Colani: /* Zie ook */

2023-07-23T10:45:41Z

Zie ook

Nieuwe pagina

{{Infobox dynastie
| afbeelding = Franz Ferdinand d'Este, Erzherzog.jpg
| onderschrift = Aartshertog Frans Ferdinand in 1905
| naam = Frans Ferdinand van Oostenrijk-Este
| leven = 1863-1914
| functie1 = [[Aartshertogdom Oostenrijk|Aartshertog van Oostenrijk]]
| periode1 = [[1863]]-[[1914]]
| functie2 = [[Aartshertogdom Oostenrijk|Aartshertog van Oostenrijk-Este]]
| periode2 = [[1875]]-[[1914]]
| geboortedatum = 18 december 1863
| geboorteplaats = [[Graz]], [[Oostenrijk-Hongarije]]
| sterfdatum = 28 juni 1914
| sterfplaats = [[Sarajevo]], Oostenrijk-Hongarije
| vader = [[Karel Lodewijk van Oostenrijk (1833-1896)|Karel Lodewijk van Oostenrijk]]
| moeder = [[Maria Annunciata van Bourbon-Sicilië]]
| broerzus =
| partner = [[Sophie Chotek]]
| kinderen = [[Maximiliaan van Hohenberg|Maximiliaan]], [[Sophie van Hohenberg|Sophie]], [[Ernst van Hohenberg|Ernst]]
| dynastie = [[Oostenrijk-Este]]
| heraldiek = [[Bestand:Coat of Arms of Archduke Franz Ferdinand of Austria.svg|110px]]
| heraldiek-uitleg = Wapen van Frans Ferdinand vanaf 1875.
}}

'''Frans Ferdinand''' (Duits: ''Franz Ferdinand'') ([[Graz]], [[18 december]] [[1863]] – [[Sarajevo]], [[28 juni]] [[1914]]), [[aartshertog]] van [[Oostenrijk-Este]], was troonopvolger van [[Oostenrijk-Hongarije]]. Hij was zoon van aartshertog [[Karel Lodewijk van Oostenrijk (1833-1896)|Karel Lodewijk van Oostenrijk]] en [[Maria Annunciata van Bourbon-Sicilië]]. Hij was een neef van keizer [[Frans Jozef I van Oostenrijk|Frans Jozef I]] en werd na de zelfmoord van kroonprins [[Kroonprins Rudolf van Oostenrijk|Rudolf]] troonopvolger van [[Oostenrijk-Hongarije]].

== Biografie ==
=== Jeugd ===
Zijn moeder overleed toen hij 8 jaar oud was. Twee jaar later hertrouwde zijn vader met [[Maria Theresia van Bragança]]. De verhouding met zijn stiefmoeder was goed, en zij steunde hem in de perikelen rond zijn huwelijk.

Frans Ferdinand had geen belangstelling voor cultuur, maar wel voor het leger. Hij werd [[generaal-majoor]] bij de [[cavalerie]]. Daarnaast had hij grote belangstelling voor de [[Jacht (activiteit)|jacht]], die leidde tot een haast ziekelijke neiging om zo veel mogelijk dieren af te schieten.

=== Troonopvolger ===
Na het overlijden van kroonprins Rudolf in 1889 werd de vader van Frans Ferdinand de vermoedelijke troonopvolger. Na diens overlijden in 1896 benoemde keizer Frans Jozef Frans Ferdinand met tegenzin tot troonopvolger; hij had geen vertrouwen in hem. Hun ideeën over het keizerrijk verschilden ook behoorlijk. Frans Ferdinand was het niet eens met de speciale status die [[Hongarije]] in de dubbelmonarchie had, maar streefde eerder naar een gedecentraliseerde staat met autonomie voor de diverse bevolkingsgroepen. In verband daarmee was hij een voorstander van een politiek van vrede en stabiliteit, waardoor hij in conflict kwam met de oorlogsgezinde partijen aan het hof.

