Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

2026-04-11T11:06:53Z

Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

← Oudere versie		Versie van 11 apr 2026 13:06
Regel 2:		Regel 2:
	\| naam = Elie Wiesel		\| naam = Elie Wiesel
	\| periode = 1928-2016		\| periode = 1928-2016
	\| afbeelding = Elie Wiesel 2012 Shankbone.~~JPG~~		\| afbeelding = Elie Wiesel 2012 Shankbone.jpg
	\| onderschrift = Elie Wiesel (2012)		\| onderschrift = Elie Wiesel (2012)
	\| land = [[Roemenië]]		\| land = [[Roemenië]]

Colani: 1 versie geïmporteerd

2026-03-15T10:18:58Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

{{Infobox Nobelprijswinnaar
| naam = Elie Wiesel
| periode = 1928-2016
| afbeelding = Elie Wiesel 2012 Shankbone.JPG
| onderschrift = Elie Wiesel (2012)
| land = [[Roemenië]]
| geboorteplaats = [[Sighetu Marmației|Sighet]]
| plaatsvanoverlijden = [[Boston]]
| typeprijs = Vrede
| jaar = 1986
| reden = Voorzitterschap van de ''Presidential Commission on the Holocaust''
| voor = [[International Physicians for the Prevention of Nuclear War]]
| op = [[Óscar Arias]]
| werk =
| portaal =
}}
'''Eliezer (Elie) Wiesel''' ([[Sighetu Marmației|Sighet]], [[30 september]] [[1928]] – [[Boston]], [[2 juli]] [[2016]]) was een [[Joden|Joods]]-[[Verenigde Staten|Amerikaans]] schrijver van verschillende boeken over zijn ervaringen in de [[Holocaust]], die hij overleefde. Hij ontving de [[Nobelprijs voor de Vrede]] in 1986.

== Jeugd en Holocaust ==
Wiesel werd geboren in Sighet (nu: [[Sighetu Marmației]]), als zoon van Sjlomo en Sara, [[orthodox jodendom|orthodoxe joden]] van [[Hongarije|Hongaarse]] afkomst die een kruidenierszaak hadden. Hij had drie zussen, Bea, Hilda en Tzipora. De Hongaars sprekende stad Sighet in Roemenië werd geannexeerd door Hongarije in 1940, en in 1944 deporteerden de [[Nazi-Duitsland|nazi's]] de Hongaarse joden naar [[Auschwitz-Birkenau]]. Zijn moeder en Tzipora, de jongste zus, werden er vermoord; hij en zijn vader werden naar het nabijgelegen werkkamp [[Auschwitz-Monowitz|Auschwitz III Monowitz]] gestuurd. Bekend is dat hij beschreef hoe in de bittere winterkou de trein met schreeuwende joden langs een volle kathedraal in een van de Duitse steden reed waar de organist en de gemeente harder gingen spelen en zingen zodat ze het geschreeuw niet konden horen. In januari 1945, werden vader en zoon gedwongen te marcheren naar [[Buchenwald]], waar Elies vader overleed.

[[Bestand:Buchenwald Slave Laborers Liberation.jpg|thumb|200px|left|Buchenwald, 1945. Wiesel is in de tweede rij, zevende van links samen met [[Max Hamburger]] (onderste rij vierde van links).]]
Na de [[Tweede Wereldoorlog]] werd hij in een [[Frankrijk|Frans]] weeshuis gestopt. In 1948 begon Wiesel een studie aan de [[Universiteit van Parijs|Sorbonne]]. Hij vond een baan bij de Franse [[krant]] ''[[L'arche]]'' als journalist en raakte in contact met de [[Nobelprijs voor de Literatuur]]-winnaar [[François Mauriac]], die hem uiteindelijk kon overtuigen zijn Holocaustervaringen op te schrijven. Dat leverde zijn eerste roman, in het Jiddisch, ''Un di velt hot geshvign'' (En de wereld zweeg) op, die in 1956 in [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] verscheen. Twee jaar later zag de sterk ingekorte bewerking ''La nuit'' (''[[Nacht (boek)|Nacht]]'') bij Les Éditions de Minuit het licht, waarschijnlijk Wiesels beroemdste werk en het begin van een lange reeks werken in het Frans. In 2007 schreef hij een nieuw voorwoord bij een heruitgave van ''La nuit''.

