https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Filips_I_van_HessenFilips I van Hessen - Bewerkingsoverzicht2026-04-06T19:34:31ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Filips_I_van_Hessen&diff=130094&oldid=prevColani op 1 aug 2024 om 09:312024-08-01T09:31:51Z<p></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Infobox dynastie<br />
| naam = Filips I van Hessen<br />
| afbeelding = Portrait of Philipp von Hessen (DE WSE M0076 2013-02 Overall).jpg<br />
| functie = [[Lijst van heersers van Hessen|Landgraaf van Hessen]]<br />
| periode = [[1509]]–[[1567]]<br />
| voorganger = [[Willem II van Hessen|Willem II]]<br />
| opvolger = [[Willem IV van Hessen-Kassel|Willem IV]] (landgraaf van Hessen-Kassel)<br />[[Lodewijk IV van Hessen-Marburg|Lodewijk IV]] (landgraaf van Hessen-Marburg)<br />[[Filips II van Hessen-Rheinfels|Filips II]] (landgraaf van Hessen-Rheinfels)<br />[[George I van Hessen-Darmstadt|George I]] (landgraaf van Hessen-Darmstadt)<br />
| vader = [[Willem II van Hessen]]<br />
| moeder = [[Anna van Mecklenburg-Schwerin]]<br />
}}<br />
<br />
'''Filips I van Hessen''', bijgenaamd '''Filips de Grootmoedige''' ([[Marburg (Duitsland)|Marburg]], [[13 november]] [[1504]] – [[Kassel (Duitsland)|Kassel]], [[31 maart]] [[1567]]) was [[Landgraafschap Hessen|landgraaf van Hessen]]. Hij was een van de belangrijkste vorsten van de [[Reformatie]] in het [[Rooms-Duitse Rijk]].<br />
<br />
== Familie ==<br />
Filips was afkomstig van het vorstenhuis [[Huis Hessen|Hessen]], een afscheiding van het hertogdom Thüringen. Zijn vader was de Hessische landgraaf [[Willem II van Hessen|Willem II]] en zijn moeder [[Anna van Mecklenburg-Schwerin]]. Toen zijn vader stierf aan syfilis, was Filips minderjarig; zijn moeder bekwam van de Rooms-Duitse keizer [[Maximilaan van Oostenrijk|Maximiliaan van Oostenrijk]] dat Filips meerderjarig werd verklaard. Volgens tijdgenoten was de jonge Filips intelligent en welbespraakt en verliep het manoeuvre van meerderjarigheid vlot.<br />
<br />
== Maarten Luther ==<br />
{{Zie hoofdartikel|Schmalkaldisch Verbond|Schmalkaldische Oorlog}}<br />
In 1521 ontmoette Filips [[Maarten Luther]] voor de eerste maal. Filips' houding ten opzichte van zijn ideeën was eerst twijfelend maar toch geïnteresseerd. In 1525 sloeg hij samen met zijn schoonvader [[George van Saksen (1471-1539)|Georg van Saksen]] de [[Duitse Boerenoorlog|Duitse boerenopstand]] neer, waar ook Luther zich tegen keerde. In 1527 stichtte Filips in Marburg de eerste protestantse universiteit ter wereld, naar [[Philipps-Universiteit Marburg|hem vernoemd]]. In 1529 werden de eerste liturgische handboeken volgens het lutheranisme in Hessen verdeeld. Filips zou een van de machtige leiders worden van het [[Schmalkaldisch Verbond]] en gekant blijven tegen de autoriteit van de Rooms-Duitse [[keizer Karel V]]. Ondertussen vocht hij ook nog de [[Katzenelnbogische Successieoorlog]] uit met [[Willem I van Nassau-Dillenburg]] (vader van [[Willem van Oranje]]).<br />
<br />
== Bigamie ==<br />
Filips huwde in 1523 met de Saksische prinses [[Christina van Saksen (1505-1549)|Christina van Saksen]], dochter van [[George van Saksen (1471-1539)|Georg van Saksen]]. Zij hadden tien kinderen. Daarnaast trad hij in 1540 in het huwelijk met Marguerite van der Saale (1522–1566), bij wie hij negen kinderen had. Deze familiale situatie werd uitgebuit door katholieke theologen en door keizer Karel V om het lutheranisme en in het bijzonder Filips te doen kelderen in de publieke opinie.<br />
