]) en Nieuw-Oost-Pruisen (de streek rond [[Warschau]]).

== Binnenland ==
In 1794 werd de [[Pruisische Algemene Landwet]], opgesteld door [[Carl Gottlieb Svarez]], van kracht. Frederik Willem II was kunstminnend en stimuleerde de kunsten, zoals de Koninklijke Schouwburg en de Berlijnse Academie voor zang. Ook de literair-politieke salons floreerden in Berlijn. En de koning liet de stad verfraaien met de [[Brandenburger Tor (Berlijn)|Brandenburger Poort]] en andere bouwwerken. Hierdoor werd hij wel aangezien als een verkwister en hij kreeg de bijnaam "Dikke Willem" of ''der dicke Lüderjahn'' (de dikke nietsnut).<ref>Hans Herzfeld (Hrsg.): Lexikon der Weltgeschichte - Daten und Gestalten. Büchergilde Gutenberg, Frankfurt am Main, Wien, Zürich 1970.</ref>

== Huwelijken en kinderen ==
Frederik Willem trouwde in [[1765]] met [[Elisabeth Christine Ulrike van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1746-1840), dochter van hertog [[Karel I van Brunswijk-Wolfenbüttel]], met wie hij een dochter kreeg:
* [[Frederika van Pruisen (1767-1820)|Frederika]] (1767-1820), gehuwd met [[Frederik van York]] (1763-1827).

Als jongeman had Frederik Willem een voorkeur ontwikkeld voor Franse actrices en balletdanseressen. Om hem in zijn amoureuze escapades te remmen werd hij voorgesteld aan de mooie en spirituele Elisabeth. De beoogde troonopvolger veranderde echter zijn amoureuze leventje niet. Zijn echtgenote nam wraak en richtte haar aandacht op officieren en hofmusici. In april [[1769]] scheidde hij van Elisabeth en om te zorgen dat er nooit meer kans zou zijn op buitenechtelijke kinderen, werd ze verbannen naar [[Szczecin|Stettin]].

Drie maanden later trouwde hij, op dwingend advies van zijn oom [[Frederik II van Pruisen|Frederik de Grote]], met [[Frederika van Hessen-Darmstadt]] (1751-1805). Met haar kreeg hij de volgende kinderen:
* [[Frederik Willem III van Pruisen|Frederik Willem]] (1770-1840), gehuwd met [[Louise van Mecklenburg-Strelitz]] (1776-1810), dochter van groothertog [[Karel II van Mecklenburg-Strelitz]]
* [[Louis van Pruisen|Frederik ''Lodewijk'' Karel]] (1773-1796), gehuwd met [[Frederika van Mecklenburg-Strelitz]] (1778-1841), dochter van [[groothertog]] Karel II van Mecklenburg-Strelitz
* [[Wilhelmina van Pruisen (1774-1837)|Frederica Louisa ''Wilhelmina'']] (1774-1837), gehuwd met koning [[Willem I der Nederlanden]] (1772-1843)
* [[Augusta van Pruisen|Augusta]] (1780-1841), gehuwd met keurvorst [[Willem II van Hessen-Kassel]] (1777-1847)
* [[Hendrik van Pruisen (1781-1846)|Frederik ''Hendrik'' Karel]] (1781-1846)
* [[Willem van Pruisen|Frederik ''Willem'' Karel]] (1783-1851), gehuwd met [[Marie Anne Amalie van Hessen-Homburg]] (1785-1846), dochter van landgraaf [[Frederik V van Hessen-Homburg]].

=== Buitenechtelijke relatie en morganatische huwelijken ===
De kroonprins had sinds 1764 een verhouding met Wilhelmine Enke (1753–1820), de dochter van een hofmusicus. Hij kreeg bij haar zes kinderen, van wie er slechts één volwassen werd. Hoewel de verhouding in 1782 eindigde, bleef zij een nauwe vertrouwelinge van de koning. Na diens dood nam zijn zoon haar bezittingen in beslag; door toedoen van [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] kreeg ze haar vermogen weer terug.

In [[1786]] sloot hij een [[morganatisch huwelijk]] met [[Julie von Voß]], de latere gravin Ingenheim.

Na haar dood in [[1790]] hertrouwde hij opnieuw morganatisch met [[Sophie von Dönhoff]]. Uit dit huwelijk werden geboren:
* [[Friedrich Wilhelm von Brandenburg]] (1792-1850), premier van Pruisen
* [[Julie von Brandenburg]] (1793-1848), gehuwd met [[Ferdinand Frederik van Anhalt-Köthen]]

=== Voorvaderen ===
{| class="wikitable" style="background:#FFDEAD; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#FF8800"
!colspan="9"|Frederik Wilhelm II van Duitsland
|-

|'''Overgrootouders'''
| colspan="2" | [[Frederik I van Pruisen]] ((1657–1713) ∞ 1684 [[Sophie Charlotte van Hannover]] ((1668–1705)
| colspan="2" | [[George I van Groot-Brittannië]] (1660–1727) ∞ 1682 [[Sophia Dorothea van Celle]] (1666–1726)
| colspan="2" | [[Ferdinand Albrecht I van Brunswijk-Bevern]] (1636–1687) ∞ [[Christina van Hessen-Eschwege]] (1648–1702)
| colspan="2" | [[Lodewijk Rudolf van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1671–1735) ∞ 1690 [[Christine Louise van Oetingen-Oetingen]] (1671–1747)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4" | [[Frederik Willem I van Pruisen]] (1688–1740) ∞ 1706 [[Sophia Dorothea van Hannover]] (1687–1757)
|colspan="4" | [[Ferdinand Albrecht II van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1680–1735) ∞ [[Antoinette Amalia van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1696-1762)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[August Willem van Pruisen]] (1722–1758) ∞ 1742 [[Amalia van Brunswijk-Wolfenbüttel]] (1722–1780) 
|- bgcolor="#FFAA00"
|colspan="9"|
'''Frederik Willem II van Pruisen (1744–1797)'''
|}

== Externe links ==
* {{de}} [http://www.zeit.de/2004/02/A-Lichtenau?page=5 Zeit online]
* {{de}} [https://de.wikipedia.org/wiki/Wilhelmine_von_Lichtenau Wilhelmine Enke, gravin van Lichtenau]

{{Appendix|2=
*[[Sebastian Haffner]], Pruisen, deugden en ondeugden van een miskende staat, 2004, ISBN 90 5466 644 7
{{References}}
}}
{{Navigatie heersers Pruisen}}

[[Categorie:Huis Hohenzollern]]
[[Categorie:Koning van Pruisen]]
[[Categorie:Prins van Oranje]]
[[Categorie:Hertog van Gulik]]
[[Categorie:Graaf van Ravensberg]]
[[Categorie:Persoon in de Franse revolutionaire oorlogen|Pruisen, F]]
[[Categorie:Persoon in de 18e eeuw|Pruisen, F]]

Frederik Willem II van Pruisen - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18e"

Colani: Tekst vervangen - "18e" door "18^e"