Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-04-08T09:41:11Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Beetsterweg2 Beetsterzwaag.jpg|thumb|260px|De Fockensstate aan de Beetsterweg te Beetsterzwaag (de huidige vorm van het huis dateert uit de 19e eeuw)]]
De familie '''Fockens''' was een [[grietman|grietmansfamilie]] die vooral rondom [[Beetsterzwaag]] in [[Friesland]] haar sporen naliet. Leden bewoonden van [[1600]] tot [[1692]] de [[Fockensstate]],<ref>http://www.stinseninfriesland.nl/FockensStateBeetsterzwaag.htm Stinsen in Friesland</ref> de oudste state van Beetsterzwaag. Het geslacht Fockens heeft bijna honderdvijftig jaar aaneengesloten de [[Lijst van grietmannen van Opsterland|grietmannen van Opsterland]] geleverd, tot het met Martinus Fockens in 1692 uitstierf.

==Herkomst van de naam Fockens==
De stamvader van de familie Fockens is [[Focke Teyens|Focke Teyes]]. Fockens is dus afgeleid van het [[patroniem]] Fockes.

==Fragmentgenealogie==
Hieronder volgt een overzicht van de naamdragers en de voorouders daarvan in mannelijke lijn. Voordat de achternaam overging van vader op zoon werd gebruikgemaakt van patroniemen.

===Fragmentgenealogie stamvaders===
*Teye Aebeles (ca. 1480-1545), [[eigenerfde]] te [[Duurswoude]], gehuwd met Tyetje (1483-1547)
**Focke Teyes (ca. 1510-1578), [[grietman]] van [[Opsterland]], gehuwd met Auck Sjoerds [[Boelens (geslacht)|Boelens]] in [[1532]]

Broers van Focke Teyes waren onder meer Jochum Teyes, een stamvader van de [[Hemminga (geslacht)|Hemminga's]] en [[Alle Teyes]], burgemeester van [[Leeuwarden (gemeente)|Leeuwarden]] in [[1566]] en ondertekenaar van het [[Eedverbond_der_Edelen|Verbond der Edelen]] in datzelfde jaar.

===Fragmentgenealogie Fockens===
*Antje Fockens
*Hepcko Fockens ([[1536]]-[[1614]]), grietman van Opsterland [[1578]]-[[1614]], volmacht ten landsdage, [[gedeputeerde]] van Friesland van [[1588]]-[[1601]] en [[1608]]-[[1614]], gehuwd met Martje Martini
**Auckje Fockens (?-?), gehuwd met Hendrik Hansen
**Margaretha Fockens (ca. [[1555]]-ca. [[1624]]), gehuwd met Arent van Arentsma
**Martinus Fockens ([[1570]]-[[1635]]), grietman van Opsterland van [[1614]]-[[1623]], raad van de [[Admiraliteit van Friesland|Admiraliteit van Dokkum]] van [[1625]]-[[1627]], [[gedeputeerde]] van Friesland van [[1627]]-[[1635]], gehuwd in [[1610]] met Wisckjen Feyckes, dochter van Feycke Tetmans, [[Lijst van grietmannen van Utingeradeel|grietman van Utingeradeel]]
***Romckjen Fockens ([[1598]]-[[1667]]), gehuwd met Cornelis van Kinnema ([[1588]]-[[1645]])
***Saco Fockens ([[1599]]-[[1652]]), grietman van Opsterland van [[1623]]-[[1650]], volmacht ten landsdage, gedeputeerde van Friesland van [[1647]]-[[1650]], afgevaardigde naar de [[Staten-Generaal_van_de_Nederlanden|Staten Generaal]] in [[1643]] en van [[1645]]-[[1646]], raad van de [[Admiraliteit van Amsterdam]] van [[1641]]-[[1643]], mede-oprichter en compagnon van de Opsterlandse Veencompagnie, gehuwd in [[1629]] met Lucia [[Siccama]]
****Maria Fockens (?-[[1672]]), gehuwd met Eecke van Heerma
****Martinus Fockens ([[1633]]-[[1692]]), grietman van Opsterland van [[1650]]-[[1692]], gedeputeerde van Friesland van [[1662]]-[[1665]] en [[1677]]-[[1679]], gehuwd met Anna van Kinnema (ca. [[1632]]-[[1707]])
****Saco Fockens ([[1634]]-[[1665]]), secretaris van Opsterland, volmacht ten landsdage (1659-1665), in [[1665]] grietman van [[Lemsterland]] en gedeputeerde van Friesland, gehuwd met Antje van Andringa in [[1663]]
****Romelia Fockens (ca. [[1636]]-[[1674]], getrouwd met Oene [[Van_Teyens_(geslacht)|van Teyens]] ([[1636]]-[[1715]])
****Hepcko Fockens ([[1640]]-[[1666]])
****Wisckjen Fockens (ca. [[1641]]-[[1669]]), getrouwd met Tinco [[Van_Teyens_(geslacht)|van Teyens]] ([[1643]]-ca. [[1671]])
****Lucia Fockens (ca. [[1646]]-[[1685]]), getrouwd met Benedictus [[Van_Teyens_(geslacht)|van Teyens]] ([[1646]]-[[1678]])
*Feycke Fockens ([[1538]]-[[1582]])
*Frouck Fockens, (ca. [[1538]]-[[1582]]), gehuwd met Saecke Siercks (ca. [[1530]]-[[1582]]), stamvader van de [[Van_Teyens_(geslacht)|Van Teyens]]
*Wytske Fockens, (ca. [[1540]]-?)
*Anne Fockens (ca. [[1540]]-?)