== Verenigde Staten ==
Later verhuisde Elie Wiesel naar de [[Verenigde Staten]], waar hij in 1963 werd genaturaliseerd tot staatsburger. Hij was voorzitter van de 'Presidential Commission on the Holocaust' van 1978 tot 1986 en gaf daarmee leiding aan de bouw van het 'United States Holocaust Memorial Museum'. Elie Wiesel was daar [[professor]] in de [[humane wetenschappen]] aan [[Boston University]].

Tussen 2002 en 2005 deed een commissie ingesteld door president [[Ion Iliescu]] onderzoek naar de betrokkenheid van Roemenië bij de [[Holocaust]]. Wiesel had het voorzitterschap van de commissie op zich genomen. De commissie-Wiesel kwam in 2005 met een getal van 500.000 slachtoffers in Joodse en Romakring.

In 2006 wees Elie Wiesel een informeel verzoek af van de Israëlische regering om president van de Joodse staat te worden. Hij wilde liever doorgaan met schrijven.

In [[februari 2007]] werd Wiesel bijna ontvoerd in een hotel in [[San Francisco]] door een man die hem wilde interviewen over de Holocaust. Toen Wiesel om hulp riep, vluchtte zijn belager, die later op een antisemitische website schreef dat hij Wiesel wilde spreken.<ref>{{Citeer web|url = http://www.sfgate.com/bayarea/article/Nobel-prizewinner-author-attacked-at-S-F-hotel-2618603.php|titel = Nobel prizewinner, author attacked at S.F. hotel|bezochtdatum = |auteur = Matthai Chakko Kuruvila|datum = 9 februari 2007t|uitgever = SFGate|taal = en}}</ref> Een maand later werd de belager gearresteerd en beschuldigd van meerdere misdrijven, hij werd op 21 juli 2008 veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf.<ref>{{Citeer web|url = http://uk.reuters.com/article/2008/07/22/uk-crime-wiesel-idUKN2146787020080722|titel = Man guilty in false imprisonment of Elie Wiesel|bezochtdatum = |auteur = Muhammad Hamed|datum = 22 juli 2008|uitgever = Reuters|taal = en|archiefdatum = 30 december 2014|archiefurl = https://web.archive.org/web/20141230062246/http://uk.reuters.com/article/2008/07/22/uk-crime-wiesel-idUKN2146787020080722|dodeurl = ja}}</ref>

Elie Wiesels oeuvre bestaat uit meer dan 40 fictie- en non-fictieboeken.

== Onderscheidingen ==
*1968: [[Prix Médicis]]
*1980: [[Prix du Livre Inter]]
*1985: [[Four Freedoms Award]] voor godsdienstvrijheid
*1985: [[Congressional Gold Medal of Achievement]]
*1986: [[Nobelprijs voor de Vrede]]
*1992: [[Presidential Medal of Freedom]]
*2005: [[Light of Truth Award]]

Ridderorden:
*2000: [[Grootkruis]] in het [[Legioen van Eer]]
* [[Commandeur (ridderorde)|Commandeur]] in de [[Orde van het Britse Rijk]]
*2002: [[Grootofficier]] in de [[Orde van de Ster van Roemenië]]

== Zie ook ==
* [[Zwijgen over Kolvillág]]

{{Appendix}}
{{Authority control}}
{{Navigatie winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede}}
{{Commonscat|Elie Wiesel}}

{{DEFAULTSORT:Wiesel, Elie}}
[[Categorie:Amerikaans schrijver]]
[[Categorie:Amerikaans dagboekschrijver]]
[[Categorie:Jiddisch schrijver]]
[[Categorie:Roemeens Franstalig schrijver]]
[[Categorie:Roemeens Holocaustoverlevende]]
[[Categorie:Kampgevangene in Auschwitz]]
[[Categorie:Winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede]]

Elie Wiesel - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"

Colani: 1 versie geïmporteerd