<br />
== Gevangenschap ==<br />
In 1547 slaagde keizer Karel V er eindelijk in Filips militair te verslaan in de [[Slag bij Mühlberg]]. Hoewel de landgraaf eerst de [[Schmalkaldische Oorlog]] met de moed der wanhoop nog wilde doorzetten, onderhandelde hij uiteindelijk een overgave.<ref>[[Geoffrey Parker]], ''Emperor. A New Life of Charles V'', 2019, p. 329</ref> Nadat hem was gegarandeerd dat hij niet in eeuwige hechtenis zou worden gehouden, kwam hij een [[voetval]] maken voor de keizer. Deze liet hem prompt opsluiten, aanvoerend dat er niets was beloofd over tijdelijke hechtenis. Een geheime verklaring veroordeelde Filips tot vijftien jaar gevangenschap. Een poging om hem in december 1550 te bevrijden uit zijn gevangenis in [[Mechelen (stad)|Mechelen]], liep uit op een schietpartij en mislukte.<ref>[[Geoffrey Parker]], ''Emperor. A New Life of Charles V'', 2019, p. 430</ref> Bedreigd met foltering, verklikte Filips de namen van de betrokkenen. Hij kreeg voortaan een vensterloze cel toegewezen zonder dienaars of mogelijkheden tot bezoek. Na vier jaar gevangenschap kwam hij in 1551 vrij dankzij het [[Verdrag van Passau]]. <br />
<br />
Filips stierf in 1567. Zijn landgraafschap Hessen werd verdeeld onder zijn vier zonen:<br />
*zijn oudste zoon Wilhelm IV kreeg [[Landgraafschap Hessen-Kassel|Hessen-Kassel]]<br />
*zijn tweede zoon Lodewijk IV kreeg [[Hessen-Marburg]]<br />
*zijn derde zoon Filips II kreeg [[Hessen-Rheinfels]]<br />
*zijn jongste zoon Georg I kreeg [[Landgraafschap Hessen-Darmstadt|Hessen-Darmstadt]].<br />
<br><br><br />
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]<br />
<br><br />
== Voorouders==<br />
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"<br />
|- bgcolor="#E0E0E0"<br />
!colspan="9"|Voorouders van Filips I van Hessen<br />
|-<br />
|'''Overgrootouders'''<br />
|colspan="2"| [[Lodewijk I van Hessen]] (1402-1458) <br />∞ <br />[[Anna van Saksen (1420-1462)|Anna van Saksen]] (1420-1462)<br /><br />
|colspan="2"| [[Lodewijk I van Württemberg-Urach]] (1412-1450)<br />∞ <br />[[Mathilde van de Palts]] (1419-1482)<br /><br />
|colspan="2"| [[Hendrik IV van Mecklenburg]] <br />(1417-1477)<br />∞ <br />[[Dorothea van Brandenburg (1420-1491)|Dorothea van Brandenburg]] (1420-1491) <br /><br />
|colspan="2"| [[Erik II van Pommeren]] <br />(1425–1474) <br />∞ <br />[[Sophia van Pommeren-Stolp]] (-) <br /><br />
|-<br />
|'''Grootouders'''<br />
|colspan="4"| [[Lodewijk II van Neder-Hessen]] (1438-1471) <br />∞ <br />[[Mathilde van Württemberg]] (1438-1495)<br /><br />
|colspan="4"| [[Magnus II van Mecklenburg]] (1441-1503)<br />∞ <br />[[Sophia van Pommeren (1460-1504)|Sophia van Pommeren]] (1460-1504)<br /><br />
|-<br />
|'''Ouders'''<br />
|colspan="8"| [[Willem II van Hessen]] (1469-1509) <br />∞ <br />[[Anna van Mecklenburg-Schwerin]] (1485-1525)<br /><br />
|- bgcolor="#E0E0E0<br />
|colspan="9"| '''Filips I van Hessen (1504-1567) '''<br />
|}<br />
<br />
== Voetnoten ==<br />
{{references}}<br />
{{bibliografische informatie}}<br />
{{DEFAULTSORT:Hessen, Filips van}}<br />
[[Categorie:Huis Hessen|Filips I]]<br />
[[Categorie:Luthers persoon]]<br />
[[Categorie:Persoon in de 16e eeuw]]</div>Colani