https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?action=history&feed=atom&title=Cal%C3%A8cheCalèche - Bewerkingsoverzicht2026-04-20T01:08:54ZBewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wikiMediaWiki 1.43.6https://wiki-raamsdonk.nl/index.php?title=Cal%C3%A8che&diff=164420&oldid=prevColani: Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"2025-04-30T12:24:34Z<p>Tekst vervangen - ".JPG" door ".jpg"</p>
<p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>[[Bestand:De calèche met het koninklijk paar verlaat de Emmabrug in Willemstad, Bestanddeelnr 252-3607.jpg|thumb|right|300px|[[Juliana der Nederlanden|Koningin Juliana]] en [[prins-gemaal|prins]] [[Bernhard van Lippe-Biesterfeld|Bernard]] in de ''Crème Calèche'' in [[Willemstad (Curaçao)|Willemstad]], te [[Curaçao]], op 19 oktober 1955.]]<br />
'''Calèche''' of '''kales''' is een type licht open [[koets]] dat populair werd in de 18e eeuw. Calèches hebben standaard vier wielen, met of zonder bok voor de koetsier. De koets heeft soms een half inklapbare leren kap om de inzittenden te beschermen tegen [[Neerslag (atmosfeer)|neerslag]] en intens [[zonlicht]]. Tot 1820 hing de kast, het deel waarin de passagiers zitten, bij calèches aan C-veren middels dikke leren riemen. Later werd meestal de kast bevestigd op modernere en stevigere ellipsveren. De koets werd voorheen door zowel de eigenaar als door een koetsier gereden, maar halverwege de negentiende eeuw werd het algemeen gebruik om een koetsier de koets te laten mennen; dit gebeurde vanaf de bok of vanaf het voorlinkse [[Paard (dier)|paard]]. Doorgaans wordt de koets voortgetrokken door een twee-, een vier- of een zesspan paarden.<ref>{{de}} [https://www.kruenitz1.uni-trier.de/cgi-bin/getKRArticles.tcl?tid=KK00278+opt=1-0+len=+nid=+plen=+prev=+apos=artbegin#KK00278 Oekonomische Encyklopädie oder allgemeines System der Staats- Stadt- Haus- und Landwirthschaft von J.G. Krünitz - Kalesche] ''kruenitzl.uni-trier.de''; geraadpleegd: 24-08-2021. [https://web.archive.org/web/20230609100558/https://www.kruenitz1.uni-trier.de/cgi-bin/getKRArticles.tcl?tid=KK00278+opt=1-0+len=+nid=+plen=+prev=+apos=artbegin#KK00278 Gearchiveerd] op 9 juni 2023.</ref><ref>{{nl}} [https://www.stalhouderijdezadelhoff.nl/caleche.html Stalhouderij De Zadelhoff - Calèche] ''stalhouderijzadelhoff.nl''; geraadpleegd: 24-08-2021. [https://web.archive.org/web/20230327094459/https://www.stalhouderijdezadelhoff.nl/caleche.html Gearchiveerd] op 27 maart 2023.</ref><br />
<br />
De bekendste calèche in Nederland is de [[Crème Calèche]], dit was in 1898 een cadeau van [[Koningin Emma]] aan haar dochter [[Wilhelmina der Nederlanden|Wilhelmina]] ter ere van haar inhuldiging op 6 september van dat jaar.<ref>{{nl}} [https://web.archive.org/web/20210824025444/https://www.hethuisvanoranje.nl/24%20Vorstelijke%20Vervoer/KoninklijkeRijtuigenenKoetsen.html De Crème Calèche De Huizen van Oranje en Nassau - Vorstelijk Vervoer - Rijtuigen en Koetsen] ''hethuisvanoranje.nl'' geraadpleegd: 24-08-2021</ref><br />
<br />
De [[Landauer (rijtuig)|landauer]] wordt beschouwd als een vernieuwde en verbeterde versie van de calèche.<br />
<br />
== Etymologie ==<br />
De [[Frans]]e benaming ''calèche'' en het daarvan afgeleide [[Nederlands]]e ''kales'' zijn beide herleid van het [[Duits]]e ''Kalesche'', wat weer is herleid van het [[Tsjechisch]]e ''kolesa,'' dat 'wiel' betekent.<ref>{{nl}} [https://www.etymologiebank.nl/trefwoord/caleche Etymologiebank - Calèche (licht rijtuig)] ''etymologiebank.nl''; geraadpleegd: 24-08-2021. [https://web.archive.org/web/20220606004735/https://www.etymologiebank.nl/trefwoord/caleche Gearchiveerd] op 6 juni 2022.</ref><br />
<br />
== Galerij ==<br />
<gallery><br />
Bestand:Intocht Koningin Beatrix in Den Haag in open caleche v.l.n.r. de drie prinsjes, koningin Beatrix en prins Claus, Bestanddeelnr 930-8375.jpg|Intocht koningin [[Beatrix der Nederlanden|Beatrix]] en [[Prins-gemaal|prins]] [[Claus van Amsberg|Claus]] in [[Den Haag]], samen met de [[Prins der Nederlanden|prinsen]] [[Constantijn der Nederlanden|Constantijn]], [[Friso van Oranje-Nassau van Amsberg|Friso]] en [[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]] in de [[Crème Calèche]].<br />
Bestand:Saint-Chamond, gare, calèches.jpg|Calèche bij het station te Saint-Charmond, omstreeks 1905.<br />
Bestand:Ordos.Kang Bashi.Caleche.jpg|Calèche te [[Ordos (Binnen-Mongolië)|Ordos]], te [[Volksrepubliek China|China]]<br />
Bestand:Chambord Eté2016 exposition de Calèches au château (4).jpg|Calèche op tentoonstelling in het [[Kasteel van Chambord]] te [[Chambord (Loir-et-Cher)|Chambord]].<br />
Bestand:(Calèche) - Fonds Berthelé - 49Fi1346.jpg|Calèche op een landweggetje, voortgetrokken door twee paarden; (begin [[20e eeuw]])<br />
Bestand:Place Jacques-Cartier 074.jpg|Toeristen in [[Montréal (Canada)|Montréal]] worden rondgereden in een calèche. <br />
</gallery><br />
<br />
== Bronnen ==<br />
{{Appendix}}<br />
<br />
[[Categorie:Koets]]</div>Colani