https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Eeuwig_Edict_%281667%29Eeuwig Edict (1667) - Bewerkingsoverzicht2026-05-08T20:23:12ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Eeuwig_Edict_(1667)&diff=153038&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "17e" door "17<sup>e</sup>"2024-11-23T16:47:10Z<p>Tekst vervangen - "17e" door "17<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Eeuwig Edict 1667.jpg|thumb|300px|De aanname van het Eeuwig Edict door de Staten van Holland. [[Romeyn de Hooghe]] (1675).]]<br />
Het '''Eeuwig [[Edict]]''' is een [[Verdrag|resolutie]] van 5 augustus [[1667]] van de [[Staten van Holland en West-Friesland|Staten van Holland]], waarin ze besloten tot afschaffing van het [[stadhouder]]schap in Holland en de politieke functies van de stadhouder voortaan zelf uit te voeren. De overige zes gewesten van de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Republiek der Verenigde Nederlanden]] werd verzocht om het stadhouderschap onverenigbaar te verklaren met het [[kapitein-generaal]]schap.<ref name="Enc">Encarta-encyclopedie Winkler Prins (1993–2002) s.v. "Eeuwig Edict [geschiedenis] 2". Microsoft Corporation/Het Spectrum.</ref> [[Raadpensionaris]] [[Johan de Witt]] was voor het Edict.<ref name="Oddens"/> De resolutie werd slechts 5 dagen na het sluiten van de [[Vrede van Breda]] aangenomen.<br />
<br />
[[Gaspar Fagel]] (pensionaris van Haarlem) en [[Gillis Valckenier]] (burgemeester van Amsterdam) waren de opstellers van het Edict.<ref name="Enc"/> Men wilde het [[Eerste Stadhouderloze Tijdperk|Eerste Stadhouderloos Tijdperk]] "eeuwig" laten voortduren en de Oranjepartij, die prins [[Willem III van Oranje|Willem III van Oranje-Nassau]] aan de macht wilde brengen, de pas afsnijden. Volgens de historicus [[Lieuwe van Aitzema]] (1600–1669) wilden de Hollanders baas zijn in eigen huis en was dit met het Eeuwig Edict eindelijk gelukt.{{bron?||2016|08|14}}<br />
<br />
Wel werden er bepalingen opgenomen die er toe moesten leiden dat Willem uiteindelijk weer het opperbevel over het [[Staatse leger]] zou krijgen.<ref name="Oddens">Oddens, J. (2009) Een vorstelijk voorland. Gerard Hinlopen op reis naar Istanbul (1670-1671), p. 40. Volgens Oddens verzette De Witt zich tegen het voorstel en waren de ideologen bang dat de prins met deze concessie uiteindelijk geen genoegen zou nemen, maar ze legden zich bij de ontstane meerderheid neer.</ref><br />
<br />
De andere zes gewesten zouden op 31 mei 1670 met de [[Akte van Harmonie]] de algemene strekking van het Edict onderschrijven.<ref name="Enc"/><br />
<br />
In het [[Rampjaar 1672]] grepen de [[Orangisme (Republiek)|orangisten]] met geweld de macht en [[Moord op de gebroeders De Witt|vermoordden De Witt]]. Het Edict werd door alle gewesten herroepen (in sommige Hollandse steden werden exemplaren ervan verbrand<ref name="Enc"/>) en het stadhouderschap in ere hersteld ten gunste van Willem III.<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Geschiedenis van de Nederlanden in de 17<sup>e</sup> eeuw]]<br />
[[Categorie:Geschiedenis van Holland]]<br />
[[Categorie:Edict]]<br />
[[Categorie:Republicanisme in Nederland]]<br />
[[Categorie:1667]]</div>Colani