https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Castra Castra - Bewerkingsoverzicht 2026-04-07T15:03:13Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.43.6 https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Castra&diff=129051&oldid=prev Colani: Tekst vervangen - "{{Commonscat}}" door "<br><br> Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp <br>" 2024-07-30T18:42:27Z <p>Tekst vervangen - &quot;{{Commonscat}}&quot; door &quot;&lt;br&gt;&lt;br&gt; Digitalisering en Wiki opmaak: <a href="/index.php?title=Terry_van_Erp" title="Terry van Erp">Terry van Erp</a> &lt;br&gt;&quot;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:Castra1.png|thumb|Castrum, &#039;&#039;&#039;1&#039;&#039;&#039; Praetorium &#039;&#039;&#039;2&#039;&#039;&#039; Via Praetoria &#039;&#039;&#039;3&#039;&#039;&#039; Via Principalis &#039;&#039;&#039;4&#039;&#039;&#039; Porta Principalis Dextra (rechterpoort) &#039;&#039;&#039;5&#039;&#039;&#039; Porta Praetoria (hoofdpoort) &#039;&#039;&#039;6&#039;&#039;&#039; Porta Principalis Sinistra (linkerpoort) &#039;&#039;&#039;7&#039;&#039;&#039; Porta Decumana (achterste poort)]]<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;Castrum&#039;&#039;&#039; (meervoud &#039;&#039;&#039;castra&#039;&#039;&#039;) was de Latijnse benaming voor een Romeins [[legerkamp]]. De term &#039;&#039;castrum&#039;&#039; werd gebruikt voor legerkampen van verschillende afmetingen, zoals een groot [[Romeins legionair|legionair]] [[Fort (vesting)|fort]], kleinere forten en tijdelijke kampementen.<br /> <br /> == Indeling van een castrum ==<br /> In het &#039;&#039;castrum&#039;&#039; sneden de &#039;&#039;via principalis&#039;&#039; en de &#039;&#039;via praetoria&#039;&#039; elkaar. De eerste liep van de &#039;&#039;porta principalis dextra&#039;&#039; naar de &#039;&#039;porta principalis sinistra&#039;&#039; (linkerpoort), waar de &#039;&#039;carcer&#039;&#039; (gevangenis) zich bevond. De &#039;&#039;via praetoria&#039;&#039;, langs het &#039;&#039;Praetorium&#039;&#039; (hoofdkwartier, afgeleid van [[praetor]]), liep van de &#039;&#039;porta praetoria&#039;&#039; (hoofdpoort) tot de &#039;&#039;porta decumana&#039;&#039; (achterste poort). In het midden van het kamp bevond zich het &#039;&#039;Praetorium&#039;&#039;, de tenten van de legerleiding, de vergaderplaats en het &#039;&#039;valetudinarium&#039;&#039; (cf. infra). Daar omheen waren de &#039;&#039;[[Papilio (legertent)|papiliones]]&#039;&#039; (tenten) van in [[contubernium|contubernia]] opgedeelde [[Romeins legionair|Romeinse legionairs]] opgesteld.<br /> <br /> Elk &#039;&#039;castrum&#039;&#039; bezat een &#039;&#039;valetudinarium&#039;&#039; (cf. ziekenboeg) waarnaar gewonden en zieken werden vervoerd om door de meereizende medische staf verzorgd te worden. De tenten werden opgetrokken tussen tijdelijke verschansingen van aarde en hout, waardoor men beschut was tegen eventuele nachtelijke overvallen. Toen men later echter overschakelde op een meer offensieve strategie, kregen de &#039;&#039;castra&#039;&#039; een meer permanent karakter en gingen deze legioenstandplaatsen ook dienstdoen als [[Zomerkamp (Romeins leger)|zomerkamp]]. Dit leidde tot een groter comfort van de kampen.<br /> <br /> Een castrum bestond uit barakken, waar de militairen hun onderkomen hadden, omringd door een [[palissade]]. Deze palissade werd van palen met spitse punten gemaakt. In latere tijd werden de &#039;&#039;castra&#039;&#039; &quot;versteend&quot; en werden de muren en hoofdgebouwen in steen opgetrokken.<br /> <br /> De Latijnse enkelvoudsvorm &#039;&#039;castrum&#039;&#039; werd ook gebruikt voor een geografisch locatie, bijv. Castrum Album, Castrum Novum en Castrum Rodanas bij Saint-Maximin in Frankrijk.&lt;ref&gt;&#039;&#039;Castrum Rodanas Saint-Maximin de Provence&#039;&#039;, Solange Rostan, 1987&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&#039;&#039;Did Mary Magdelene visit Provence&#039;&#039;, Joseph Berenger, (1925), transl. Paul Ferguson, 2015, p. 139.&lt;/ref&gt; Barakken van Romeinse soldaten worden in het Nederlands ook wel aangeduid met &#039;&#039;castra&#039;&#039;, de meervoudsvorm van &#039;&#039;castrum&#039;&#039;.&lt;ref&gt;&#039;&#039;De opbouw en inrichting van de Romeinse soldatenbarak van de eerste tot de derde eeuw na Chr. Analyse van barakken en vergelijkend onderzoek naar gelijksoortige gebouwen in Italië&#039;&#039;, Ria Berkvens, herziene versie, 2005.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Zie ook ==<br /> * [[Castellum]]<br /> * [[Castra Praetoria]]<br /> * [[Winterkamp]]<br /> * [[Zomerkamp (Romeins leger)|Zomerkamp]]<br /> <br /> == Beknopte bibliografie ==<br /> * {{Aut|Y. Le Bohec}}, art. castra (I 1), in &#039;&#039;[[Der Neue Pauly|NP]]&#039;&#039;2 (1997), klm. 1022 - 1024.<br /> * {{Aut|B. van Daele}}, &#039;&#039;Het Romeinse leger&#039;&#039;, Leuven, 2003.<br /> <br /> == Externe links ==<br /> * [http://www.ethesis.net/soldatenbarak/soldatenbarak_inhoud.htm {{Aut|R. Berkvens}}, &#039;&#039;De opbouw en inrichting van de Romeinse soldatenbarak van de eerste tot de derde eeuw na chr. Analyse van barakken en vergelijkend onderzoek naar gelijksoortige gebouwen in Italië&#039;&#039;, diss. Katholieke Universiteit Nijmegen, 2005².]<br /> <br /> == Bronnen ==<br /> {{References}}<br /> &lt;br&gt;&lt;br&gt;<br /> Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]<br /> &lt;br&gt;<br /> <br /> [[Categorie:Romeins leger]]<br /> [[Categorie:Latijn]]<br /> [[Categorie:Limes]]<br /> [[Categorie:Fort]]</div> Colani