Colani: 1 versie geïmporteerd

2024-08-23T16:35:32Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:Essayeur-01.jpg|300px|alt=Goudbaar 10 gram fijngoud|thumb|Goudbaar 10 gram fijngoud]]Een '''essayeur''' (ook: ''keurmeester'' of ''toetser'') <ref>[[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal]]</ref> is iemand wiens beroep het is het zuivere gehalte aan zilver of goud in legeringen te bepalen.

== Geschiedenis ==
=== Methode ===
De oudste methode is die met de [[Basaniet#Toetssteen|toetssteen]]. De moderne methode voor zilver is een oplossing van de legering [[Titratie|titreren]] in [[salpeterzuur]] met een oplossing van [[keukenzout]]. Het zuivere gehalte van goud wordt bepaald door [[Cupellatie|cupelleren]]. Het gehalte van edelmetaal wordt uitgedrukt in millièmes, bij goudlegeringen in karaat.

=== Aanstelling ===
[[Bestand:Assayer, 1916.jpg|300px|alt=Foto uit 1916 van een assayer die een elektrolysetest uitvoert op een monster goud. Uit het tijdschrift The Outlook (New York). Oorspronkelijk onderschrift: "In het Amerikaanse Assay Office in New York City · Grote hoeveelheden buitenlands goud zijn sinds het begin van de oorlog naar het Assay Office gekomen. Dit goud wordt getest, omgesmolten en opnieuw tot goudstaven gegoten. De afbeelding toont een detail van het elektrolyseproces. De bak bevat meer dan $ 100.000 aan goud. "|thumb|Foto uit 1916 van een assayer die een elektrolysetest uitvoert op een monster goud. Uit het tijdschrift The Outlook (New York). Oorspronkelijk onderschrift: "In het Amerikaanse Assay Office in New York City · Grote hoeveelheden buitenlands goud zijn sinds het begin van de oorlog naar het Assay Office gekomen. Dit goud wordt getest, omgesmolten en opnieuw tot goudstaven gegoten. De afbeelding toont een detail van het elektrolyseproces. De bak bevat meer dan $ 100.000 aan goud. "]]

Sinds 1815 is een essayeur een door het Rijk aangestelde controleur van het gehalte der [[goud]]- en [[zilver]]werken en [[Munt (betaalmiddel)|munten]]. Dat gold tot 1 maart 1987 zowel voor de controle op het edelmetaalgehalte van platina, gouden en zilveren werken <ref>[http://wetten.overheid.nl/BWBR0009275/geldigheidsdatum_26-09-2015 Waarborgwet 1986] en [https://web.archive.org/web/20150929081028/http://www.waarborg.nl/over-waarborgholland/wet-en-regelgeving Wet- en regelgeving]</ref> alswel tot 15 juni 1994 voor het slaan van munten van edelmetaal. <ref>[http://wetten.overheid.nl/BWBR0013064/geldigheidsdatum_26-09-2015 Muntwet 2002] en [https://www.knm.nl/ Koninklijke Nederlandse Munt]. [https://web.archive.org/web/20230611151928/https://www.knm.nl/ Gearchiveerd] op 11 juni 2023.</ref>

Door de privatisering van de ''Dienst voor het waarborgen van edelmetaal werken'' in 1987 ([[Waarborg Platina, Goud en Zilver|Waarborg Platina, Goud en Zilver N.V.]] te Gouda) alswel door het verzelfstandigen van de Rijksmunt in 1994 ([[Koninklijke Nederlandse Munt|Koninklijke Nederlandse Munt N.V.]] te Utrecht) werd dit beroep een functie binnen de organisatie.

Als chemisch [[analist (laboratorium)|analist]] is de essayeur belast met de kwaliteitscontrole van aangeleverd platina-, goud- en zilverwerk dat na goedkeuring wordt voorzien van het verplichte wettelijke gehalteteken van dat edelmetaal naast het [[meesterteken]] van de maker. Na keuring bij de Munt kan het [[edelmetaal]] voor de [[Muntproductieproces|muntslag]] in aanmerking komen voorzien van het [[muntmeesterteken]] voor de wettelijke betaalmiddelen uit de [[Muntwet]]. Voor andere edelmetaal voorwerpen van de Munt gelden de eisen volgens de [[Waarborgwet]] 1986. Op 1 maart 1987 trad de huidige waarborgwet in werking en is de oude waarborgdienst (overheidsdienst) onder leiding van de eerste algemene directeur Mr. Eric L. Daae, en financieel directeur Carlos A. Trinidad omgezet in de nieuwe ''Waarborg Platina Goud en Zilver N.V.'' Dit was de eerste overheidsdienst dat een dergelijke privatisering onderging. Verantwoordelijke minister van Financiën was [[Onno Ruding]].

Eind maart 2016 maakte goudkeurmeester WaarborgHolland een doorstart nadat er eerder sprake was van een faillissement. WaarborgHolland, een vroegere rijksdienst, was jarenlang monopolist in het keuren van goud, zilver en platina. Een concurrerend bedrijf is Edelmetaal Waarborg uit Joure. <ref>[https://www.nu.nl/ondernemen/4235811/goudkeurmeester-waarborgholland-maakt-doorstart.html Doorstart]</ref>

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20160427172020/http://www.waarborgholland.nl/over-waarborgholland/history Geschiedenis van het keuren]
* [https://web.archive.org/web/20161104204609/http://waarborgholland.nl/keuren/tekens-en-stempels/keurtekens-goud Keurtekens voor goud]
{{Appendix}}

[[Categorie:Numismatiek]][[Categorie:Beroep]][[Categorie:Edelmetaal]]

Essayeur - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd