https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=ECHELONECHELON - Bewerkingsoverzicht2026-04-23T04:09:46ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=ECHELON&diff=108975&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-06-15T22:36:58Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:LfV BW 1998 Echelon.jpg|thumb|Overzicht van de afluisterstations van het ECHELON-programma]]<br />
[[Bestand:Menwith-hill-radomes.jpg|thumb|Menwith Hill Station in Engeland, met onder de witte bollen schotelantennes waarmee in het kader van ECHELON satellietverkeer wordt onderschept]]<br />
'''ECHELON''' is de naam waaronder de [[Verenigde Staten]], het [[Verenigd Koninkrijk]], [[Canada]], [[Australië (land)|Australië]] en [[Nieuw-Zeeland]] zich gezamenlijk inspannen om wereldwijd satellietcommunicatie af te luisteren. De verkregen informatie wordt [[SIGINT|Signals Intelligence]] (SIGINT) genoemd. De gezamenlijke inspanning is gebaseerd op de in 1948 gesloten ''United Kingdom-USA Communications Intelligence Agreement'', beter bekend als het [[UKUSA-akkoord]].<br />
<br />
== Onthullingen ==<br />
=== Europees onderzoek ===<br />
Op 5 juli 2000 besloot het [[Europees Parlement]] tot het opzetten van een tijdelijke commissie om onderzoek naar ECHELON te doen. De reden hiervoor was een rapport getiteld ''Interception capabilities 2000'', waarin melding werd gemaakt van het gebruik van de door het ECHELON-netwerk vergaarde inlichtingen voor commerciële doeleinden van de bij het UKUSA aangesloten landen.<br />
<br />
Zo zou in 1994 het Franse bedrijf [[Thomson-CSF]] een contract in [[Brazilië]] ter waarde van 1,3 miljard dollar zijn misgelopen ten gunste van het Amerikaanse [[Raytheon]] als gevolg van onderschepte commerciële informatie die aan Raytheon zou zijn doorgespeeld.<br />
<br />
In datzelfde jaar zou [[Airbus]] een contract van 6 miljard dollar in [[Saoedi-Arabië]] zijn misgelopen ten gunste van de Amerikaanse bedrijven [[Boeing]] en [[McDonnell Douglas]], doordat via ECHELON alle onderhandelingen tussen Airbus en Saoedi-Arabië waren afgeluisterd en de informatie werd doorgespeeld aan de beide Amerikaanse bedrijven.<br />
<br />
=== Bevestiging ===<br />
In 2015 werd het bestaan van ECHELON bevestigd door twee interne nieuwsbrieven van de NSA, die op 3 augustus van dat jaar, in het kader van de [[Edward Snowden|Snowden]]-onthullingen, werden gepubliceerd door de website ''The Intercept''. Uit deze documenten blijkt dat ECHELON onderdeel was van een overkoepelend programma met de codenaam FROSTING, dat in 1966 door de NSA was opgezet om spraak en dataverkeer van [[communicatiesatelliet]]en te onderscheppen en analyseren. FROSTING bestond uit twee subprogramma's:<br />
* TRANSIENT: spraak/data interceptie van satellieten van de toenmalige [[Sovjet-Unie]]<br />
* ECHELON: spraak/data interceptie van [[Intelsat]] satellieten<br />
Het eerste grondstation voor ECHELON werd in 1971 gebouwd op een militair oefenterrein nabij [[Yakima]] in de staat Washington. Dit station, met de codenaam JACKKNIFE, werd operationeel in mei 1973 en was via een beveiligde telexverbinding verbonden met het hoofdkwartier van de NSA.<ref>The Northwest Passage, Yakima Research Station (YRS) newsletter: [https://www.documentcloud.org/documents/2189960-nwp-nsa.html Volume 2, Issue 1, January 2011] & [https://www.documentcloud.org/documents/2189961-nwp2-nsa.html Volume 3, Issue 7, July 2012]. [https://web.archive.org/web/20230604171306/https://www.documentcloud.org/documents/2189960-nwp-nsa.html Gearchiveerd] op 4 juni 2023.</ref><br />
<br />
== Werking ==<br />
[[Bestand:Echelon-yakima-02.jpg|thumb|Apparatuur in het Yakima-station van ECHELON, vermoedelijk begin jaren 70]]<br />
[[Bestand:Echelon-yakima-01.jpg|thumb|Telextypisten in het Yakima-station van ECHELON, vermoedelijk begin jaren 70]]<br />
