https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Carpe_diemCarpe diem - Bewerkingsoverzicht2026-04-26T00:47:34ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Carpe_diem&diff=153132&oldid=prevColani: Tekst vervangen - "17e" door "17<sup>e</sup>"2024-11-23T16:50:35Z<p>Tekst vervangen - "17e" door "17<sup>e</sup>"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>{{Zie artikel|Voor de gelijknamige alcoholvrije drank, zie [[Carpe Diem (drank)]].}}<br />
[[Bestand:Yvoire cadran solaire.jpg|thumb|Een [[zonnewijzer]] met ''Carpe Diem'' als opschrift op een gebouw in het Franse [[Yvoire]] (2006)]]<br />
'''Carpe diem''' is een [[Latijn]]s [[spreekwoord]] dat ''Pluk de dag'' betekent. De zinsnede is afkomstig van de [[Rome (stad)|Romeinse]] dichter [[Horatius]] ([[Oden (Horatius)|Ode]] 11 uit Boek 1).<ref>[https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:z4c93xiSJ_gJ:images.tresoar.nl/bibl-collectie/Hermeneus/Jaargang%252065/6505/6505.pdf+Couperus+Carpe+diem&hl=nl&gl=nl&pid=bl&srcid=ADGEESgTzU4hfhw3CX3Tosg5JT6fZ3NyX_0GyfAsWQf16HwaaZS9ftzFQxY8-vUcRdsTlHY81vg0l4lmmfeR795691gB8DZshstcKtUoMw38P0Z_cVzRT9LIIfVJ5_rByLQpsf5a0QOp&sig=AHIEtbTSzQyRW68M5Hx-pLshYr_73a5ZOg] of [http://images.tresoar.nl/bibl-collectie/Hermeneus/Jaargang%2065/6505/6505.pdf] Analyse van Horatius' oden in Hermeneus 1993 nr 5. [https://web.archive.org/web/20220127000136/http://images.tresoar.nl/bibl-collectie/Hermeneus/Jaargang%2065/6505/6505.pdf Gearchiveerd] op 27 januari 2022.</ref><br />
<br />
''Carpe diem / Pluk de dag'', waarin de dag [[metafoor|overdrachtelijk]] als een vergankelijke, kortstondig bloeiende bloem wordt voorgesteld, is een aansporing om niet tot morgen uit te stellen wat vandaag gedaan kan worden, overeenkomstig de [[doctrine|leer]] van de [[Stoa]] en het [[Epicurisme]]. Horatius zag zichzelf als epicurist.<ref>Bijvoorbeeld Horatius Epistolae. 1,4,6: ''Epicuri de grege porcum'', ik ben een varken uit de kudde van Epicures</ref> De context is<br />
: ''[...] sapias, vina liques, et spatio brevi''<br />
: ''spem longam reseces. dum loquimur, fugerit invida''<br />
: ''aetas: carpe diem quam minimum credula postero.''<br />
<br />
Vertaling:<br />
: ''[...] wees wijs, klaar de wijn en zet je toekomstdroom af tegen'' <br />
: ''de korte tijd die je gegeven is. Terwijl wij praten is de jaloerse'' <br />
: ''tijd al gevlogen: pluk de dag en reken zo min mogelijk op morgen.''<br />
<br />
Later werd ''carpe diem'' ook wel [[hedonisme|hedonistisch]] opgevat als "geniet zo veel mogelijk van de dag van heden".<br />
<br />
== Gebruik in literatuur ==<br />
De frase werd veelvuldig geciteerd in [[16e eeuw|16e-]] en [[17<sup>e</sup> eeuw|17<sup>e</sup>-eeuwse]] [[literatuur]]; ze werd onder andere gebruikt in [[Robert Herrick]]s ''To the Virgins, to Make Much of Time'' en in [[William Shakespeare|Shakespeares]] ''[[Driekoningenavond (toneelstuk)|Twelfth Night]]''. <br />
<br />
[[Louis Couperus]] wijdde er een bekend [[essay]]<ref>In: Louis Couperus, ''Korte Arabesken'', 1911</ref> aan: "Pluk de dag, dweep en droom niet met de schim van het Verleden en wees niet bang voor het spook van de Toekomst, maar sla de verliefde armen vast om het levende, gloeiende Heden".<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/bast002loui01_01/bast002loui01_01_0004.php] Biografie van Couperus door F. Bastet op dbnl. [https://web.archive.org/web/20230312050405/https://www.dbnl.org/tekst/bast002loui01_01/bast002loui01_01_0004.php Gearchiveerd] op 12 maart 2023.</ref><br />
<br />
== Zie ook ==<br />
* [[Lijst van Latijnse spreekwoorden en uitdrukkingen]]<br />
* [[Memento mori]]<br />
<br />
{{Appendix}}<br />
{{Commonscat|Carpe diem|Carpe diem}}<br />
<br />
[[Categorie:Latijns spreekwoord]]</div>Colani