Colani: /* De latere Karolingen */

2024-11-25T22:47:50Z

De latere Karolingen

Nieuwe pagina

{{Infobox historisch land
| Naam in Landstaal =Regnum Francorum
| Status =
| Voor1 =Gallo-Romeinse Rijk
| Vlag_Voor1 =SPQRomani.svg
| Voor2 =Allemannië
| Vlag_Voor2 =
| Voor3 =Koninkrijk Thüringen
| Vlag_Voor3 =
| Voor4 =Koninkrijk Bourgondië
| Vlag_Voor4 =
| Voor5 =Longobardische Rijk
| Vlag_Voor5 =
| Voor6 =Austrasië
| Vlag_Voor6 =
| Na1 =Oost-Frankische Rijk
| Vlag_Na1 =
| Na2 =Midden-Francië
| Vlag_Na2 =
| Na3 =West-Francië
| Vlag_Na3 =
| Na4 =Koninkrijk Bourgondië
| Vlag_Na4 =
| Na5 =Koninkrijk Italië (774–962)
| Vlag_Na5 =
| Jaar van ontstaan =([[358]]) [[481]]
| Jaar van afloop =[[887]]/[[888|8]]
| Vlag =
| Vlagartikel =
| Wapen =
| Wapenartikel =
| Leus =
| Kaart =Frankish Empire 481 to 814-nl 2.svg
| Kaartjaar =[[481]]-[[814]]
| Hoofdstad =[[Doornik]] 458-486, [[Parijs]] 486-888
| Oppervlakte =
| Bevolking =
| Munteenheid =[[solidus (munt)|Solidus]] en [[Triens]] van 534 tot 679.
| Nationale feestdag =
| Volkslied =
| Talen =
| Officiële taal =
| Religie =
| Staatsgodsdienst =Vanaf 496 [[Christendom]]
| Regeringsvorm =[[Monarchie]]
| Staatshoofd =Koning, vanaf [[800]] Keizer
| Dynastie =[[Merovingen]], [[481]]-[[751]]<br />[[Karolingen]], [[751]]-[[987]]
}}
Het '''Frankische Rijk''' ([[Latijn]]: ''Regnum Francorum'', Koninkrijk der Franken, later ''Imperium Francorum'', Keizerrijk der Franken) was een grondgebied in West-Europa dat in de periode van verval van het Romeinse Rijk werd veroverd door de [[Franken (volk)|Franken]] en tussen de [[3e eeuw|derde]] en de [[10e eeuw|tiende eeuw]] door hen werd bestuurd. Aan het hoofd stond een koning of keizer die het plaatselijke bestuur op basis van [[Feodalisme|feodale overeenkomsten]] in handen legde van heren die aan hem dienstbaar waren. Op deze manier kon het rijk uitgroeien tot een grootmacht. De bestuursstructuur bleef ook onder andere heersers bestaan en bepaalde de geschiedenis van Europa tot aan de [[Franse Revolutie]] in de [[18e eeuw|achttiende eeuw]].

Daarnaast waren de [[Erfopvolging|erfverdelingen]] van het enorme rijk bepalend voor de totstandkoming van het huidige Europa. Zo werden in [[843]], na de dood van [[Lodewijk de Vrome]], grondgebied en heerserschap door drie van zijn zoons onder hen verdeeld bij het [[Verdrag van Verdun]]. Hierdoor ontstond in het westen het [[West-Francië|West-Frankische Rijk]], waaruit later het [[Frans|Franstalig]]e [[Frankrijk]] zou ontstaan. In het oosten ontstond het [[Oost-Frankische Rijk]] dat zich ontwikkelde tot het [[Heilige Roomse Rijk]], waaruit onder meer de [[Duits]]talige landen [[Duitsland]] en [[Oostenrijk]] zijn voortgekomen.

Het derde rijk dat ontstond, [[Midden-Francië]] ofwel het Middenrijk, dat van de [[Noordzee]] tot de [[Middellandse Zee]] liep, had onvoldoende militaire slagkracht om zich als eenheid zelfstandig te ontwikkelen. Het werd in [[870]] bij het [[Verdrag van Meerssen]] verdeeld tussen het West- en het Oost-Frankische Rijk. Uit het vroegere Middenrijk zouden uiteindelijk het huidige [[Nederland]], [[België]], [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], [[Zwitserland]], [[Liechtenstein]] en [[Italië]] voortkomen.

