Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

2024-11-17T06:07:27Z

Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"

Nieuwe pagina

{{Infobox religieuze orde
| naam = Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria<br />''Broeders van Maastricht''<br />''Broeders van de Beyart''
| latijnse naam = Congregatio Fratrum Immaculatae Conceptionis Beatae Mariae Virginis (F.I.C.)
| wapen =
| wapen afmeting =
| wapen onderschrift =
| overste titel =
| overste =
| regel =
| latijns motto =
| motto =
| stichtingsdatum = 1840
| stichtingsplek = [[Maastricht]]
| stichter = [[Louis Hubert Rutten]]
| website = [http://www.broedersvanmaastricht.nl broedersvanmaastricht.nl]
| zegel =
| zegel onderschrift =
| habijt =
| habijt onderschrift =
}}
[[Bestand:Maastricht, Beyart06.jpg|thumb|Het klooster 'de [[Beyart]]' van de Broeders van Maastricht omstreeks 1900]]
De '''Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria''' ([[Latijn]]: ''Congregatio Fratrum Immaculatae Conceptionis Beatae Mariae Virginis'' (FIC)), ook wel '''Broeders van Maastricht''' of '''Broeders van de Beyart''' genoemd, is een wereldwijde [[rooms-katholiek]]e [[congregatie (kloostergemeenschap)|congregatie]] die haar hoofdzetel in [[Maastricht]] heeft. De congregatie is in Nederland vooral bekend vanwege de rooms-katholieke [[lagere school|lagere scholen]] en [[Meer uitgebreid lager onderwijs|ulo-scholen]], die ze vanaf het midden van de 19e eeuw oprichtten in plaatsen als [[Maastricht]], [[Nijmegen]], [[Helmond]] (1880-1999), [[Veghel (plaats)|Veghel]] (1879-1988), [[Amsterdam]], [[Den Haag]] en [[Schiedam]].

==Geschiedenis==
De congregatie werd in 1840 door [[mgr.]] [[Louis Hubert Rutten]] te Maastricht opgericht. Medewerkers van het eerste uur waren Jacques Hoecken uit [[Tilburg]] en Charles van Weert uit [['s-Hertogenbosch]]. Het klooster was aanvankelijk gevestigd aan de Bogaardenstraat en de Capucijnengang in het [[Statenkwartier (Maastricht)|Statenkwartier]] en begon in 1841 een provisorisch schooltje. In 1846 werd met financiële steun van [[Josephina Vaessen]] de eerste officiële broederschool voor lagere onderwijs aan jongens gebouwd, de Sint-Aloysiusschool,<ref>Hyacinthus (1940), p. 71.</ref> en in 1873 de Sint-Bernardusschool. In 1878 telden de diverse broederscholen in Maastricht 1.700 leerlingen, waarvan 1.500 uit minvermogende gezinnen kwamen (600 betaalden helemaal geen schoolgeld).<ref>Van den Boogard (2004), p. 10.</ref> Ook hadden de broeders in Maastricht al vroeg een opleiding tot onderwijzer om daarmee te voorzien in de opleiding van onderwijzers voor de vele lagere scholen in Nederland.

Van 1894-96 werd in Maastricht een nieuw moederhuis gebouwd op het terrein van het voormalige, middeleeuwse zusterklooster De [[Beyart]] aan de [[Brusselsestraat (Maastricht)|Brusselsestraat]]. In 1843 werd in Den Bosch een tweede [[Klooster (gebouw)|klooster]] gesticht. In 1845 werd hier een weeshuis opgericht. In dat jaar vestigden de broeders zich ook in het [[Instituut voor Doven|Doofstommeninstituut]] in [[Sint-Michielsgestel (plaats)|Sint-Michielsgestel]].

Vanaf de oprichting hielden leden van de congregatie zich bezig met de opleiding van onderwijzers, vaak als aanvullende taak binnen de lagere scholen. De leden van de congregatie worden om die reden vaak aangeduid als de ''Broeders van Maastricht'', of de ''Meesters uit Maastricht''. In 1909 opende men aan de Tongerseweg in [[Oud-Vroenhoven]], toen nog buiten Maastricht gelegen, de [[Kweekschool van de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis]]. In 1910-11 werd door de broeders in Den Haag een [[normaalschool]] gesticht, die in [[1931]] zou uitgroeien tot de Bisschoppelijke [[Kweekschool voor onderwijzers|Kweekschool voor Onderwijzers]]. De broeders verzorgden deze nieuwe opleiding in directe opdracht van Mgr. [[Johannes Aengenent|Aengenent]], [[bisschop]] van het [[Bisdom Haarlem-Amsterdam|Bisdom Haarlem]].<ref>Br. Emilius Gordijn: ''Van Normaalschool tot Pedagogische Academie 1877-1977, R.K. Pedagogische Academie Mariahoeve'', 's-Gravenhage, 1977.</ref> Het Haagse Stadsklooster aan het [[Westeinde (Den Haag)|Westeinde]] bestaat inmiddels al meer dan 150 jaar. In veel steden, zoals Amsterdam en Den Haag, werd samengewerkt, en soms huisvesting gedeeld, met de lokale [[Sint-Vincentiusvereniging]].

