https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Duits-Duitse_grensDuits-Duitse grens - Bewerkingsoverzicht2026-04-24T11:04:41ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Duits-Duitse_grens&diff=128929&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "{{Commonscat}}" door "<br><br>
Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp
<br>"2024-07-30T18:36:48Z<p>Tekst vervangen - "{{Commonscat}}" door "<br><br> Digitalisering en Wiki opmaak: <a href="/index.php?title=Terry_van_Erp" title="Terry van Erp">Terry van Erp</a> <br>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Berliner Mauer mit Panzersperren (Liesenstraße-Gartenstraße 1980).jpg|thumb|De [[Berlijnse Muur]], het bekendste onderdeel van de Duits-Duitse grens]]<br />
[[Bestand:East German border tower.jpg|thumb|Bemande wachttoren aan Oost-Duitse zijde (1984)]]<br />
[[Bestand:Sperrzone sign.jpg|thumb|Waarschuwingsbord met de tekst "[[sperrgebiet|verboden grensgebied]] ! Betreden en berijden verboden !"]]<br />
[[Bestand:Point Alpha Ostseite.jpg|thumb|Overgebleven deel van de Duits-Duitse grens bij het Grensmuseum Rhön in Thüringen.]]<br />
<br />
De '''Duits-Duitse grens''' ([[Duits]]: ''Deutsch-deutsche Grenze'' of ''innerdeutsche Grenze'') was de 1378 km lange [[grens]] tussen de [[Duitse Democratische Republiek]] en de [[Bondsrepubliek Duitsland (1949-1990)|Bondsrepubliek Duitsland]]. Het was niet alleen de grens tussen de twee Duitslanden van [[1949]] tot [[1990]], maar ook de grens tussen enerzijds het Westen met de [[NAVO]] en de [[Europese Gemeenschap]] en anderzijds het Oostblok met het [[Warschaupact]] en de [[Comecon]]. De Duits-Duitse grens was daarmee een deel van het [[IJzeren Gordijn]].<br />
<br />
Een apart deel van de Duits-Duitse grens liep rond [[West-Berlijn]] (de beruchte '[[Berlijnse Muur|Muur]]' liep dwars door Berlijn), dat als een [[enclave]] in de [[Sovjet-bezettingszone in Duitsland|oostelijke bezettingszone]] lag.<br />
<br />
== Geschiedenis van de Duits-Duitse grens ==<br />
Na de [[Tweede Wereldoorlog]] werd Duitsland door de bezettingsmacht ingedeeld in bezettingszones, die van elkaar waren gescheiden door ''Zonegrenzen''. De grenzen tussen de westelijke zones vielen weg met de vorming van de Bondsrepubliek in [[1949]], waarna de Duits-Duitse grens als enige zonegrens overbleef.<br />
<br />
In mei [[1952]] begon de DDR met het geleidelijk afgrendelen van de Duits-Duitse grens. Op haar gebied lagen eerst een vijf kilometer brede ''Sperrzone'', een 500 meter brede met prikkeldraad afgesloten ''Schutzstreifen'' en een 10 meter brede ''Kontrollstreifen''. DDR-burgers mochten de Sperrzone alleen na voorafgaande toestemming bezoeken. De afgrendeling van de grens was bedoeld om de massale vlucht van Oost-Duitsers naar de Bondsrepubliek (''[[Republikflucht]]'') te stoppen en smokkel door West-Duitsers te verhinderen. Pas na de bouw van de Berlijnse Muur in 1961 was de totale Duits-Duitse grens afgesloten voor Oost-Duitsers. In juni 1952 en in oktober 1961 vonden [[Aktion Ungeziefer|grootschalige acties]] plaats waarbij families, die ideologisch niet betrouwbaar werden geacht, werden gedeporteerd. In totaal werden bij deze acties 11.000 - 12.000 mensen gedeporteerd, terwijl ongeveer 3000 mensen naar de Bondsrepubliek vluchtten.<ref>Dietmar Schultke (1999): ''Keiner kommt durch. Die Geschichte der innerdeutschen Grenze 1945–1990''. Aufbau-Verlag, Berlijn, pp. 31–45</ref><ref>Volker Koop (1996): ''Den Gegner vernichten: Die Grenzsicherung der DDR''. Bouvier, Bonn 1996</ref> Tientallen dorpen langs de grens werden afgebroken.<br />
<br />
De Duits-Duitse grens werd bewaakt door de [[Grenztruppen der DDR]] die ruim 40.000 man aan de grens gestationeerd hadden. Deze Grenztruppen hadden een [[Schießbefehl]], een bevel om te schieten op iedereen die de grens trachtte te passeren. Daarnaast lagen er op veel plaatsen [[landmijn]]en en was de grens tussen [[1970]] en [[1983]] gedeeltelijk voorzien van ''Selbstschussanlagen'', apparaten die tientallen ijzersplinters afschoten nadat detectiedraden waren aangeraakt. Om nachtelijke vluchtpogingen te voorkomen was de grenszone in bevolkt gebied verlicht.<br />
