https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=DakruiterDakruiter - Bewerkingsoverzicht2026-04-22T10:43:30ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Dakruiter&diff=141173&oldid=prevColani op 29 okt 2024 om 13:352024-10-29T13:35:38Z<p></p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Vrouwenpolder kerk 001.png|thumb|Dakruiter op kapel te [[Vrouwenpolder]]]]<br />
[[Bestand:Truydemanhof hoofdentree, Hoorn.jpg|thumb|[[Truydemanhof]] in [[Hoorn (Noord-Holland)|Hoorn]] met dakruiter boven de ingang]]<br />
[[Bestand:Dakruiter.jpg|thumb|Kopie van een 14e-eeuwse dakruiter, gevonden bij archeologisch onderzoek in de tuin van het [[De Huyterhuis]] in Delft]]<br />
Een '''dakruiter''' is een torentje op de [[Nok (bouwkundig)|nok]] van een gebouw, vaak een kerk. Als ze op de [[kruising (bouwkunst)|kruising]] of viering van het gebouw staan, worden ze [[vieringtoren]] of vieringsdakruiter genoemd. In de negentiende eeuw kwam men ze wel tegen in de villabouw.<br />
<br />
Dakruiters hebben geen eigen fundering: ze steunen op het dak en worden meestal in hout uitgevoerd, soms in metselwerk. Vaak zijn ze zes- of achtkantig. Om het dak niet te zeer te belasten, wordt de ruiter gewoonlijk licht uitgevoerd, bijvoorbeeld als [[lantaarn (bouwkunde)|lantaarn]]. Vooral stenen dakruiters bleken soms te zwaar, zodat het bouwwerkje weer verwijderd moest worden om het onderliggende bouwwerk te behouden. Dakruiters kunnen strikt ''op'' het dak staan, zodat ze van binnenuit niet toegankelijk zijn, maar kunnen ook op een opening in het dak staan.<br />
<br />
In veel kerken is in de dakruiter een [[Klok (bel)|luidklok]] aangebracht, soms meerdere.<br />
<br />
Een dakruiter kan ook een versierde [[Dakpan#Nokpan of nokvorst|nokpan]] zijn, als aanduiding dat de bewoner van de woning een belangrijk persoon was.<ref>[https://archeologie-delft.nl/opgraven-en-onderzoek/vondsten/873-vondst-dakruiter] ''Hier woont een Heer! Dakruiter aan de Oude Delft'', publicatie: Archeologie Delft. [https://web.archive.org/web/20221208122631/https://archeologie-delft.nl/opgraven-en-onderzoek/vondsten/873-vondst-dakruiter Gearchiveerd] op 8 december 2022.</ref><br />
<br />
== Galerij ==<br />
<gallery perrow="6" widths="150" heights="200"><br />
Bestand:Exterieur naar het zuiden - Geleen - 20076758 - RCE.jpg|Dakruiter op de [[Sint-Janskluis]] te [[Geleen]]<ref>[https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monuments/16045 Monumentnummer: 16045 BY Kluis 3 6165EL te Geleen] Geraadpleegd 13 maart 2017</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170315174122/http://www.sintjanskluis.nl/sites/default/files/De_Kluis_van_1699_tot_1948.pdf De Kluis van 1699 tot 1948, p8] Geraadpleegd 13 maart 2017</ref><br />
Bestand:Brick Mill 1826.jpg|The Brick Mill, een [[steenfabriek]] uit 1826, in [[Whitinsville]] (Massachusetts)<br />
Bestand:KreuzkapelleLoopeReiter.jpg|Kruiskapel in Loope, gemeente [[Engelskirchen]] (Duitsland)<br />
Bestand:Sygnaturka w kościele Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach 1.jpg|Kijkje in de dakruiter van de kerk van de [[Zwarte Madonna van Częstochowa]] in [[Mońki]] (Polen)<br />
Bestand:DEU Köthel (Stormarn) COA.svg|[[Gemeentewapen]] van [[Köthel (Stormarn)|Köthel]] (Duitsland)<br />
Bestand:Sint-Niklaas - Heilig Hartkerk 2.jpg|[[Heilig Hartkerk (Sint-Niklaas)|Heilig Hartkerk]] in [[Sint-Niklaas]] met dakruiter<br />
</gallery><br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Navigatie onderdelen kruiskerk}}<br />
<br />
[[Categorie:Toren]]<br />
[[Categorie:Onderdeel van een kerkgebouw]]</div>Colani