== Geschiedenis ==
=== Overname van het Romeinse gezag ===
De [[Franken (volk)|Franken]] waren oorspronkelijk een verzameling van [[Germanen|Germaanse stammen]] ten noorden en oosten van de [[Rijn|Nederrijn]] die rond [[260]] [[Val van de Limes Germanicus|Romeins grondgebied binnenvielen]]. De Franken waren lang niet de enige stam die het Romeinse gezag ondermijnden, het [[Romeinse Rijk]] had dan ook de grootste moeite om ze terug te dringen. Zelfs de zeeën waren niet veilig vanwege de [[zeerover|piraterij]] van de Franken. Maar de Franken waren ook een voordeel voor [[Romeinse Rijk|Rome]] want ze waren bruikbaar als [[huursoldaat|huursoldaten]] tegen andere stammen. In [[358]] kregen de Franken dan ook toestemming van keizer [[Julianus Apostata|Julianus]] om zich als [[foederati]] (bondgenoten) op Romeins gebied in de [[Schelde (rivier)|Scheldevallei]] en tussen de grote rivieren ([[Toxandrië]]) te vestigen.

De status van ''foederati'' (bondgenoten) gaf de aanwezigheid van de Franken een legitiem tintje, maar in werkelijkheid hadden de Romeinen weinig in te brengen tegen de vestigingsplannen van de inwijkelingen. De Franken namen de vrijheid om de gegeven toestemming iets ruimer te interpreteren en bezetten al snel de hele provincie [[Germania Inferior]] (het hele huidige [[Nederland]] beneden de rivieren, [[België]] en het huidige [[Rijnland (Duitsland)|Rijnland]]), waarbij de Romeinse en geromaniseerde bewoners op de vlucht gingen of werden onderworpen aan de nieuwe Frankische elite. Hun machtscentrum vestigden ze in de stad [[Doornik]]. Hun expansie richtte zich vervolgens verder op het nog steeds welvarende gebied in het zuiden, en zo veroverden de [[Merovingen|Merovingische koningen]] geleidelijk aan [[Gallië]] tot aan de [[Seine]].

=== Veroveringen en heersers van de Merovingen (447–751) ===
{{Zie hoofdartikel|Merovingen}}
Met het bestijgen van de Frankische troon door [[Merovech]] in [[447]] begon de Merovingische dynastie die het Frankische Rijk tot [[751]] zou regeren. Het duurde echter nog tot [[482]], het jaar waarin de beroemde koning [[Clovis I|Clovis]] de Frankische troon besteeg, aleer alle Franken onder één leider verenigd waren. Hij wist zijn Frankische tegenstanders te verslaan en won daarmee de alleenheerschappij. Tien jaar nadat [[Romulus Augustulus]] als laatste [[Romeinse keizer]] in [[West-Europa]] was afgezet, versloeg [[Clovis I|Clovis]] in [[486]] de 'Romeinse generaal' [[Syagrius]] (eigenlijk een plaatselijke [[krijgsheer]]) bij [[Soissons (stad)|Soissons]], zodat het [[Gallo-Romeinse Rijk|deel van Gallië]] ten noorden van de [[Loire (rivier)|Loire]] in zijn handen viel. Dit gedeelte van het rijk werd [[Neustrië]] (het nieuwe land) genoemd en het oude, oorspronkelijke gebied in de Nederlanden en aan de Rijn heette [[Austrasië]] (het oostelijke land). Clovis bracht zijn hofhouding van Doornik over naar [[Lutetia]] (het huidige Parijs) en het hele gebied van Gallië erfde uiteindelijk de naam "Francië" van hun nieuwe heersers. Parijs is sinds Clovis ook het bestuurlijke centrum van Frankrijk.