=== Huwelijk en kinderen ===
Frans Ferdinand trouwde op 1 juli 1900 [[morganatisch huwelijk|morganatisch]] met gravin [[Sophie Chotek]], een dochter van diplomaat [[Boguslaw Chotek von Chotkow]]. De keizerlijke familie stond het huwelijk pas toe nadat men was overeengekomen dat Sophie geen koninklijke status zou krijgen en eventuele kinderen geen aanspraak zouden maken op de troon. Frans Jozef was niet bij het huwelijk aanwezig.

Frans Ferdinand en Sophie kregen drie kinderen:
* [[Sophie van Hohenberg|Sophie]] (24 juli 1901 - 27 oktober 1990)
* [[Maximiliaan van Hohenberg|Maximiliaan]] (29 september 1902 - 8 januari 1962)
* [[Ernst van Hohenberg|Ernst]] (17 mei 1904 - 5 maart 1954)

=== Moord ===
{{Zie hoofdartikel|moord op Frans Ferdinand van Oostenrijk}}
Op 28 juni 1914 werd hij in [[Sarajevo]], hoofdstad van [[Bosnië-Herzegovina]], destijds een geannexeerd kroonland van Oostenrijk-Hongarije, tijdens een rondrit doodgeschoten door [[Gavrilo Princip]]. De aanslag was waarschijnlijk beraamd door De [[Zwarte Hand (Servië)|Zwarte Hand]], een geheime nationalistische Servische groepering. 28 juni is als gedenkdag van de [[Slag op het Merelveld (1389)|Slag op het Merelveld]] een speciale dag voor de [[Zuidelijke Slaven|Zuid-Slaven]]. Naar aanleiding van deze moord verklaarde Oostenrijk-Hongarije op 28 juli, precies een maand na de moordaanslag, de oorlog aan [[Koninkrijk Servië (1882-1918)|Servië]], hetgeen leidde tot de [[Eerste Wereldoorlog]], al lagen de oorzaken daarvan dieper.

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFDEAD; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#FF8800"
!colspan="9"|Voorouders van Frans Ferdinand van Oostenrijk
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Keizer Frans II]] (1768-1835) ∞ 1790 [[Maria Theresia van Bourbon-Sicilië (1772-1807)|Maria Theresia van Bourbon-Sicilië]] (1772-1807) 
|colspan="2"|[[Maximiliaan I Jozef van Beieren]] (1756–1825) ∞ 1797 [[Caroline van Baden]] (1776-1841) 
|colspan="2"|[[Frans I der Beide Siciliën]] (1777–1830) ∞ 1802 [[Maria Isabella van Bourbon (1789-1848)|Maria Isabella van Bourbon ]] (1789-1848) 
|colspan="2"|[[Karel van Oostenrijk-Teschen]] (1771-1847) ∞ 1815 [[Henriëtte van Nassau-Weilburg (1797-1829)|Henriëtte van Nassau-Weilburg ]] (1797-1829) 
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Frans Karel van Oostenrijk]] (1802-1878) ∞ 1824 [[Sophie van Beieren]] (1805-1872) 
|colspan="4"|[[Ferdinand II der Beide Siciliën]] (1810–1859) ∞1815 [[Theresia van Oostenrijk]] (1816-1867) 
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Karel Lodewijk van Oostenrijk (1833-1896)|Karel Lodewijk van Oostenrijk]] (1833-1896) ∞ [[Maria Annunciata van Bourbon-Sicilië]] (1843-1871) 
|- bgcolor="#FFAA00"
|colspan="9"| ''''Frans Ferdinand van Oostenrijk (1863-1914)''''
|}

== Zie ook ==

{{Appendix|2=
* Guido van Hengel, ''Vredesduif met jachtgeweer'', in ''Historisch Nieuwsblad'' februari 2014, p. 24
}}

[[Categorie:Aartshertog (niet regerend)]]
[[Categorie:Huis Habsburg-Lotharingen]]
[[Categorie:Vermoord persoon|Oostenrijk-Este, Frans Ferdinand van]]
[[Categorie:Persoon in de 19e eeuw|Oostenrijk, F]]
[[Categorie:WOI]]

Frans Ferdinand van Oostenrijk-Este - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Zie ook */