<br />
In [[1983]] ontving de DDR na bemiddeling van [[Franz Josef Strauß]] een miljardenkrediet. Als tegenprestatie werden de ''Selbstschussanlagen'' verwijderd.<br />
<br />
De westelijke zijde van de grens was door de Bondsrepubliek niet afgebakend met versperringen. Slechts witte paaltjes met rode top met daaraan bevestigd het bordje "Halt Hier Zonengrenze!" (later "Halt Hier Grenze!") gaven aan waar het grondgebied van West-Duitsland eindigde. Straten en wegen liepen door tot aan de grens en waren aldaar afgezet met een eenvoudig hek. De grensbewaking en de personencontrole aan de grensovergangen werden gedaan door de [[Bundesgrenzschutz]], die rond 1980 voor alle grenzen van de Bondsrepubliek samen 21.500 man omvatte.<br />
{|<br />
| [[Bestand:Inner german border herrnburg.jpg|thumb|left|West-Duitse kant van de grens in Lübeck. Twee man van de Bundesgrenzschutz voor het hek en een DDR-grensverkenner achter het hek]]<br />
|}<br />
Bij de eenwording van de beide Duitslanden op [[3 oktober]] [[1990]] hield de Duits-Duitse grens op te bestaan. De Bundesgrenzschutz kon de taken aan de Duits-Duitse grens beëindigen en nam de bewaking van de grenzen met Polen en Tsjechië over van de DDR.<br />
<br />
== Kosten voor de DDR ==<br />
De bouw, de verdere versterking en de decennialange bewaking van de Duits-Duitse grens was een zware economische belasting voor de DDR. De kosten van de uitbouw tussen [[1961]] en [[1964]] bedroegen 1,8 miljard [[Oost-Duitse Mark|Ostmark]], waarvan 0,4 miljard voor de bouw van de Berlijnse Muur. De jaarlijkse kosten bedroegen circa 0,5 miljard Mark.<br />
<br />
Voor de DDR was de Duits-Duitse grens een noodzakelijkheid. Het DDR-bewind kon alleen bestaan met militaire steun van de [[Sovjet-Unie]] en het vasthouden van de bevolking door het sluiten van de grenzen. Vóór 1961 vluchtten 2,5 miljoen mensen uit de DDR, waardoor het land economisch leegbloedde en binnen een jaar na het openen van de grens in [[1989]] ophield te bestaan.<br />
<br />
== Slachtoffers en veroordelingen ==<br />
De Duits-Duitse grens veroorzaakte enkele honderden slachtoffers. Volgens een onderzoek van de Duitse justitie is sprake van minimaal 270 doden, maar andere bronnen melden aantallen boven de 400. Ook zeker 25 Oost-Duitse grenswachters kwamen om het leven. Daarnaast lieten ook veel dieren (o.a. wolven en herten) het leven.<br />
<br />
Na de [[Duitse Hereniging]] zijn diverse processen tegen grenswachters en personen uit de DDR-leiding gevoerd. De straffen zijn relatief mild uitgevallen. Minister van Defensie [[Heinz Keßler]] werd bijvoorbeeld tot zevenenhalf jaar cel veroordeeld en binnen vijf jaar vrijgelaten.<br />
<br />
<gallery><br />
Bestand:Curtain germany.jpg|IJzeren gordijn Duitsland (nabij Witzenhausen-Heiligenstadt)<br />
Bestand:Curtain germany detail.jpg|IJzeren gordijn Duitsland (nabij Witzenhausen-Heiligenstadt) - detail<br />
Bestand:Zicherie-Böckwitz 1979.jpg|"Mini Berlijn" - het hek als muur dwars door de dorpjes Zicherie en Böckwitz<br />
</gallery><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Grensovergang Helmstedt–Marienborn]]<br />
* [[Mödlareuth]]<br />
* [[Republikflucht]]<br />
<br />
== Externe links ==<br />
* {{de}} [http://www.grenzbilder.de/ Grenzbilder.de - Foto's van de Duits-Duitse grens (1)]<br />
* {{de}} [http://www.grenzerinnerungen.de/ Grenzerinnerungen.de - Foto's van de Duitse grens (2)]<br />
* {{citeer web|achternaam=Uittenbogaard| voornaam=Theo|auteurlink=Theo Uittenbogaard|url=https://www.youtube.com/watch?v=xJtPM11bxWY |title=DE GRENS|jaar= 1983|via=[[YouTube]]|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230321153046/https://www.youtube.com/watch?v=xJtPM11bxWY|archiefdatum=2023-03-21}}<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
<br><br><br />
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]<br />
<br><br />
<br />
[[Categorie:Koude Oorlog]]<br />
[[Categorie:Duitse Democratische Republiek|Grens]]<br />
[[Categorie:Grens]]<br />
[[Categorie:Opdeling van Duitsland]]</div>Colani