De veroveringen van Clovis waren echter verre van voorbij toen rond [[496]] de [[Alemannen]] verslagen werden. Hiermee veroverden de Franken gebieden die Rome nooit in handen wist te krijgen. Onder invloed van zijn Bourgondische gemalin [[Clothilde (480-545)|Clothilde]] bekeerde Clovis zich tot het [[Christendom]]. Clovis’ besluit om te kiezen voor de [[Rooms-Katholieke Kerk|Katholieke Kerk]] in plaats van het [[Arianisme]], zoals de meeste Germaanse stammen hadden gedaan, was van groot belang. Hierdoor kon hij rekenen op de steun van de Gallo-Romeinse adel en de Katholieke kerk.

Tegen [[502]] was de verovering van al het gebied van de [[Alemannen]] zo goed als compleet, met enkele gebieden die beschermd werden door de [[Ostrogoten]] als uitzondering. Eerder was [[Bretagne (schiereiland)|Bretagne]] al tot overgave gedwongen hoewel het een redelijke autonomie behield. De laatste verovering van Clovis was [[Aquitanië]] dat hij in [[507]] op de [[Visigoten]] innam. Alleen de tussenkomst van de Ostrogoten weerhield de Franken ervan om het gehele Visigotische koninkrijk te veroveren. De campagne resulteerde in het Romeins consulschap van het [[Oost-Romeinse Rijk]] voor Clovis wat de bewering dat het Frankisch Rijk de opvolger was van het [[West-Romeinse Rijk]] een grotere geloofwaardigheid gaf.

Toen Clovis in [[511]] stierf, werd het rijk volgens de [[Salische Wet]] onder zijn vier zoons verdeeld: [[Theuderic I van Austrasië]] in [[Reims]], [[Childebert I]] in [[Parijs]], [[Chlodomer]] in [[Orléans]] en [[Chlotharius I]] in [[Soissons (stad)|Soissons]]. Dit was een proces dat de komende eeuwen nog vaker zou voorkomen waardoor het Frankische Rijk slechts tijdens korte periodes was verenigd onder één heerser. De consequentie van het constant opdelen van het rijk was dat de Merovingen niet alleen tegen hun vijanden vochten maar ook tegen elkaar. Dit met uitzondering van de periode [[531]]-[[537]] toen het Frankische Rijk weer grote gebieden wist te veroveren. Het [[Thüringers|Thuringse koninkrijk]] was verwoest en een gedeelte werd veroverd. Het [[Koninkrijk Bourgondië|Bourgondische koninkrijk]] werd tussen [[532]] en [[534]] veroverd en terwijl de [[Lijst van Byzantijnse keizers|Oost-Romeinse keizer]] tegen de Ostrogoten vocht, werden die gedwongen om de overgebleven gebieden van de Alemannen op te geven en [[Provence (Frankrijk)|Provence]] af te staan aan de Franken in ruil voor hun neutraliteit. Tegelijkertijd werd [[Beieren]] gedwongen om de Franken als heersers te erkennen en werd de controle over [[Aquitanië]] versterkt.

In 558 werd Chlotharius I alleenheerser over het Merovingische rijk en na zijn dood werd zijn Rijk onder zijn vier zonen verdeeld. Na de dood van [[Chilperik I]] (584) waren er in feite drie verschillende Frankische koninkrijken, [[Neustrië]] in het westen, [[Austrasië]] in het oosten en [[Koninkrijk Bourgondië|Bourgondië]] in het zuiden. Randgebieden als [[Bretagne (schiereiland)|Bretagne]], [[Aquitanië]], [[Alemannen|Alemannië]], [[Thüringers|Thüringen]] en [[Beieren]] probeerden vaak hun onafhankelijkheid terug te krijgen en de constante burgeroorlogen tussen de Merovingen gaven hun daar ook meerdere mogelijkheden voor.

In 613 werd het Rijk opnieuw herenigd onder [[Chlotharius II]]. Zijn zoon en opvolger [[Dagobert I]], is na Clovis, misschien de meest bekende Merovingische koning. Zijn naaste medewerkers waren [[Pepijn van Landen]] en [[Eligius|Sint-Elooi]]. Na de dood van Dagobert I in [[639]] werd het land weer opgesplitst en werden de Thuringers onafhankelijk. En na de moord op [[Childeric II]] in [[675]], weigerde Aquitanië de heerschappij van de Merovingen te erkennen en de autonome regio’s van Bretagne en Beieren wisten zichzelf van de Franken te bevrijden aan het einde van de [[zevende eeuw]].

In 679 verenigde de zwakke [[Theuderik III]] het Frankenland. Maar na de [[Slag bij Tertry]] in 687 was het zijn zwager, de hofmeier [[Pepijn van Herstal]], die in werkelijkheid het land regeerde. In 689 versloeg Pepijn de [[Friezen]] in de [[Slag bij Dorestad]] en veroverde hij alle gebieden ten zuiden van de [[Oude Rijn (Harmelen-Noordzee)|Rijn]]. Aan de missionaris [[Willibrord]] gaf hij een oud [[Romeinse Rijk|Romeins]] fort, nu de stad [[Utrecht (stad)|Utrecht]], als steunpunt voor zijn zending onder de Friezen.

De Merovische koningen voerden vele oorlogen (vaak onderlinge burgeroorlogen tussen Merovingische familieleden om de heerschappij over het hele Frankische Rijk) en velen van deze koningen stierven op het slagveld of ook dikwijls bij een moordaanslag van concurrenten voor de troon voordat ze een opvolger (zoon) hadden voortgebracht. In andere gevallen was die opvolger vaak een minderjarige die nog niet zelfstandig kon regeren. Zij verloren daardoor niet alleen land maar ook macht. De post van [[Hofmeier]] of Major Domus werd gecreëerd om het koninkrijk te regeren totdat troonopvolgers volwassen waren, maar omdat het een post was die permanent bleef en zelfs erfelijk werd, waren de hofmeiers op den duur eigenlijk degenen die de echte macht hadden over het Frankische Rijk, zelfs wanneer de koningen volwassen waren geworden.[[Bestand:Franks expansion.gif|thumb|300px|De ontwikkeling van het Frankische Rijk van 481 tot 870]]

=== Heersers van de vroege Karolingen: van Karel Martel tot Karel de Grote ===
Pepijn van Herstal stierf in [[714]], waarna zijn zes jaar oude kleinzoon, [[Theudoald]], de nieuwe Hofmeier werd. De post die was gecreëerd om het Rijk te besturen was nu zo machtig geworden dat het zelf ook door jongeren kon worden geërfd hoewel zijzelf nog niet eens volwassen waren. Pepijns buitenechtelijke zoon, [[Karel Martel]], accepteerde dit echter niet en werd in [[Austrasië]] tot Hofmeier uitgeroepen. Zijn aanhangers noemden zich de Karolingen. De legers van respectievelijk Theudoald en Karel bevochten elkaar tijdens de nu uitgebroken [[Frankische Burgeroorlog (715-718)|Frankische Burgeroorlog]] (715-718) die Karel wist te winnen en zo de weg vrij maakte voor de dynastie der [[Karolingen]], die de titel [[Lijst van Frankische koningen|Koning der Franken]] van de Merovingen zouden overnemen. De volgende [[decennia]] stonden in het teken van oorlog: de Karolingen probeerden de verloren gebieden terug te veroveren en de aanvallen van de [[Arabieren]] af te slaan. Beide doelstellingen werden gehaald. Zo werden de Arabieren verslagen door Karel Martel bij de [[Slag bij Poitiers (732)|Slag bij Poitiers]] in [[732]] en werden Thüringen, Alemannië en Beieren weer toegevoegd aan het rijk in [[744]]. De Franken namen ook bezit van de [[Balearen]] in [[754]] en veroverden [[Septimanië]] op de Arabieren in [[759]]. Aquitanië werd pas in [[768]] heroverd. Een alliantie met de [[Paus]] leidde tot twee succesvolle campagnes tegen de [[Longobarden]] in [[754]] en [[756]]. Tegelijkertijd wisten de Karolingen hun positie in het Frankische koninkrijk te versterken en [[Pepijn de Korte]] onttroonde de laatste Merovingische koning in [[751]] en liet zichzelf tot koning kiezen. De tijd van de Karolingen was nu definitief aangebroken.

