https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Ding_an_sichDing an sich - Bewerkingsoverzicht2026-04-20T07:33:15ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Ding_an_sich&diff=139621&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-10-11T07:04:26Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Immanuel Kant (portrait).jpg|thumb|200px|Immanuel Kant.]]<br />
Het '''Ding an sich''' is het ding zoals het op zichzelf bestaat, zoals het in wezen is. Dit [[filosofie|filosofische]] begrip werd bedacht door de Duitse filosoof [[Immanuel Kant]] (1724-1804), die het uitwerkte in zijn ''[[Kritik der reinen Vernunft]]''. Volgens Kant kan de mens de [[werkelijkheid]] zoals ze is (de ''Dinge an sich'') niet kennen.<br />
<br />
==Algemeen==<br />
<br />
===De werkelijkheid zoals ze aan ons verschijnt===<br />
Wat de mens over de werkelijkheid meent te kennen, is volledig afhankelijk van zijn waarnemingen en hoe hij deze waarnemingen interpreteert. Nu kan de mens, zo zegt Kant, niet anders dan met in het bewustzijn [[a priori]] aanwezige structuren werken. Kant noemt deze 'aanschouwingsvormen' en 'categorieën.' Dit komt er op neer dat wat de mens kent ''gekleurd'' is door zijn kenvermogen. <br />
<br />
Het is een beetje te vergelijken met wat de bolle ogen van een kikker doorgeven als zijnde 'de werkelijkheid'. Voor die kikker bestaat de wereld uit ronde vormen, een resultaat van de structuur van zijn ogen. Wat Kant bedoelt is dat het voor een mens onmogelijk is om tijd, ruimte en [[Oorzakelijkheid|causaliteit]] buiten de waarneming te houden, aangezien dit de 'a priori' structuren zijn die onze waarneming vormen en kleuren. De dingen kunnen daarom nooit door ons worden waargenomen zoals ze op zichzelf zijn, maar alleen zoals ze aan ons verschijnen.<br />
<br />
===Het onderscheid tussen het "ding op zich" en de verschijning===<br />
Kant stelde dat we een onderscheid moeten maken tussen de "[[Noumenon|noumenale]]" werkelijkheid van dingen zoals ze op zichzelf bestaan, het ''Ding an sich'', en anderzijds de verschijningen of [[fenomeen|fenomenen]] of het ''Ding für mich'' (''phainomena''). De "fenomenale" werkelijkheid is de ''[[werkelijkheid]]'' zoals die zich aan ons voordoet. Dit is de enige werkelijkheid waarover we ons gefundeerd kunnen uitspreken, omdat de kenvormen, inherent aan onze geest, het ons eerst mogelijk maken over iets te redeneren en te oordelen. Buiten de grenzen van ons kenvermogen zijn we simpelweg niet bij machte te spreken. <br />
<br />
Kant stelde dat een ''Ding an sich'' principieel niet kenbaar is omdat het zich noodzakelijkerwijs onttrekt aan de structuur van ieder kenapparaat. Door bijvoorbeeld de verbetering van onze zintuigen zouden we nooit iets kunnen ontdekken over het ''Ding an sich''.<br />
<br />
==Kritiek==<br />
Het ''Ding an sich'' was vanaf het begin een controversieel begrip. Kants theorie riep onmiddellijk bij andere filosofen de vraag op hoe het toch mogelijk is dat het onmogelijk is over een "ding op zich" te spreken terwijl Kant zelf in zijn boek (''[[Kritik der reinen Vernunft|Kritiek van de zuivere rede]]'') niet anders doet. <br />
<br />
*Eerste reacties: Tijdgenoten van Kant, zoals [[Friedrich Heinrich Jacobi|F.H. Jacobi]] en [[Gottlob Schulze|G.E. Schulze]], zeiden dat een ding op zichzelf in tegenspraak is met Kants eigen filosofie. <br />
<br />
*[[Positivisme]]: Positivisten, zoals [[Ernst Mach]] en [[Karl Pearson]], menen dat de aanname dat een ding ook los van onze ervaring bestaat per definitie de ervaring overstijgt. De aanname dat dingen ook los van onze ervaring bestaan is daarom bovennatuurlijk ('metafysisch') en onwetenschappelijk.<ref>{{Citeer boek|titel=The Grammar of Science|auteurlink=|auteur=Karl Pearson|medeauteurs=|taal=en|url=https://archive.org/details/grammarofscience00pearuoft/page/252|uitgever=|plaats=Londen|datum=1900|pagina's=|ISBN=|citaat=Matter, as the unknowable cause of sense-impression, is a metaphysical entity as meaningless for science as any other postulating of causation in the beyond of sense-impression ; it is as idle as any other ''thing-in-itself'', as any other projection into the supersensuous, be it the force of the materialists or the infinite mind of the philosophers.|archiefurl=}}</ref><ref name="Empiriokriticisme"/><br />
<br />
*[[Materialisme (filosofie)|Materialisme]]: Materialisten menen dat objecten ook los van onze waarneming bestaan. Materiële objecten zijn de "dingen op zichzelf" en bestaan ook buiten onze directe ervaring. De dingen op zichzelf zijn dus wel degelijk kenbaar, in tegenstelling tot wat Kant beweerde. Dit was het standpunt van [[Marxisme|marxisten]] zoals [[Vladimir Lenin|Lenin]].<ref name="Empiriokriticisme">{{Citeer boek|titel=Materialisme en empiriokriticisme|auteurlink=|auteur=Lenin|medeauteurs=|achternaam=|taal=|url=https://www.marxists.org/nederlands/lenin/1908/mat/2.htm|uitgever=|datum=1908|pagina's=|ISBN=|citaat=De aanhangers van de lijn van Kant en Hume (onder de laatsten ook Mach en Avenarius, voor zover zij geen zuivere berkeleyanen zijn) noemen ons, materialisten, ‘metafysici’ omdat wij de objectieve realiteit, die ons door de ervaring is gegeven, erkennen, omdat wij een van de mensen onafhankelijke, objectieve bron van onze waarnemingen erkennen.|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210818183947/https://www.marxists.org/nederlands/lenin/1908/mat/2.htm|archiefdatum=2021-08-18}}</ref><br />
<br />
==Zie ook==<br />
* [[Conceptueel kader]]<br />
* [[Fysieke wereld]]<br />
* [[Kenobject]]<br />
<br />
==Referenties==<br />
{{References}}<br />
<br />
[[Categorie:Duits begrip]]<br />
[[Categorie:Filosofische terminologie]]<br />
[[Categorie:Kentheorie]]<br />
[[Categorie:Metafysica]]</div>Colani