De 450 leden tellende congregatie heeft of had zijn werkterrein in Nederland (sinds 1840), in België (in de 19e eeuw), Indonesië (sinds 1920), Chili (sinds 1951), Sierra Leone (1959-1970), Malawi (sinds 1960) en Ghana (sinds 1965).<ref>Ubachs/Evers (2005), p. 95: 'Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis'.</ref> Door teruggang van het aantal broeders heeft de congregatie zich in de laatste decennia uit het onderwijs in Nederland teruggetrokken. Sinds 2017 is de status van de Nederlandse provincie veranderd in die van Religieus Huis Nederland FIC en ligt het zwaartepunt in de vroegere missiegebieden.<ref>Religieus Huis Nederland FIC: ([http://www.broedersvanmaastricht.nl/geschiedenis/religieus-huis/religieus-huis.htm] tekst online). [https://web.archive.org/web/20220118182431/http://www.broedersvanmaastricht.nl/geschiedenis/religieus-huis/religieus-huis.htm Gearchiveerd] op 18 januari 2022.</ref>

== Erfgoed ==
=== Kloosters en scholen in Maastricht ===
<gallery widths="160" heights="160">
Bestand:Bogaardenstraat 50 Maastricht.jpg|Eerste klooster, Bogaardenstraat 50
Bestand:BrusselsestraatBeyart2.jpg|Kloosterpoort [[De Beyart]], Brusselsestraat 38
Bestand:Maastricht - rijksmonument 506665 - Brusselsestraat 46 20100717.jpg|Poort Aloysiusschool, Brusselsestraat 46
Bestand:Maastricht - rijksmonument 506723 - Tongerseweg 135 20100731.jpg|[[Kweekschool van de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis|Kweekschool van de Broeders]], [[Tongerseweg]] 135
</gallery>

=== Kloosters en scholen elders ===
<gallery widths="160" heights="160">
Bestand:Zuid Koninginnewal 49 Monument 513088.jpg|Klooster en school, [[Klooster van de Broeders van Maastricht (Helmond)|Zuid Koninginnewal 49]], Helmond
Bestand:Sint Michielsgestel - Theerestraat 42 - Doveninstituut (1).jpg|Doveninstituut, Sint Michielsgestel
Bestand:Klooster van de Broeders van Onbevlekte Ontvangenis van Maria, beter bekend als de Broeders van Maas GN9699.jpg|St. Josephschool, Nijmegen
Bestand:Stadhouderskade60-2a.jpg|Entree Sint-Bernardusschool, [[Stadhouderskade 60-60a|Stadhouderskade 60]], Amsterdam
</gallery>

== Externe links ==
* {{nl}} [http://www.broedersvanmaastricht.nl Website Broeders uit Maastricht]
* {{en}} [https://www.brothers-fic.org/ Website Broeders uit Maastricht, wereldwijd]

{{Appendix||2=
== Geraadpleegde literatuur, noten en verwijzingen ==
* {{aut|Boogard, J. van den}} (2004): ''De Schooltijd Achterna... 150 jaar Aloysiusschool Maastricht 1854-2004. Maastricht ([https://web.archive.org/web/20140327233835/http://www.zichtopmaastricht.nl/sources/books/aloysiusboek.pdf online tekst op ''zichtopmaastricht.nl''])
* {{aut|Br. Hyacinthus}}, ''In honderd jaren, 1840 – 21 november 1940''. Maastricht 1940.
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Winifred]]}} (1965) (eindredactie): ''125 jaar Broeders van Maastricht, 1840-1965''. Maastricht/'s-Hertogenbosch, L.C.G. Malmberg.
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Pierre J.H.]]}} (1999): ''Meesters uit Maastricht. Historische schets van de Broeders van Maastricht 1840-2000''. Vierkant Maastricht #31. Stichting Historische Reeks Maastricht, Maastricht. {{ISBN|90-5842-004-3}}
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Pierre J.H.]], en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]''. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}
* {{aut|Sigismund Tagage|Tagage, Sigismund}} (1965): ''Maastricht, bakermat van een congregatie, 1800-1850''. Maastricht, De Beyart.
* {{aut|Tagage, Sigismund}} (1962/1963): 'Schets van het lager onderwijs in Maastricht, 1794-1840'. In: ''Publications de la Societé Historique et Archéologique dans le Limbourg'' nr. 98/99, pp. 215–306.
----
{{References|90%|2=2}}
}}
{{Commonscat|Brothers of Maastricht}}

[[Categorie:Kloostercongregatie in de Rooms-Katholieke Kerk]]
[[Categorie:Broeders van Maastricht| Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria]]
[[Categorie:Religie in Maastricht]]
[[Categorie:Geschiedenis van Maastricht]]

Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria - Bewerkingsoverzicht

Colani: Tekst vervangen - ".jpeg" door ".jpg"