=== Karel de Grote ===
[[Pepijn de Korte]] stierf in [[768]], en liet het sterkste koninkrijk van [[West-Europa]] na aan zijn twee zoons, [[Karel de Grote]] en [[Carloman I|Karloman]]. Karloman stierf echter al in [[771]] waardoor het gehele rijk in de handen van Karel de Grote kwam. Toen de [[Longobarden]] de Paus opnieuw bedreigden, besloot Karel de Grote om [[Italië]] binnen te vallen en zichzelf tot Koning der Longobarden te kronen in [[774]]. Het Langobardische [[hertogdom Benevento]] in Zuid-Italië erkende Karel de Grote echter maar voor korte periodes als koning. In contrast met de snelle veroveringen in Italië stonden de langdurige en bloedige [[Saksenoorlogen]] die van [[772]] tot [[804]] zouden duren. Om het verzet van de [[Saksen (volk)|Saksen]] te breken, liet Karel de Grote duizenden afslachten en door het gebied opnieuw te bevolken met Franken en [[Slavische volkeren|Slaven]] wist hij uiteindelijk het gebied onder zijn macht te krijgen. Beieren, dat altijd naar onafhankelijkheid had gestreefd, werd in [[788]] door de Franken geannexeerd na een mislukte poging om zich af te scheiden met hulp van de Longobarden en [[Avaren (Europa)|Avaren]]. Het rijk van de Avaren, met het machtscentrum in [[Hongarije]] werd verpletterd tussen [[791]] en [[796]] waarmee de Slavische gebieden in [[Centraal-Europa]] onder Karel de Grote kwamen te staan. [[Oost-Friesland]] werd veroverd in [[784]]-[[785]] en Bretagne erkende de Frankische macht in [[799]]. De gevechten tegen de Arabieren onder de [[Omajjaden van Andalusië]] waren echter minder succesvol: hoewel Karel de Grote zijn invloed wist uit te breiden tot aan de rivier de [[Ebro]] in [[812]], veroverden de Arabieren op hun beurt de Balearen in [[798]].

De veroverde gebieden van Karel de Grote waren zo gigantisch dat het volk meende dat hij het [[West-Romeinse Rijk]] in ere had hersteld wat zou leiden tot de kroning van Karel de Grote tot [[Keizer]] door de Paus in [[800]]. Maar de Frankische traditie om het rijk op te delen tussen de zonen van de koning maakte dat het Frankische Rijk maar voor even was verenigd. Het rijk werd in stand gehouden door lucratieve oorlogen en plundertochten in nabijgelegen landen, waarbij de Frankische adel voor zijn militaire diensten aan de koning beloond werd met een deel van de behaalde buit. Maar nu het rijk zo was uitgebreid dat het bijna alle rijke gebieden van West-Europa omvatte, waren de vooruitzichten op nieuwe lucratieve plunderingen drastisch afgenomen. Daardoor nam, begrijpelijkerwijs, de loyaliteit van de adel ook drastisch af. Na de dood van Karel de Grote in [[814]] zou het rijk dan ook uiteenvallen in verschillende koninkrijkjes die op hun beurt weer waren verdeeld in feodale staatjes.

=== De latere Karolingen ===
{{Zie hoofdartikel|Karolingen}}
[[Bestand:Partage de l'Empire carolingien au Traité de Verdun en 843.jpg|thumb|400px|rechts|Verdeling van het Frankische Rijk bij het [[Verdrag van Verdun]] ([[843]]):
{{Legenda|#FF69B4|'''[[Karel de Kale]]''' ([[West-Francië]])}}
{{Legenda|#98DD98|'''[[Lotharius I]]''' ([[Midden-Francië]])}}
{{Legenda|#FFFF40|'''[[Lodewijk de Duitser]]''' ([[Oost-Francië]])}}