==Politieke invloed==
Het geslacht Fockens is vanaf omstreeks 1545, toen stamvader Focke Teyes als [[grietman]] van [[Opsterland]] werd genoemd, tot 1692 doorlopend grietman van Opsterland geweest. Dit is des te opmerkelijker daar het een gekozen positie betrof. Daaruit blijkt wel dat Fockens haar positie door strategisch bezit van stemdragende goederen (stemmen waren destijds in Friesland verbonden aan bepaalde stukken grond) en huwelijks- en vriendschapsbanden met andere invloedrijke families heeft weten te handhaven. Onder andere de verwante families [[Van_Teyens_(geslacht)|Van Teyens]] en [[Hemminga_(geslacht)|Hemminga]] zullen hen denkelijk hebben gesteund, aangezien zij vaak als tweede man optraden op de landdag – naast een Fockens – en de grietman in functies als secretaris of bijzitter ondersteunden in het grietenijbestuur.

Verschillende leden van de familie volgden elkaar op in de [[Gedeputeerde Staten]] van Friesland. De gedeputeerden maakten indertijd het dagelijks bestuur van Friesland uit en werkten nauw samen met de [[stadhouder]].

'''Saco Fockens''' ([[1599]]-[[1652]]) was misschien wel het invloedrijkste lid van de familie. Naast gedeputeerde was hij ook raadsheer bij de [[Admiraliteit van Amsterdam]] en afgevaardigde naar de [[Staten-Generaal_van_de_Nederlanden|Staten Generaal]]. In die laatste hoedanigheid is hij ook betrokken geweest bij de vooronderhandelingen van de [[Vrede van Münster]]. Stadhouder [[Willem_Frederik_van_Nassau-Dietz|Willem Frederik]] noemt hem veelvuldig in zijn dagboeken en had blijkbaar een hoge dunk van zijn invloed in de Friese politiek, getuige zinsneden als: "Ick seide, ghij moet Fockens hebben, als ghij die krijcht, soo gaet ghij vast...".<ref>Gloria Parendi. Dagboeken van Willem Frederik, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe, 1643-1649, 1651-1654 (1995), blz. 367 - https://www.dbnl.org/tekst/will077glor01_01/will077glor01_01_0008.php</ref>