Het systeem ontleent zijn naam aan een bepaald type [[computer]] dat in de jaren 1970 werd gebruikt om in de gigantische hoeveelheid verzamelde data de spreekwoordelijke speld in de hooiberg te vinden.<br />
<br />
Op zogenaamde volglijsten staan de ''targets'' (doelen) die [[Spion|afgeluisterd]] moeten worden. Alle bekende informatie van deze ''targets'', worden op trefwoorden, namen, telefoonnummers en internetadressen onderzocht en geanalyseerd. De verzameling trefwoorden worden ''Dictionaries'' genoemd. Hoewel de vijf aangesloten organisaties (zie hieronder) de ''targets'' onderling verdeeld hebben, worden zij geacht in het bezit te zijn van de complete ''Dictionaries''.<br />
<br />
Eind jaren 1990 werd het originele ECHELON-systeem geüpdatet naar ECHELON II.<br />
<br />
== Organisaties ==<br />
De met afluisteren belaste [[geheime dienst]]en van de vijf landen aangesloten bij het [[UKUSA-akkoord]] zijn:<br />
* [[Verenigde Staten|Verenigde Staten van Amerika]] - [[National Security Agency]] (NSA)<br />
* [[Verenigd Koninkrijk]] - [[Government Communications Headquarters]] (GCHQ)<br />
* [[Canada]] - Communications Security Establishment (CSE)<br />
* [[Australië (land)|Australië]] - Defense Signals Directorate (DSD)<br />
* [[Nieuw-Zeeland]] - Government Communications Security Bureau (GCSB)<br />
<br />
== Grondstations ==<br />
[[Bestand:NSA-Fornsat-Echelon.jpg|thumb|Kaart uit een NSA-presentatie uit 2002 met daarop de grondstations voor het onderscheppen van buitenlandse satellieten, oftewel FORNSAT]]<br />
De genoemde afluisterdiensten beschikken over een wereldwijd netwerk van satellietstations waarvandaan de downlinks van communicatiesatellieten wordt opgevangen. Het gaat om de volgende stations met de in 2002 geldende codenamen.<br />
<br />
* JACKKNIFE ([[Yakima]], [[Washington (staat)|Washington]], VS opgeheven<ref>https://www.seattletimes.com/seattle-news/nsa-to-close-yakima-training-center-facility/</ref>)<br />
* TIMBERLINE ([[Sugar Grove, Virginia|Sugar Grove]], [[West Virginia]], VS)<br />
* CORALINE ([[Sabana Seca]], [[Puerto Rico]], VS opgeheven<ref>https://stationhypo.com/2018/01/31/test-2/. [https://web.archive.org/web/20230203095208/https://stationhypo.com/2018/01/31/test-2/ Gearchiveerd] op 3 februari 2023.</ref>)<br />
* LADYLOVE ([[Misawa Air Base]], Japan)<br />
* MOONPENNY ([[Menwith Hill]] nabij Harrogate, [[Yorkshire]], Engeland)<br />
* GARLICK ([[Bad Aibling]], Duitsland opgeheven<ref>https://www.bbc.com/news/world-europe-32625808. [https://web.archive.org/web/20220505082448/https://www.bbc.com/news/world-europe-32625808 Gearchiveerd] op 5 mei 2022.</ref>)<br />
* LEMONWOOD (Thailand opgeheven)<br />
* STELLAR ([[Geraldton]], [[West-Australië]], Australië)<br />
* CARBOY (Bude nabij [[Morwenstow]], [[Cornwall]], Engeland)<br />
* SHOAL BAY ([[Darwin (Australië)|Darwin]], [[Nieuw-Zuid-Wales]], Australië)<br />
* IRONSAND ([[Waihopai]], Nieuw-Zeeland)<br />
* SOUNDER ([[Ayios Nikolaos]], Cyprus)<br />
* SNICK (nabij Seeb, Oman)<br />
* SCAPEL ([[Nairobi]], Kenia)<br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[PRISM]]<br />
* [[Office for Executive Support]]<br />
<br />
{{Appendix|2=<br />
* {{aut|Benschop, Albert}} (2013), [https://www.sociosite.org/toezicht.php ''Toezicht op internet — Grootschalig afluisteren en de surveillancestaat''], in: Eigenaardigheden van Cyberspace - InternetSociologie. Amsterdam: SocioSite.<br />
* [https://www.nrc.nl/W2/Lab/Echelon/inhoud.html NRC - Dossier Codenaam Echelon]<br />
* Patrick Radden Keefe, ''Chatter: dispatches from the secret world of global eavesdropping'', Random House Publishing, New York, NY, {{ISBN|1400060346}}, 2005<br />
{{References}}<br />
}}<br />
{{Commonscat|Echelon}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Echelon}}<br />
[[Categorie:Amerikaanse geheime dienst]]<br />
[[Categorie:Australië]]<br />
[[Categorie:Canada]]<br />
[[Categorie:Koude Oorlog]]<br />
[[Categorie:Nieuw-Zeeland]]<br />
[[Categorie:Spionage]]<br />
[[Categorie:Britse geheime dienst]]</div>Colani