]]
Met uitzondering van een succesvolle opstand door de [[Basken]], aanvallen van de [[Vikingen]] en [[Arabieren]] en [[hertogdom Benevento|Benevento]] dat zich kon onttrekken aan de Frankische invloed, was het rijk van Karel de Grote nog aardig intact tot [[843]]. Ten zuiden van Beieren was zelfs het Slavische prinsendom van Karinthië veroverd in [[828]]. Karel de Grote had na zijn dood het rijk onder zijn zonen willen verdelen maar bij zijn dood in [[814]] leefde er nog maar één, [[Lodewijk de Vrome]]. Lodewijk de Vrome erfde het hele rijk met uitzondering van Italië dat door zijn neef [[Bernhard van Italië|Bernhard]] werd geregeerd, maar Lodewijk wist hem in [[818]] te verslaan. In tegenstelling tot zijn vader wilde Lodewijk de Vrome de eenheid van het Frankische Rijk bewaren, hij gaf zijn jongere zonen dan ook hun eigen koninkrijken, op voorwaarde dat zij hun oudere broer [[Lotharius I]] erkenden als Keizer. Deze vazalstaten bestonden uit Aquitainië ([[Pepijn I van Aquitanië|Pepijn]]) en Beieren ([[Lodewijk de Duitser|Lodewijk]]), beide opgericht in [[817]]. Een derde koninkrijk, [[Hertogdom Zwaben|Zwaben]], werd in [[829]] opgericht voor de jongste zoon [[Karel de Kale]]. Dat de jongere broers niets meer dan vazallen waren van hun oudste broer was een duidelijke breuk met de Frankische traditie. Een [[Karolingische Successieoorlog|burgeroorlog]] kon dan ook niet uitblijven toen Lodewijk de Vrome in [[840]] stierf. Deze burgeroorlog resulteerde in het [[Verdrag van Verdun]] waarin het Frankische Rijk in drie stukken werd verdeeld. Lotharius kreeg het [[Midden-Francië|Middenrijk]] en behield de Keizerlijke titel hoewel hij zijn gezag over zijn broers verloor. Karel de Kale werd in [[846]] gedwongen om [[Koninkrijk Bretagne|Bretagne]] onafhankelijkheid te schenken.

Lotharius deed in [[855]] afstand van de troon en trok zich terug in een klooster waar hij vijf dagen later stierf. Zijn Middenrijk werd verdeeld onder zijn drie zonen: de oudste zoon, [[Lodewijk II van Italië|Lodewijk II]], was in [[844]] al koning van [[Koninkrijk Italië (774-962)|Italië]] geworden, [[Lotharius II]] kreeg het [[Hertogdom Lotharingen|Koninkrijk Lotharingen]] en [[Karel van Provence|Karel]] kreeg het [[Koninkrijk Provence]]. De keizerlijke titel hoorde bij het Koninkrijk van Italië en kwam dus in handen van Lodewijk II. In datzelfde jaar schonk Karel de Kale, Aquitanië, aan zijn zoon [[Karel het Kind]] in de plaats van [[Pepijn II van Aquitanië]].

Karel van Provence stierf in [[863]] zonder zoons en Provence werd opgedeeld tussen zijn broers. Lotharius II stierf in [[869]] zonder een zoon te hebben voortgebracht en Karel de Kale van West-Francië probeerde zijn koninkrijk te annexeren. [[Lodewijk de Duitser]] accepteerde dit echter niet en viel Karel aan. De oorlog eindigde met het [[Verdrag van Meerssen]] in [[870]] waarin Lotharingen tussen de twee werd verdeeld.

[[Lodewijk II van Italië]] stierf zonder zonen in [[875]] en Karel de Kale claimde al snel de Keizerstitel. Lodewijk de Duitser stierf een jaar later. Hij had zijn koninkrijk verdeeld onder zijn drie zonen: [[Karloman van Oost-Francië|Karloman]] ([[Hertogdom Beieren (-1255)|Beieren]]), [[Karel de Dikke]] ([[Hertogdom Zwaben|Zwaben]]) en [[Lodewijk de Jongere]] (de rest van Oost-Francië). Na de dood van Karel de Kale in [[877]] kreeg zijn zoon [[Lodewijk II de Stamelaar]] West-Francië in handen, Italië ging echter naar Karloman van Beieren. In datzelfde jaar wist het [[Byzantijnse Rijk]] zijn macht over [[Kroatië]] te herstellen. Dit gebied was hiervoor in Frankische handen geweest hoewel het in de praktijk een onafhankelijke staat was. Toen ook Lodewijk II in [[879]] stierf, viel West-Francië in een crisis: Lodewijks zoons verdeelden het koninkrijk maar de legitimiteit hiervan werd betwist. [[Boso van Provence|Graaf Boso]] werd tot [[Lijst van heersers van Provence|koning van Provence]] gekozen door de plaatselijke adel en Karel de Dikke verving Karloman als koning van Italië, die vlak hierna stierf. Lodewijk de Jongere van Oost-Francië erfde toen Beieren. Het conflict tussen Oost- en West-Francië werd beëindigd met het [[Verdrag van Ribemont (880)|Verdrag van Ribemont]] uit [[880]], waarmee Lodewijk de Jongere ook het westelijk deel van Lotharingen bij Oost-Francië voegde.