==Economische invloed==
Naast dat leden van de familie Fockens veel land aan boeren verpachtten, waren zij ook actief in de vervening. Saco Fockens ([[1599]]-[[1652]]) stond mede aan de wieg van de Opsterlandse Veencompagnie, die grote delen van Opsterland zou vervenen. Deze compagnie werd in 1645 opgericht door Johannes Crack, Jacques van Oenema, Saco Fockens en Saco van Teyens.<ref>Visscher, Verveningen en verveners in Friesland, blz. 107</ref>

==Tegenwoordige tijd==
Enig verband tussen huidige families Fockens<ref>http://www.cbgfamilienamen.nl/nfb/detail_naam.php?gba_lcnaam=fockens&gba_naam=Fockens&nfd_naam=Fockens&operator=eq&taal= Nederlandse Familienamenbank</ref> en het geslacht Fockens uit Beetsterzwaag is onbekend. De directe mannelijke lijn stierf uit met Martinus Fockens in 1692, wiens huwelijk met Anna van Kinnema kinderloos bleef. Saco [[Van_Teyens_(geslacht)|van Teyens]] ([[1676]]-[[1735]]), zoon van Benedictus van Teyens en Lucia Fockens, werd de erfgenaam van het gehele bezit van de familie Fockens.

==Wapen==
Het wapen van de familie wordt als volgt [[blazoen|geblazoeneerd]]. Wapen: gedeeld: I in goud een halve rode lelie, komende uit de deelijn; II in zwart drie gouden eikels met de steel omlaag, boven elkaar<ref>https://web.archive.org/web/20160808092709/http://www.vanteyensfundatie.nl/content/2013/05/Familiewapen Informatie over de wapen van de familie Van Teyens en Fockens</ref>
<ref>http://www.heraldischedatabank.nl/databank/indeling/detail/start/6?q_searchfield=fockens Wapenbeschrijving op Heraldischedatabank.nl</ref>.

==Rouwborden==
[[File:Rouwbord Saco Fockens.jpg|thumb|Het rouwbord van Saco Fockens (ca. 1599-1652) in de kerk van Nuis, Groningen, met daarop zijn wapen en het bijschrift "De Heere Sako Fockens - Oudt-Grietman van Opsterlant - Obiit den XXXI Martius 1652". Oorspronkelijk hing dit rouwbord in de kerk van Beetsterzwaag.]]
In de [[kerk van Nuis]] hangen diverse [[rouwbord]]en van de familie. Oorspronkelijk hingen deze rouwborden in de kerk van [[Beetsterzwaag]]. Toen de familie [[Van_Teyens_(geslacht)|Van Teyens]] de [[Coendersborg_(borg)|Coendersborg]] in [[Nuis_(dorp)|Nuis]] verwierf, zijn de rouwborden van de families Fockens en Van Teyens verhuisd naar deze plaats.

==Literatuur==
* Het geslacht Van Boelens uit Opsterland 1520-1913 (G. van der Veer, 2007)
* Verveningen en verveners in Friesland (W. Visscher, 2015)
* {{Citeer web |url=https://www.dbnl.org/tekst/will077glor01_01/ |titel=Gloria Parendi: Dagboeken van Willem Frederik, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe, 1643-1649, 1651-1654 (Redactie Jacob Visser en G.N. van der Plaat, Den Haag, Nederlands Historisch Genootschap, 1995)}}
* {{Citeer web |url=http://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/vdaa |titel=''Biographisch Woordenboek der Nederlanden'', door: A.J. Van der Aa, Haarlem 1852-1878, blzn. 139-140}}
* [https://www.genealogieonline.nl/stamboom-jellema/ Stamboom op genealogieonline]
* {{Citeer web |url=http://books.google.nl/books?id=vjgWAAAAYAAJ&hl=nl&pg=PA138#v=onepage&q&f=false |titel=''Nieuwe Naamlijst van Grietmannen van de vroegste tijden af tot het jaar 1795'', door: jhr. mr. H. Baerdt van Sminia, Leeuwarden 1837}}
----
{{References}}

[[Categorie:Nederlands patriciërsgeslacht]]

Fockens - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd