https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=ChristusmonogramChristusmonogram - Bewerkingsoverzicht2026-04-04T07:01:45ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Christusmonogram&diff=58929&oldid=prevColani: 1 versie geïmporteerd2024-02-09T10:28:00Z<p>1 versie geïmporteerd</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Chirho.svg|thumb|100px|Chi-Rho symbool]]<br />
Het '''Christusmonogram''', ook wel '''Christogram''' of chi-rho genoemd, behoort – naast het [[kruis (christendom)|kruis]] en het [[Ichthus (symbool)|ichthus]]symbool (de vis) – tot de belangrijkste symbolen om [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus Christus]] mee aan te duiden (vooral in de [[late oudheid]]). Het is een verwijzing naar het oudere [[Wagenwiel (symbool)|zonnerad]].<br />
<br />
Het is een afkorting van de Griekse naam ''ΧΡΙΣΤΟΣ'' (Christus), waarbij de eerste twee letters, ''Χ'' ([[Chi (letter)|Chi]]) en ''Ρ'' ([[Rho (letter)|Rho]]), tot een [[monogram]] gevormd zijn.<ref>[https://exploratorium.galloromeinsmuseum.be/Default.aspx?query=search=deeplink|/record/uniqid=obj_24745&showtype=record Exploratorium: Sierbeslag met christogram]</ref><ref>https://exploratorium.galloromeinsmuseum.be/Default.aspx?query=search=deeplink|/record/uniqid=obj_1510&showtype=record Exploratorium: Vingerring met christogram</ref> Volgens een andere traditie gaat het om de Griekse equivalenten van de beginletters van het Latijnse ''Christus Rex'' (Christus (is) Koning). Zelden wordt een N (van ''Nazarenus'') toegevoegd.<ref>{{Citeer boek |titel=Vie Militaire et religieuse au Moyen Age et à l'époque de la Renaissance |achternaam=Lacroix |voornaam=Paul |taal=fr |uitgever=Librairie de Firmin Didot Frères, fils et Cie |datum=1873 |pagina=219}}</ref><br />
<br />
Het monogram wordt vaak begeleid door de letters [[Alfa (letter)|alfa]] en [[Omega (letter)|omega]], ontleend aan [[Openbaring van Johannes|Openbaring]] 22:13.<ref>[https://web.archive.org/web/20160921080719/https://www.bijbelgenootschap.nl/nbv/openbaring/22/12-13/ Openbaring 22:12-13 (NBV)]</ref><br />
Vooral in protestantse kringen – maar niet alleen daar – wordt het Christusmonogram veel gebruikt als decoratie op omslagen van bijbels, liturgie- en liederenboeken, e.d.<br />
<br />
Het Christusmonogram staat in [[Unicode]] onder nummer U+2627 (hexadecimaal): ☧<br />
<br />
== Afbeeldingen ==<br />
<br />
<gallery><br />
Bestand:Anastasis Pio Christiano Inv31525.jpg|''Anastasis (opstanding)'', de symbolische voorstelling van de herrijzenis van Christus. Het kruis, waarnaast de wachters bij het graf zitten, wordt bekroond door het omkranste Christusmonogram. (paneel van een Romeinse sarcofaag van het “passietype”, ca. 350 n.Chr., ''[[Vaticaanse musea|Musei Vaticani]]'').<br />
Bestand:Christogramvormig beslag in brons, 375 tot 450 NC, vindplaats- Neerharen-Rekem, 1982, Germaanse nederzetting, afvalkuil 7, collectie Gallo-Romeins Museum Tongeren, 81.NE.023.jpg|Romeins christogram in brons uit een Germaanse nederzetting in Neerharen, 375-450 n.Chr., [[Gallo-Romeins Museum (Tongeren)]]<br />
Bestand:Vingerring met christogram in zilver, 300 tot 400 NC, vindplaats- Tongeren, noordoostgrafveld, Jaminéstraat, 1982, zone A, graf 21, collectie Gallo-Romeins Museum Tongeren, 82.H.1.jpg|Zilveren ring met christogram gevonden op een christelijke begraafplaats in laat-Romeins Tongeren, 4de eeuw, [[Gallo-Romeins Museum (Tongeren)]]<br />
</gallery><br />
<br />
== Zie ook==<br />
* [[IHS]]<br />
* [[Labarum]]<br />
* [[Nomen sacrum]]<br />
* [[Chirojeugd Vlaanderen]]<br />
<br />
== Referenties ==<br />
{{References}}<br />
{{Commonscat|Monograms of the name of Jesus Christ}}<br />
<br />
[[Categorie:Christelijk symbool]]</div>Colani