Andere vroege sterfgevallen vonden plaats in [[882]] en [[884]] zodat Karel de Dikke eerst Oost-Francië erfde en later ook West-Francië. Het [[Koninkrijk Provence]] werd gedwongen om Karels macht te erkennen, wat betekende dat het Frankische Rijk weer was verenigd. Maar de eenheid bleek van korte duur omdat het rijk werd geteisterd door aanvallen van de [[Vikingen]] en Karel bleek geen goede oorlogsleider te zijn. De Duitse graven erkenden hem vanaf [[887]] niet meer als hun koning, en als hij niet in [[888]] was gestorven, was zeer waarschijnlijk hetzelfde gebeurd in de rest van het rijk. De Duitsers hadden zijn neef [[Arnulf van Karinthië]] als nieuwe koning gekozen terwijl de andere delen van het Frankische Rijk lokale adel als koning kozen. In West-Francië werd graaf [[Odo I van Frankrijk|Odo]] tot koning gekozen vanwege zijn heroïsche verdediging van Parijs tegen de Vikingen een paar jaar eerder. In Italië kwam [[Berengarius I van Friuli|Berengarius I]] aan de macht en Boso’s zoon [[Lodewijk de Blinde]] werd koning van Provence.

De gebeurtenissen van [[887]]-[[888]] betekenden de definitieve ontbinding van het Frankische Rijk. Tot [[898]] moest de door de lokale adel gekozen heerser in elk koninkrijk de goedkeuring krijgen van Arnulf. Nadien was het belangrijk dat de heerser een band had met de Karolingische dynastie, was het niet via mannelijke lijn, dan toch langs vrouwelijke lijn. Na de dood van Odo I van Frankrijk kwam West-Francië in handen van [[Karel de Eenvoudige]], zoon van [[Lodewijk de Stamelaar]]. [[Lodewijk de Blinde]], die de koninkrijken Italië en Provence verenigde, was de zoon van [[Ermengarde der Franken|Ermengarde]], dochter van [[Lodewijk II van Italië]].

Toen na de dood van de Oost-Frankische Karolinger [[Lodewijk IV het Kind]] in [[911]], de andere vier [[stamhertogdom]]men een nieuwe koning uit hun eigen gelederen kozen, scheurde Lotharingen zich af en sloot zich aan bij West-Francië. Om zijn koningschap kracht bij te zetten trouwde [[Koenraad I van Franken]] met [[Cunigonde van Zwaben]], een kleindochter van [[Lodewijk de Duitser]]. De [[Liudolfingen]], de opvolgers van Koenraad, konden een duidelijke band leggen met de Karolingen, via een dochter van [[Pepijn van Italië]], zoon van Karel de Grote.

Tweede helft 10de eeuw begon de band met Karolingische huis te verwateren. [[Keizer Otto I de Grote]] stichtte het [[Heilig Roomse Rijk]] en [[Hugo Capet]] werd de eerste [[Stamboom van het Franse koningshuis|koning]] van het [[Koninkrijk Frankrijk]]

== Zie ook ==
* [[Lijst van Frankische koningen]]
* [[Lijst van Frankische veldslagen]]
* [[Frankisch]]
* [[Heilige Roomse Rijk]]
* [[Frankrijk tijdens de middeleeuwen]]
{{appendix|2=
== Primaire bronnen ==
* [[Ammianus Marcellinus]]. ''[https://www.tertullian.org/fathers/ammianus_00_eintro.htm Roman History]''. vertaald door Roger Pearse. Londen: Bonn, 1862.
* [[Procopius]]. ''[[s:Author:Procopius|History of the Wars]]''. vertaald door H. B. Dewing.
* [[Fredegarius]]. ''[https://web.archive.org/web/20060203233532/http://www.bu.edu/english/levine/grch4+5.htm The Fourth Book of the Chronicle of Fredegar with its Continuations]''. vertaald door John Michael Wallace-Hadrill. Connecticut: Greenwood Press, 1960.
* [[Fredegarius]]. ''[http://webvoy.uwindsor.ca:2048/login?url=http://proquest.umi.com/pqdweb?did=752306201&sid=1&Fmt=2&clientId=2241&RQT=309&VName=PQD Historia Epitomata]{{dode link|datum=september 2017 |bot=InternetArchiveBot }}''. Woodruff, Jane Ellen. Ph.D. Dissertation, University of Nebraska–Lincoln, 1987.
* [[Gregorius van Tours]]. [http://www.thelatinlibrary.com/gregorytours.html ''Historia Francorum''.]
* [[Gregorius van Tours]]. ''The History of the Franks''. vertaald door Earnest Brehaut. 1916. [https://www.fordham.edu/halsall/basis/gregory-hist.html Excerpts here]
* [[Gregorius van Tours]]. ''The History of the Franks''. 2 vol. vertaald door O. M. Dalton. Oxford: Clarendon Press, 1967.
*Bachrach, Bernard S. (vertaald) ''[[Liber Historiae Francorum]]''. 1973.

== Secundaire bronnen ==
*Bachrach, Bernard S. ''Merovingian Military Organization, 481–751''. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1971. {{ISBN|0 8166 0621 8}}
*Collins, Roger. ''Early Medieval Europe 300–1000''. Londen: MacMillan, 1991.
*Fouracre, Paul. "The Origins of the Nobility in Francia." ''Nobles and Nobility in Medieval Europe: Concepts, Origins, Transformations'', ed. Anne J. Duggan. Woodbridge: The Boydell Press, 2000. {{ISBN|0 85115 769 6}}.
*Geary, Patrick J. ''Before France and Germany: the Creation and Transformation of the Merovingian World.'' New York: Oxford University Press, 1988. {{ISBN|0 19 504458 4}}
*James, Edward. ''The Franks''. (Peoples of Europe series) Basil Blackwell, 1988. {{ISBN|0 631 17936 4}}
*Lewis, Archibald R. "[http://links.jstor.org/sici?sici=0038-7134%28197607%2951%3A3%3C381%3ATDITRF%3E2.0.CO%3B2-8 The Dukes in the Regnum Francorum, A.D. 550–751.]" ''Speculum'', Vol. 51, No 3 (juli 1976), pp. 381-410.
*McKitterick, Rosamond. ''The Frankish Kingdoms under the Carolingians, 751–987''. Londen: Longman, 1983. {{ISBN|0 582 49005 7}}.
*Murray, Archibald C. en Goffart, Walter A. ''After Rome's Fall: Narrators and Sources of Early Medieval History''. 1999.
*Nixon, C. E. V. en Rodgers, Barbara. ''In Praise of Later Roman Emperors''. Berkeley, 1994.
*Schutz, Herbert. ''The Germanic Realms in Pre-Carolingian Central Europe, 400–750''. American University Studies, Series IX: History, Vol. 196. New York: Peter Lang, 2000.
*Wallace-Hadrill, J. M. ''The Long-Haired Kings''. Londen: Butler & tanner Ltd, 1962.
*Wallace-Hadrill, J. M. ''The Barbarian West''. Londen: Hutchinson, 1970.

== Noot ==
{{References}}
}}

[[Categorie:Frankische Rijk| ]][[Categorie:Germaans koninkrijk]][[Categorie:Geschiedenis van de Nederlanden in de middeleeuwen]][[Categorie:Geschiedenis van Frankrijk]][[Categorie:Geschiedenis van Duitsland]][[Categorie:Historisch land in de middeleeuwen]]

Frankische Rijk - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* De latere Karolingen */